# Doğrulama

Osmosis için validator yani doğrulayıcı belgelerine hoş geldiniz. Doğrulayıcılar, bir ağın güvenliğine katılan ve blok zincirinde yeni bloklar oluşturmaktan sorumlu olan node'lardır. Daha fazla bilgi edinmek için aşağıdaki seçeneklere göz atın.

**Testnet Doğrulayıcı**
Mevcut node'unuzu test ağında bir doğrulayıcıya dönüştürün

**Mainnet Doğrulayıcı**
Mevcut node'unuzu mainnette bir doğrulayıcıya dönüştürün

# Testnet'te Doğrulama
**#Senkronize Node**
Bir test ağı doğrulayıcısı oluşturmadan önce, test ağına nasıl katılacağınızla ilgili talimatları takip etmelisiniz. [Lütfen kontrol edin.](https://docs.osmosis.zone/developing/network/join-testnet)

**#Cüzdan Keyring Kurulumu**
Node'unuzu doğrulayıcıya dönüştürmek istediğinize karar verirseniz, önce Keyring'inize bir cüzdan eklemeniz gerekir.

Seed kelimeleriniz aracılığıyla mevcut bir cüzdan ekleyebiliyor olsanız da, bu örnekte yeni bir cüzdan oluşturacağız (KEY_NAME yerine seçtiğiniz bir ad girin):

`osmosisd keys add KEY_NAME`

Cüzdanı mnemonic kelimeler olmadan kurtaramayacağınız için anımsatıcıyı yazdığınızdan emin olun. Cüzdanınızın keyring'inize kaydedildiğinden emin olmak için WALLET_NAME anahtar listenizi sorgulayın.

` osmosisd keys list`

**Doğrulayıcı Ortak Anahtarı**
Doğrulayıcıyı başlatmadan önce gereken son şey, nodeunuzu ilk kurduğunuzda oluşturulan doğrulayıcı genel anahtarınızı elde etmektir. Doğrulayıcı pubkey'inizi almak için:

`osmosisd tendermint show-validator`

**Doğrulayıcı Komutu Oluştur**
Başarılı bir işlem göndermek için keyring'te kullandığınız cüzdan adresinde az miktarda OSMO olduğundan emin olun. Keyring'teki adreste bakiyeniz olduğunda, artık oluştur-doğrulayıcı işlemini gönderebilirsiniz. Testnet OSMO'ya ihtiyacınız varsa, osmosis discord'a katılın, burada [testnet rolünü alın](https://canary.discord.com/channels/798583171548840026/842529004955500555) ve ardından musluk kanalında [faucet botunu kullanın](https://canary.discord.com/channels/798583171548840026/911309363464007741)

İşte boş komut:

 osmosisd tx staking create-validator \
--from=[KEY_NAME] \
--amount=[staking_amount_uosmo] \
--pubkey=$(osmosisd tendermint show-validator) \
--moniker="[moniker_id_of_your_node]" \
--security-contact="[security contact email/contact method]" \
--chain-id="[chain-id]" \
--commission-rate="[commission_rate]" \
--commission-max-rate="[maximum_commission_rate]" \
--commission-max-change-rate="[maximum_rate_of_change_of_commission]" \
--min-self-delegation="[min_self_delegation_amount]" \
 

Aynı boş komutu örnek değerlerle yapalım :

osmosisd tx staking create-validator \
--from=wallet1 \
--amount=400000000uosmo \
--pubkey=$(osmosisd tendermint show-validator)  \
--moniker="Wosmongton" \
--security-contact="[e-mail]" \
--chain-id="osmo-test-4" \
--commission-rate="0.1" \
--commission-max-rate="0.2" \
--commission-max-change-rate="0.05" \
--min-self-delegation="400000000" \
 

Bu komut işaretlerinin her biri için daha fazla açıklamaya ihtiyacınız varsa:

* `from`: flag, keyring'te yer alan anahtarı başlatırken oluşturduğunuz KEY_NAME'dir.
* `amount`: flag, uosmo'da kendi doğrulayıcınıza koyacağınız miktardır (örnekte, 500000000uosmo, 500osmo'dur)
* `pubkey`: daha önce bulunan doğrulayıcı ortak anahtarıdır
* `moniker`: doğrulayıcınız için seçtiğiniz ve insanlar tarafından okunabilir bir isimdir
* `security-contract`: delegelerinizin sizinle iletişim kurabileceği bir e-postadır
* `chain-id`: hangi zincir kimliğiyle çalıştığınız (osmoz ana ağ durumunda osmoz-1'dir)
* `comission-rate`: delegelerinizden alacağınız komisyon oranıdır (yukarıdaki örnekte yüzde 10)
* `comission-max-rate`: delegelerinizden alabileceğiniz en yüksek komisyon miktarıdır. (yukarıdaki örnekte, yüzde 20)
* `comission-max-change-rate`: 24 saatlik bir süre içinde komisyon oranınızı ne kadar artırabileceğinizdir (yukarıdaki örnekte, maksimum orana ulaşana kadar günde yüzde 5)
* `min-self-delegation`: doğrulayıcının bağlı kalmak için kendi doğrulayıcısında sahip olması gereken en düşük kişisel fon miktarıdır (yukarıdaki örnekte, 500osmo)
* `gas-price`: bu oluşturma-doğrulayıcı işlemini göndermek için kullanılan gas miktarıdır

**Sorun Giderme**

Explorer'da `create-validator` işleminizi incelerseniz ve aşağıdaki hatayı görürseniz:

`out of gas in location: WritePerByte; gasWanted: 177140, gasUsed: 177979: out of gas`

Lütfen şunu değiştirmeyi deneyin:

--gas="auto" \
--gas-prices="0.0025uosmo"
 

ve

`--gas=<value significantly larger than gasUsed value from the error>`

**Doğrulayıcı İmza Takibi**

Doğrulayıcınızın imzalama geçmişini izlemek için doğrulayıcı ortak anahtarını kopyalayın:

` osmosisd tendermint show-validator`

Yukarıda sorgulanan doğrulayıcı ortak anahtarınızı kullanın:

`osmosisd query slashing signing-info [validator-pubkey] --chain-id osmo-test-4`

örnek:

`osmosisd query slashing signing-info '{"@type":"/cosmos.crypto.ed25519.PubKey","key":"HlixoxNZBPq4pBOYEimtSq9Ak4peBISVsIbI5ZHrEAU="}' --chain-id osmo-test-4`

# Mainnet'te Doğrulama

#Senkronize Node
Bir mainnet doğrulayıcısı oluşturmadan önce, mainnete nasıl katılacağınızla ilgili talimatları takip etmelisiniz. [Lütfen kontrol edin.](https://docs.osmosis.zone/developing/network/join-mainnet)

**#Cüzdan Keyring Kurulumu**
Node’unuzu doğrulayıcıya dönüştürmek istediğinize karar verirseniz, önce Keyring’inize bir cüzdan eklemeniz gerekir.

Seed kelimeleriniz aracılığıyla mevcut bir cüzdan ekleyebiliyor olsanız da, bu örnekte yeni bir cüzdan oluşturacağız (KEY_NAME yerine seçtiğiniz bir ad girin):

osmosisd keys add KEY_NAME

Cüzdanı mnemonic kelimeler olmadan kurtaramayacağınız için anımsatıcıyı yazdığınızdan emin olun. Cüzdanınızın keyring’inize kaydedildiğinden emin olmak için WALLET_NAME anahtar listenizi sorgulayın.

osmosisd keys list

**Doğrulayıcı Ortak Anahtarı**
Doğrulayıcıyı başlatmadan önce gereken son şey, nodeunuzu ilk kurduğunuzda oluşturulan doğrulayıcı genel anahtarınızı elde etmektir. Doğrulayıcı pubkey’inizi almak için:

osmosisd tendermint show-validator

**Doğrulayıcı Komutu Oluşturma**
Başarılı bir işlem göndermek için keyring’te kullandığınız cüzdan adresinde az miktarda OSMO olduğundan emin olun. Keyring’teki adreste bakiyeniz olduğunda, artık oluştur-doğrulayıcı işlemini gönderebilirsiniz. Testnet OSMO’ya ihtiyacınız varsa, osmosis discord’a katılın, burada testnet rolünü alın ve ardından musluk kanalında faucet botunu kullanın

İşte boş komut:

osmosisd tx staking create-validator \
--from=[KEY_NAME] \
--amount=[staking_amount_uosmo] \
--pubkey=$(osmosisd tendermint show-validator) \
--moniker="[moniker_id_of_your_node]" \
--security-contact="[security contact email/contact method]" \
--chain-id="[chain-id]" \
--commission-rate="[commission_rate]" \
--commission-max-rate="[maximum_commission_rate]" \
--commission-max-change-rate="[maximum_rate_of_change_of_commission]" \
--min-self-delegation="[min_self_delegation_amount]" \
--gas="auto" \
--gas-prices="[gas_price]" \

İşte aynı komut ancak örnek değerlerle:

 osmosisd tx staking create-validator \
--from=wallet1 \
--amount=400000000uosmo \
--pubkey=osmovalconspub1zcjduepqrevtrgcntyz04w9yzwvpy2ddf2h5pyu2tczgf9dssmywty0tzqzs0gwu0r  \
--moniker="Wosmongton" \
--security-contact="[e-mail]" \
--chain-id="osmosis-1" \
--commission-rate="0.1" \
--commission-max-rate="0.2" \
--commission-max-change-rate="0.05" \
--min-self-delegation="400000000" \
 

Bu komut işaretlerinin her biri için daha fazla açıklamaya ihtiyacınız varsa:

* `from`: flag, keyring'te yer alan anahtarı başlatırken oluşturduğunuz KEY_NAME'dir.
* `amount`: flag, uosmo'da kendi doğrulayıcınıza koyacağınız miktardır (örnekte, 500000000uosmo, 500osmo'dur)
* `pubkey`: daha önce bulunan doğrulayıcı ortak anahtarıdır
* `moniker`: doğrulayıcınız için seçtiğiniz ve insanlar tarafından okunabilir bir isimdir
* `security-contract`: delegelerinizin sizinle iletişim kurabileceği bir e-postadır
* `chain-id`: hangi zincir kimliğiyle çalıştığınız (osmoz ana ağ durumunda osmoz-1'dir)
* `comission-rate`: delegelerinizden alacağınız komisyon oranıdır (yukarıdaki örnekte yüzde 10)
* `comission-max-rate`: delegelerinizden alabileceğiniz en yüksek komisyon miktarıdır. (yukarıdaki örnekte, yüzde 20)
* `comission-max-change-rate`: 24 saatlik bir süre içinde komisyon oranınızı ne kadar artırabileceğinizdir (yukarıdaki örnekte, maksimum orana ulaşana kadar günde yüzde 5)
* `min-self-delegation`: doğrulayıcının bağlı kalmak için kendi doğrulayıcısında sahip olması gereken en düşük kişisel fon miktarıdır (yukarıdaki örnekte, 500osmo)
* `gas-price`: bu oluşturma-doğrulayıcı işlemini göndermek için kullanılan gas miktarıdır

# Doğrulayıcı Aktif Seti Takibi

Geçerli doğrulayıcı aktif kümesini görmek için:

osmosisd query staking validators --limit 300 -o json | jq -r '.validators[] |
[.operator_address, .status, (.tokens|tonumber / pow(10; 6)),
.commission.update_time[0:19], .description.moniker] | @csv' | column -t -s","
 
 

Sonunda grep MONIKER ekleyerek kendi takma adınızı arayabilirsiniz:

osmosisd query staking validators -o --limit 300 json | jq -r '.validators[] |
[.operator_address, .status, (.tokens|tonumber / pow(10; 6)),
.commission.update_time[0:19], .description.moniker] | @csv' | column -t -s"," | grep Wosmongton
 

Bonded durumunuz BOND_STATUS_BONDED ise tebrikler, doğrulayıcınız aktif doğrulayıcı setinin bir parçasıdır!

Lütfen bu yazı itibariyle, bağlanacak ilk 100 doğrulayıcı içinde olmanız gerektiğini (başka bir deyişle, doğrulayıcınıza aktif doğrulayıcı setindeki 100. doğrulayıcıdan daha fazla OSMO yetki verilmiş olması gerektiğini) unutmayın. Yukarıdaki her şeyi doğru yaptıysanız ancak doğrulayıcınıza 100. doğrulayıcıdan daha fazla OSMO delege etmediyseniz, bağlanmamış kalırsınız.

**Doğrulayıcı İmza Takibi**

Doğrulayıcınızın imzalama geçmişini izlemek için doğrulayıcı ortak anahtarını kopyalayın:

`osmosisd tendermint show-validator`

Yukarıda sorgulanan doğrulayıcı ortak anahtarını aşağıdaki doğrulayıcı-yayın anahtarı olarak kullanın:

`osmosisd query slashing signing-info [validator-pubkey]`

örnek:

osmosisd query slashing signing-info '{"@type":"/cosmos.crypto.ed25519.PubKey","key":"HlixoxNZBPq4pBOYEimtSq9Ak4peBISVsIbI5ZHrEAU="}'