# Yönetici Özeti

## Genel Bilgiler

7 Eylül 2020 - 25 Eylül 2020 tarihleri arasında CMMI-DEV v2.0 modelini referans alarak, aşağıdaki kişilerle yaptığımız toplantılarda edindiğimiz bilgileri kullanarak, Netframe ve TABA projeleri kapsamında bir Boşluk Analizi (Gap Analysis) çalışması yaptık:

- Öngün Şumnulu
- Hazal Yağmur Çapur
- Banu İlter
- Ulaş Aydıner
- Aykut Sevim
- Semih Dalgın
- Mehmet Erol
- Betül Çoban
- Bülent Güven
- Neslin Genç

Rapor 4 parçadan oluşuyor:

- __Bulgular__: Gözlemlediğimiz eksikliklere dair bulgular ve bunları gidermek veya iyileştirmek için önerdiğimiz faaliyetler
- __Karne__: 172 farklı praktisteki CMMI-DEV modelinin beklentilerini karşılama açısından değerlendirme notlarımız
- __Kanıtlar__: Her bir praktisle ilgili gözlemlediğimiz somut kanıtlar (artifact veya yapıt)
- __Ekler__: Bulgular kısmında yazdığımız iyileştirme tavsiyelerinde referans verdiğimiz ek dosyalar.

Kanıtlar dokümanını, resmi CMMI Benchmark Kıymetlendirme çalışmasında kullanabilirsiniz. Böylece kıymetlendirme çalışmasını çok daha hızlı ve verimli bir şekilde yapabilirsiniz.

Bulguları, düz metin formatında raporlamak yerine, tablo formatında hazırladık. Bunu, sizin iyileştirme çalışmalarınıza yardımcı olmak için yaptık. Buradaki iyileştirme önerilerini tek tek alıp, Jira'ya veya kendi eylem planlarınıza ekleyebilirsiniz. Böylece iyileştirme çalışmalarını daha kolayca planlayıp yönetebilirsiniz.

## Sonuçlar

Genel olarak kurumunuzun ürün geliştirme yetkinliğinin çok yüksek olduğunu, buna karşılık süreç altyapısının bunun bir miktar gerisinde kaldığını gözlemledik.

MPM alanındaki eksikleri gidermenin ardından resmi kıymetlendirme çalışmalarını başlatmanızı tavsiye ediyoruz.

MPM alanına ek olarak aşağıdaki praktis alanlarındaki eksikleri gidermeyi de önceliklendirmenizi tavsiye ederiz:

- Implementation Infrastructure II
- Process Quality Assurance PQA
- Planning PLAN
- Process Management PCM

En sık karşılaştığımız türden eksiklikler şunlar oldu (Büyük oranda II uygulama alanıyla ilgili sorunlar):

- Süreçler güncel değil
- Yazılı süreçlerle fiili uygulamalar farklı
- Süreçler küçük proje ekiplerini dikkate almıyor
- Süreçler gereğinden fazla zorlayıcı
- Süreçlerin yazım biçimiyle ilgili sorunlar:
- Süreç adımlarının sıralamasının anlaşılmasıyla ilgili sorunlar var
- Zorunlu adımlarla, yardımcı öneriler birbirine karışmış
- Süreç metinleri genel bilgiler veriyor
- Bütüncül plan ve spesifikasyonlar eksik

Açıklamaları:

- Süreçler güncel değil:

Genel olarak yazılı süreç tanımları, CMMI modelinin beklentilerini fazlasıyla karşılıyor. Ancak yazılı süreçlerin uygulama örneklerini birçok zaman bulamadık. Bulduğumuz bazı örnekler ise eski yıllara aitti.

- Yazılı süreçlerle fiili uygulamalar farklı:

Yazılı süreçlerle fiili uygulamalar arasındaki farkları çok sıklıkla gözlemledik. Yazılı süreçlerle, mevcut fiili uygulama arasında uyumluluk olmalı. Bu ikisi arasındaki uyumsuzluklar, kurumunuzun işleri yönetmesi açısından pek çok maliyet oluşturur. Kalite yönetimine olan güveni zedeler. Bu güven kaybından dolayı, personeliniz süreçlere dayalı çalışma sistemini bir formalite veya kırtasiye yükü olarak görür. Bu da süreçlere dayalı çalışmadan sağlanacak pek çok faydayı kaybetmenize neden olur. Bu yüzden, yazılı süreçlerinizi çok daha sade hale getirmenizi tavsiye ederiz.

- Süreçler gereğinden fazla zorlayıcı:

Yazılı süreçlerle fiilen uygulanan süreçlerin arasındaki uyumsuzluğun önemli bir nedeninin de, proje ekiplerinin büyüklüğüyle ilgili olduğunu düşünüyoruz. Yazılı süreçlerin birçoğu tam zamanlı çalışan en az 20-30 kişilik proje ekiplerine göre tasarlanmış. Halbuki bizim incelediğimiz Netframe ve TABA projeleri çok daha küçük ve birçoğu tam zamanlı olmayan ekiplerle yürütülen projeler. Özel olarak TABA projesi ise, tek bir kişinin başından sonuna sabit bulunduğu bir proje. Yazılı süreçleriniz, TABA gibi küçük ekipler tarafından yürütülen projeler için aşırı derecede iş yükü getiriyor. Projelerde, süreçlerde yazılı beklentilerin birçoğunu gerçekleştirecek kadar personel bulunmuyor. Bu da yazılı süreçlerle fiili süreçler arasında uyumsuzluklara neden oluyor. Bu yüzden, yazılı süreçlerinizi sadeleştirmenizi ve küçük ekiplere göre uyarlamanızı tavsiye ediyoruz.

- Süreçler küçük proje ekiplerini dikkate almıyor:

Süreçlerinizi, bu tarz farklı büyüklüklerdeki proje ekiplerinize uygun bir şekilde farklılaştırabilir ve uyarlanabilir hale getirmenizi tavsiye ederiz. Büyük ekip projelerinde, süreçlerin formallik seviyesi artmalı; küçük ekip projelerinde ise azalmalı.

- Süreçlerin yazım biçimiyle ilgili sorunlar:

Süreç adımlarının sıralamasının anlaşılmasıyla ilgili sorunlar var: Birçok süreç düz metin formatında yazılmış. Sürecin kendi iç karmaşıklığından ve çeşitli şekillerde yapılabilmesinden dolayı belki düz metin formatında yazılmış olmalı. Burada okunma ve anlamayla ilgili bir eksiklik olduğunu düşünüyoruz. Düz metin formatında farklılaşmaları ayırt etmek ve uygulayıcılardan beklenen aktiviteleri net olarak anlamak zor oluyor. Süreçlerde personelden beklenen aktivitelerin neler olduğu, iş adımlarının arasındaki ardışıklık ilişkileri, çatallanma ilişkileri ve adımların içindeki girdi-çıktı varlıkları net olmalı.

Süreç metinleri, zorunlu adımlarla, yardımcı önerileri birbirine karıştırmış: Süreç metinlerinin içine yapılması beklenen aktivitelerle beraber, yardımcı, tavsiye ve opsiyonel bilgiler de çokça eklenmiş. Zorunlu adımlarla, opsiyonel veya yardımcı aktivitelerin bir arada anlatılması, süreçle ilgili personelden beklentilerin doğru anlaşılmasını zorlaştırır. Süreç metinleri, her bir süreçte personelden beklenen asgari aktivitelerin neler olduğunu hemen ve net bir şekilde gösterebilmeli.

Süreç metinleri genel bilgiler veriyor: Çoğu süreç metni, bir süreç metninde bulunmaması gereken genel yazılım mühendisliği literatürüne dair detaylı bilgiler içeriyor. Bu durum, süreç metinlerini hem aşırı uzun hale getirmiş, hem de onları süreç tanımları olmaktan fiilen çıkarmış. Süreç metinlerinin bir işin nasıl yapılacağını öğretmesi gerekmez. İşin nasıl yapılacağıyla ilgili bilgiler, süreç metinlerinden çıkarılmalı. Bu tür bilgiler eğitim materyalleri veya süreç kılavuzlarına konulmalı.

- Bütüncül plan ve spesifikasyonlar eksik:

Planlama çalışmaları büyük ölçüde Jira üzerinden yapılan iş takip çalışmalarıyla karşılanmaya çalışılıyor. Toplu bir gereksinim analizi veya dizayn dokümanı oluşturulmuyor. Dolayısıyla gereksinim ve dizayn tanımları parça parça Jira'da dağınık durumda bulunuyor. Bütüncül bir gereksinim analiz dokümanının veya diğer planlama ve spesifikasyon dokümanlarının bulunmayışı, pek çok maliyete neden olur. Tüm sistemin baştan sona tarif edildiği ve planlandığı bütüncül planlama dokümanlarını hazırlamanızı tavsiye ederiz.

## Özet İstatistikler

`bulgular.xlsx` dosyasında CMMI-DEV modeline göre gözlemlediğimiz bulguları bulabilirsiniz.

- Toplam 193 bulgu kaydettik.
- Bunlardan 169 tanesi bir eksiklik gözlemi ve buna dair bir iyileştirme önerisi içeriyor.
- 26 tanesi bir iyi uygulama gözlemi içeriyor.
- 169 öneriden 44 tanesini önceliklendirmenizi tavsiye ediyoruz

`karne.xlsx` dosyasında CMMI-DEV modelindeki 172 farklı praktis için projeleriniz ve organizasyonunuz için yetkinlik notlarımızı bulabilirsiniz.

3 farklı karne oluşturduk:

- Organizasyonel praktis alanları için: CAR DAR GOV II MPM OT PAD PCM PQA praktis alanları
- Projelere (Netframe ve TABA projesi için birer tane) has praktis alanları için: CM EST MC PR PLAN PI RDM RSK TS VV praktis alanları

Notların yorumlanmaları şu şekilde:

- Yeşil renk (3 notu): beklentiler önemli ölçüde karşılanıyor (Fully Implemented veya Largely Implemented)
- Sarı renk (2 notu): beklentiler kısmen karşılanıyor (Partially Implemented)
- Kırmızı renk (1 notu): beklentiler yeterince karşılanmıyor (Not Implemented veya Not Yet)

Organizasyonel seviyede değerlendirdiğimiz praktis alanlarındaki 80 farklı praktisteki değerlendirme notu dağılımı:

- 21 praktis yeşil renkte
- 52 praktis sarı renkte
- 7 praktis kırmızı renkte

Netframe projesi için değerlendirdiğimiz praktis alanlarındaki 92 farklı praktisteki değerlendirme notu dağılımı:

- 59 praktis yeşil renkte
- 30 praktis sarı renkte
- 3 praktis kırmızı renkte

TABA projesi için değerlendirdiğimiz praktis alanlarındaki 92 farklı praktisteki değerlendirme notu dağılımı:

- 74 praktis yeşil renkte
- 16 praktis sarı renkte
- 2 praktis kırmızı renkte

TABA, çok küçük bir proje ekibinden oluştuğundan, TABA projesinde süreç uygulamalarının görece olarak çok daha düşük bir formallik ve detay seviyesinde olmasını yeterli bulduk. Bu yüzden, TABA projesinin CMMI-DEV modelinin beklentilerini büyük ölçüde karşıladığını düşünüyoruz.

`kanitlar.xlsx` dosyasında her bir praktisle ilgili gözlemlediğimiz somut kanıtları (artifact veya yapıt) organizasyon birimlerine ve spesifik praktislere göre tasnif edilmiş şekilde bulabilirsiniz.

- Organizasyon seviyesinde 72 kanıt listelendi
- Netframe için 72 kanıt listelendi
- TABA için 40 kanıt listelendi
- Toplamda 184 kanıt listelendi