**Công Tắc Tơ Là Gì, Cấu Tạo Và Công Dụng Của Contactor**

Công tắc tơ hay còn gọi là khởi động từ, là một thiết bị điện hạ áp đóng ngắt mạch điện theo định kỳ. Công tắc tơ là thiết bị điện đặc biệt quan trọng trong hệ thống điện. Với sự hỗ trợ của công tắc tơ, chúng ta có thể điều khiển các thiết bị như động cơ, tụ điện, hệ thống chiếu sáng,… thông qua các nút nhấn, chế độ tự động hoặc điều khiển từ xa.
Xem thêm: [**Cách Chỉnh Rơ Le Máy Bơm Hơi**](https://lor.instructure.com/resources/6d46a06c1bd440f7a35d07b9f26ba935?shared)

Hoạt động đóng cắt của công tắc tơ có thể được thực hiện bằng cơ cấu điện từ, cơ cấu khí nén hoặc cơ cấu thủy lực. Nhưng phổ biến nhất là công tắc tơ điện từ. Trong bài viết này, chúng tôi sẽ chỉ đề cập đến công tắc tơ (contactor) bật tắt theo cơ chế điện từ và công dụng của contactor.
Cấu tạo và nguyên lý làm việc của contactor:
Xem thêm:[tủ điện chiếu sáng](https://maxelectric.vn/tu-dien-chieu-sang-cp7.html)

Công tắc tơ gồm 3 phần chính:

1. Nam châm điện: Gồm các chi tiết sau: Cuộn dây để tạo lực hút của nam châm; Lõi sắt; Lò xo để đẩy nắp về vị trí ban đầu.
2. Hệ thống dập tắt hồ quang: Trong quá trình đóng ngắt sẽ xuất hiện hồ quang làm cho các tiếp điểm bị cháy và hao mòn nên cần phải có hệ thống dập hồ quang.
3. Hệ thống tiếp điểm: bao gồm các tiếp điểm chính và các tiếp điểm phụ

• Tiếp điểm chính: có khả năng cho phép dòng điện cao. Tiếp điểm chính là tiếp điểm thường mở, tiếp điểm này được đóng khi mạch từ của công tắc tơ trong tủ điện được cấp điện, từ đó lại kéo mạch từ vào.
• Tiếp điểm phụ: Có khả năng cho phép dòng điện đi qua các tiếp điểm nhỏ hơn 5A. Tiếp điểm phụ có hai trạng thái: thường đóng và thường mở.
Tham khảo: [**Contactor Là Gì? Cách Đấu Contactor**](https://sites.google.com/view/maxelectricvnn/contactor-l%C3%A0-g%C3%AC-c%C3%A1ch-%C4%91%E1%BA%A5u-contactor)
Tiếp điểm thường đóng là loại tiếp điểm mà điện từ trong công tắc tơ ở trạng thái đóng (có tiếp điểm giữa hai tiếp điểm) khi điện từ ở trạng thái nghỉ (không có điện). Tiếp điểm này mở khi công tắc tơ hoạt động. Ngược lại là một tiếp điểm thường mở.
Do đó, hệ thống tiếp điểm chính thường được lắp đặt trong mạch động lực, và các tiếp điểm phụ sẽ được lắp đặt trong hệ thống mạch điều khiển của công tắc tơ.

Nguyên lý làm việc của công tắc tơ như sau: khi nguồn điện cung cấp trong mạch điều khiển bằng điện áp định mức của công tắc tơ ở hai đầu cuộn dây trên lõi từ cố định trước thì lực từ sinh ra sẽ hút từ. lõi để chuyển động và tạo thành một mạch từ kín (lúc này lực từ sẽ lớn hơn lò xo). (phản lực). Công tắc tơ trở nên hoạt động.

Do có khóa liên động cơ học giữa lõi từ chuyển động và hệ thống tiếp điểm, các tiếp điểm chính được đóng lại và các tiếp điểm phụ chuyển sang trạng thái (mở khi thường đóng, đóng khi thường mở) nên trạng thái này sẽ được duy trì. Khi cuộn dây ngừng cung cấp điện, công tắc tơ ở trạng thái tĩnh và các tiếp điểm trở về trạng thái ban đầu.

Thông số cơ bản của Contactor:

- Dòng điện định mức: Là dòng điện chạy qua hệ thống công tắc tơ chính của công tắc tơ khi đóng mạch tải. Ở giá trị dòng điện này, mạch dẫn điện chính của công tắc tơ sẽ không bị quá nhiệt vượt quá giới hạn cho phép.
- Điện áp định mức: là điện áp đặt trên mạch dẫn chính của công tắc tơ.
- Khả năng đóng của công tắc tơ: Được đánh giá bằng giá trị hiện tại mà công tắc tơ có thể đóng thành công. Thông thường giá trị này gấp 1 đến 7 lần giá trị dòng điện định mức.
- Khả năng ngắt của công tắc tơ: được đánh giá bằng giá trị dòng điện đánh thủng mà công tắc tơ có thể ngắt thành công khỏi mạch điện. Thông thường giá trị này nằm trong khoảng từ 1 đến 10 lần dòng định mức.
- Độ bền cơ: là số lần đóng cắt khi không có dòng điện chạy qua hệ thống tiếp điểm của công tắc tơ. Nếu thời gian chuyển mạch bị vượt quá, các tiếp điểm được coi là bị hỏng và không thể sử dụng được nữa. Tuổi thọ cơ học của các công tắc tơ này thường là 5 triệu đến 10 triệu chu kỳ chuyển mạch.
- Tuổi thọ điện: là số lần đóng cắt dòng điện định mức. Tuổi thọ điện của một công tắc tơ thông thường là khoảng 200.000 đến 1 triệu chu kỳ đóng cắt.
Phân loại Contactor:

Có nhiều cách để phân loại công tắc tơ:
- Theo nguyên lý truyền động: chúng ta có các công tắc tơ điện từ, điều áp, thủy lực,… thông thường chúng ta hay gặp các công tắc tơ điện từ.
- Dạng hiện tại: Công tắc tơ DC và Công tắc tơ xoay chiều.
- Theo cấu tạo: Người ta sử dụng công tắc tơ ở những nơi hạn chế về chiều cao (như tổng đài dưới gầm xe) và những nơi hạn chế về chiều rộng (như toa tàu).
- Theo dòng định mức: Contactor 9A, 12A, 18A, .... 800A trở lên.
- Theo số cực: contactor 1 pha, 2 pha, 3 pha, 4 pha. Phổ biến nhất là công tắc tơ ba pha.
- Theo cấp điện áp: công tắc tơ trung thế, công tắc tơ hạ thế.
- Theo điện áp cốc hút: Cốc hút AC 220VAC, 380VAC, ... Cốc hút DC 24VDC, 48VDC, ...
- Theo chức năng chuyên dụng: Một số nhà sản xuất chế tạo bộ tiếp điểm chuyên dụng cho các ứng dụng cụ thể, ví dụ, bộ tiếp điểm chuyên dụng tụ điện Schneider, ...

Ưu điểm của công tắc tơ:

Kích thước nhỏ gọn giúp tận dụng được không gian lắp đặt và vận hành chật hẹp mà cầu dao không làm được. Công tắc điều khiển từ xa có lớp vỏ ngăn không cho vòng cung thoát ra bên ngoài nên tuyệt đối an toàn cho người vận hành hệ thống điện, thời gian đóng cắt nhanh, độ bền cao, hoạt động ổn định, ... Chính vì những ưu điểm vượt trội. contactor tiếp điểm được sử dụng rộng rãi để điều khiển các công tắc mạch điện hạ thế, đặc biệt được sử dụng nhiều trong các nhà máy công nghiệp.
Công dụng của contactor

Công tắc tơ là một thiết bị điều khiển đóng cắt nguồn điện của thiết bị và được sử dụng rất phổ biến trong hệ thống điện.
Trong công nghiệp, công tắc tơ được dùng để điều khiển hoạt động của động cơ điện hoặc các thiết bị điện nhằm đảm bảo hoạt động an toàn. Đây là một giải pháp tự động hóa cơ điện. Phương pháp này không liên quan đến các quy trình phức tạp, nhưng vận hành đơn giản, độ ổn định cao và dễ dàng sửa chữa. (Xem thêm giải pháp cho động cơ điều khiển bằng biến tần)
Bộ tiếp điểm - Bộ khởi động từ - Bộ tiếp điểm kết hợp Điều khiển động cơ rơ le nhiệt

Trong ngành công nghiệp tự động hóa ngày nay, cần xử lý các công việc phức tạp và khó khăn đòi hỏi sự can thiệp của bộ xử lý, các phương pháp tiếp cận cơ điện tử đã ra đời để đáp ứng các quy trình sản xuất tiên tiến. Công tắc tơ vẫn là thiết bị được sử dụng rộng rãi trong công nghiệp và dân dụng:
- Công tắc tơ điều khiển động cơ: Cấp điện trực tiếp cho động cơ khởi động. Công tắc tơ được sử dụng cùng với rơ le nhiệt để bảo vệ động cơ không bị quá tải.
- Công tắc tơ khởi động sao-tam giác: Chế độ làm việc của động cơ được chuyển từ sơ đồ sao khi khởi động sang sơ đồ tam giác khi động cơ chạy ổn định, nhằm giảm dòng khởi động.
- Công tắc tơ điều khiển tụ: chuyển tụ vào lưới để bù công suất phản kháng. Công tắc tơ được sử dụng trong hệ thống bù tự động được điều khiển bởi bộ điều khiển tụ điện để đảm bảo rằng các mức tụ điện được chuyển đổi theo tải.
- Điều khiển công tắc tơ của đèn: Có thể tắt nguồn của đèn bằng rơ le thời gian hoặc công tắc tơ điều khiển PLC, và có thể tắt / mở đèn theo thời gian quy định.
- Công tắc tơ kết hợp bảo vệ mất pha: nối tiếp điểm cảnh báo của rơ le bảo vệ mất pha (mất pha, quá áp, quá áp, lệch pha, mất dây trung tính ...) vào cuộn dây kéo của công tắc tơ, sao cho công tắc tơ bị ngắt kết nối mở. sự cố pha. Khi công tắc tơ bị nhả ra, hệ thống / thiết bị phía sau sẽ bị mất điện và phải ngừng hoạt động, do đó sẽ bảo vệ an toàn cho thiết bị.
Trên đây là chi tiết về contactor và công dụng của contactor. Cảm ơn bạn đọc đã theo dõi bài viết.

Bạn đang xem bài viết [**Công Tắc Tơ Là Gì, Cấu Tạo Và Công Dụng Của Contactor**](https://hackmd.io/@maxelectricvn/SkLpP8s1j).
Mọi thông tin chi tiết liên hệ [**MAX ELECTRIC VN**](https://maxelectric.vn/).