# Eten i reakcije Ime i prezime: Antonio Eškinja Kolegij: Informatika za farmaceute Datum: 13.12.2022 --- ### Eten -ima formulu C₂H_{4 -bezbojan, zapaljiv plin -najjednostavniji alken -proizvodnja u industriji preko 150 milijuna tona u 2016.  --- ### Proizvodnja -primarna metoda je parno krekiranje na 750–950 °C -odvaja se ponovljenim stlačivanjem i destilacijom --- ### Upotreba -glavne industrijske reakcije etilena uključuju prema redoslijedu: 1. polimerizacija 2. oksidacija 3. halogenacija i hidrohalogenacija 4. alkilacija 5. hidratacija 6. oligomerizacija 7. hidroformilacija --- -u Sjedinjenim Državama i Europi otprilike 90% etilena koristi se za proizvodnju: |spoj|broj|produkt| |---|---|---| |etilen|1|etilen oksid| ||2| etilen diklorid ||3| etilbenzen ||4| polietilen -većina reakcija je elektrofilna adicija --- ### Polimerizacija -troši više od polovice svjetskih zaliha etilena -polietilen najraširenija je plastika u svijetu -prvenstveno se koristi za izradu folija u ambalaži, vreće za nošenje i smeće -linearni alfa-olefini, proizvedeni oligomerizacijom koriste se kao prekursori, deterdženti, plastifikatori etc. [Polietilen](https://www.youtube.com/watch?v=6j45NxpLe9Y) --- ### Oksidacija -etilen oksid, ključna sirovina u proizvodnji površinski aktivnih tvari i deterdženata -etilen oksid se također hidrolizira kako bi se proizveo etilen glikol, naširoko korišten kao automobilski antifriz  --- ### Halogeniranje i hidrohalogeniranje -nastaje etilen diklorid koji se koristi za izradu polivinil klorida (PVC) -polivinil klorid je treći najrašireniji sintetski polimer plastike u svijetu  --- ### Alkiliranje -glavni kemijski intermedijar iz alkilacije s etilenom je etilbenzen, prekursor stirena -stiren se uglavnom koristi kao polistiren za pakiranje i izolaciju -polistiren može biti čvrst ili pjenast -pjenasti oblik zovemo stiropor -koristi se i kao stiren-butadien od kojeg se proizvode automobilske gume i obuća  --- ### Hidratacija -glavni nefermentativni prekursor etanola -glavna metoda koja se primjenjuje od sredine 1990-ih je izravna hidratacija etilena katalizirana čvrstim kiselim katalizatorima: C₂H₄+ H₂O &rarr; C}H₃C</sub>H₂O</sub>H --- ### Voće i cvjetanje -djeluje prirodno kao biljni hormon -djeluje u tragovima stimulirajući ili regulirajući sazrijevanje plodova, otvaranje cvjetova, otpadanje lišća -koristi se za komercijalno sazrijevanje voća