###### tags: `tłumaczenie`
# 19. Efekty przyjmowania estrogenów w pigułce
**Estrogenowe *(drugie)* dojrzewanie w pigułce**

**Czego się spodziewać po feminizującej terapii hormonalnej?**

Jest to kompilacja zgłoszonych zmian w czasie tranzycji medycznej zebranych z relacji osób AMAB *(Assigned Male At Birth, osoba uznana za mężczyznę przy narodzinach)* przyjmujących terapię hormonalną opartą na estrogenach. Informacje te zostały zebrane z mediów społecznościowych i czatów. Tak, to znaczy, że to wszystko jest anegdotyczne, ale historycznie, większość badań medycznych na temat transpłciowości jest anegdotyczna, ponieważ nikt nie chce finansować badań na temat transpłciowości.

Zauważ, że jest to lista możliwych zmian. Nie ma gwarancji, że każda osoba na feminizującej terapii hormonalnej doświadczy każdej z nich. Twój wiek, genetyka, historia medyczna, stopień maskulinizacji z okresu dojrzewania płciowego i system hormonalny mogą mieć wpływ na wyniki. Istnieje również pewien stopień przypadkowości - **każde ciało jest inne** - a pojawienie się niektórych rzeczy może zająć lata.

**Wzrost piersi**

Wbrew opinii publicznej, większość kobiet transpłciowych nie dąży do powiększenia piersi, ponieważ często nie jest to konieczne *(a dla wielu nie jest w zasięgu ręki)*. Każdy człowiek rodzi się z tkanką piersiową, pozostaje ona po prostu nieaktywna bez estrogenu, który pobudza ją do wzrostu. Rozwój trwa zazwyczaj 2-5 lat, ale może trwać ponad dziesięć lat, tak jak u kobiet cispłciowych.

Spodziewaj się bólów w klatce piersiowej, wraz z dużą wrażliwością, w okolicy otoczki i za nią. Unikaj uderzania się o cokolwiek, ponieważ będzie to bolało. Sutki i otoczki staną się znacznie bardziej wrażliwe, a jednocześnie staną się większe i ciemniejsze. Będziesz chciała zainwestować w kilka sportowych biustonoszy.

Może temu towarzyszyć laktacja. Pewna ilość wydzieliny jest normalna i można się jej spodziewać, ponieważ przewody mleczne tworzą się i otwierają, więc nie ma powodu do niepokoju. Jednak znaczna ilość wydzieliny bez celowej stymulacji może być oznaką zaburzeń równowagi prolaktyny, dlatego w takim przypadku powinnaś poinformować o tym swojego lekarza.

**Miękkość skóry**

Testosteron promuje pogrubianie i wzmacnianie naskórka, więc jego usunięcie powoduje, że skóra staje się cieńsza. Dodatkowo, estrogen promuje produkcję kolagenu, co powoduje, że skóra staje się bardziej miękka i opalizująca. Spodziewaj się, że na nogach pojawi się więcej żylaków. Tatuaże, które z czasem wyblakły, mogą stać się bardziej wyraziste.

Eliminacja testosteronu powoduje również poważny spadek ilości olejków w skórze, szczególnie na twarzy i skórze głowy. Skutkuje to znaczną redukcją trądziku i/lub łupieżu.

**Zwiększona elastyczność**

Testosteron powoduje zatrzymanie wody w więzadłach i ścięgnach, czyniąc je mniej rozciągliwymi. Usunięcie androgenów z organizmu powoduje, że ścięgna uwalniają te płyny i odzyskują swoją elastyczność.

**Smuklejsze dłonie i nadgarstk**i

W miarę jak skóra zaczyna mięknąć i wyszczuplać się, dłonie stopniowo zaczynają się kurczyć. Bez testosteronu, mniej krwi dopływa do rąk, powodując dalsze zmniejszenie rozmiarów tkanek. Rozmiar pierścionka zmniejszy się w miarę jak tłuszcz i płyny będą odchodzić od palców. Długość palców skraca się wraz z rozrzedzeniem i rozciągnięciem więzadeł.

**Mniejsze stopy**

Podobnie jak dłonie, stopy również doświadczają zmian w kształcie. Androgeny zachęcają do większego przepływu krwi do stóp i zachęcają do gromadzenia wody w chrząstce. Estrogeny pozwalają więzadłom w stopie znacznie się rozciągnąć. Łącznie powoduje to zwiększenie łuku stopy, skracając jej całkowitą długość nawet o dwa centymetry. Wiele osób zgłasza zmniejszenie rozmiaru buta o jeden do dwóch rozmiarów.

**Cieńsze i bardziej miękkie paznokcie**

Paznokcie są zbudowane z keratyny, a wiele genów keratyny jest aktywowanych przez receptory androgenowe, co powoduje, że paznokcie są grubsze. Spadek testosteronu sprawi, że paznokcie będą cieńsze i bardziej podatne na złamania.

**Zmniejszone owłosienie ciała**

Nie spodziewaj się całkowitego zaniku owłosienia ciała, po tym jak mieszki włosowe staną się terminalne przez DHT, pozostaną takie. Jednak, podobnie jak paznokcie, grubość włosów jest wyrazem genów keratyny aktywowanych przez androgeny. Usunięcie testosteronu powoduje, że włosy stają się cieńsze i jaśniejsze. Dużą rolę odgrywa tu jednak genetyka.

**Zmiany w rozmieszczeniu temperatury ciała**

Androgeny pobudzają dodatkowy przepływ krwi do kończyn, przez co stają się one cieplejsze. Z tego powodu, kobiety mają tendencję do posiadania cieplejszej temperatury wnętrza ciała, ale niższej temperatury w ustach i na powierzchni skóry. Możesz zaobserwować, że Twoja podstawowa temperatura ciała spada do około 36.4 °C.

To niestety skutkuje zmniejszoną tolerancją na zimno, więc spodziewaj się, że będziesz musiała częściej zakładać warstwę odzieży, zwłaszcza, że wiele budynków ustawia swoje termostaty dla męskich poziomów komfortu.

**Zmiany we wzorcach pocenia się**

Powyższe zmiany w rozkładzie temperatur powodują również znaczące zmiany w sposobie pocenia się. Pot staje się bardziej odczuwalny na całym ciele, w przeciwieństwie do tego, który koncentruje się głównie na głowie i pod pachami. Pocenie się pod pachami staje się rzeczą oczywistą.

**Redukcja i/lub zmiana zapachu ciała**

Głównym składnikiem męskiego zapachu ciała jest obecność steroidowego feromonu androstadienonu w pocie. Androstadienon jest metabolizowany bezpośrednio z testosteronu, więc zmniejszenie ilości testosteronu usuwa jego źródło. Bez niego pot nabiera znacznie słodszego zapachu, który często przypisywany jest zapachom kobiecym.

Osoby przyjmujące spironolakton mogą doświadczyć całkowitego zaniku jakiegokolwiek zapachu ciała, ze względu na sposób, w jaki lek zmienia wychwyt kortyzolu w organizmie.

**Zmniejszona masa mięśniowa**

Androgeny stymulują wzrost mięśni, co jest powodem, dla którego sterydy anaboliczne *(które są dosłownie testosteronem*) są tak powszechne wśród kulturystów. Ludzie działający na androgenach naturalnie mają więcej masy mięśniowej, zwłaszcza w górnej części ciała, nawet bez konieczności treningu. Usuwanie androgenów powoduje, że masa mięśniowa ulega atrofii i sprawia, że trudniej jest zyskać mięśnie. Jest to główny czynnik przyczyniający się do kobiecej linii ramion i szyi, jak również linii talii.

Wraz z tym pojawia się znaczna utrata siły. Przenoszenie rzeczy staje się trudniejsze, a słoiki z ogórkami trudniejsze do otwarcia.

**Redystrybucja tłuszczu do kobiecych proporcji**

Androgeny zachęcają organizm do odkładania tłuszczów w okolicach brzucha, podczas gdy estrogeny zachęcają organizm do odkładania tłuszczów w udach, pośladkach i biodrach. Zmiana profili hormonalnych powoduje, że nowa tkanka tłuszczowa jest odkładana zgodnie z profilem estrogenowym, a tłuszcze, które były przechowywane podczas działania androgenów, rozpadają się. Daje to złudzenie migracji tłuszczu, gdy zmienia się kształt ciała. Linia talii kurczy się i definiuje się poniżej żeber, a brzuch staje się bardziej miękki i płaski.

Ponieważ estrogeny odkładają wagę znacznie niżej na ciele, a masa mięśniowa w górnej części ciała jest tracona, obniża to środek ciężkości, co zmienia chód. Staje się bardziej naturalne, aby wspierać ciało za pomocą bioder podczas chodzenia, w przeciwieństwie do ramion.

**Zmiany rysów twarzy**

Wraz z migracją tkanki tłuszczowej, migruje również tkanka tłuszczowa w obrębie twarzy. Szyja, podbródek i linia żuchwy stają się szczuplejsze, a usta i górna część policzków powiększają się. Brwi i górne powieki unoszą się, odsłaniając więcej gałki ocznej. Zmiany w skórze i muskulaturze wokół oka mogą zmienić kształt gałki ocznej, zmieniając głębokość i ostrość widzenia. Kolor oczu może się również zmienić i stać się bardziej wyrazisty, ponieważ testosteron powoduje zanik pigmentacji w tęczówce.

Jest to niezwykle subtelny i powoli postępujący proces, który trwa latami, i łatwo jest pomyśleć, że nic się nie zmienia w ogóle. *Rób sobie zdjęcia porównawcze.*

**Zmiany we włosach na skórze głowy**

Wraz z eliminacją androgenów, zwiększa się przepływ krwi do skóry głowy. Mieszki włosowe, które zostały utracone w wyniku łysienia typu męskiego mogą się reaktywować, powodując pewien powrót linii włosów i wypełnienie łysych miejsc. Włosy na skórze głowy stają się grubsze, a mieszki włosowe silniejsze, co pozwala na wzrost włosów na większą długość.

Wraz z zagęszczeniem włosów, ich skręt może stać się bardziej wyraźny, może też nastąpić zmiana koloru włosów. Może się okazać, że Twoje włosy nabierają tekstury bardziej podobnej do tej, j*aką miała Twoja matka niż ojciec*.

**Pochylenie miednicy do przodu**

Wraz z zanikiem mięśni, wzrostem elastyczności więzadeł i przesunięciem ciężaru ciała w dół, orientacja kości miednicy w stosunku do kręgosłupa i kości udowych obraca się do przodu. Nie o wiele, tylko o około 10-20 stopni, ale wystarczająco, aby spowodować zmianę w ustawieniu kręgosłupa i bioder, zwiększając łuk pleców i powodując, że pośladki bardziej wystają. Dodany łuk pleców może spowodować względny spadek całkowitej wysokości, od 1 do 2 cali *(2-5cm)* w zależności od kształtu miednicy.

**Uwaga**, to **NIE** jest to samo, co rotacja bioder, która występuje w okresie dojrzewania osób AFAB *(Assigned Female At Birth, osoba uznana za kobietę przy narodzinach)* i podczas ciąży. Jest to wynik migracji komórek kostnych, zmieniających kształt samej kości miednicy. Rotacja bioder może jednak wystąpić, jeśli dana osoba jest wystarczająco młoda, aby nadal znajdować się w początkowym okresie dojrzewania, kiedy to organizm wytwarza podwyższony poziom ludzkiego hormonu wzrostu. Istnieją również przykłady rotacji bioder występującej przez długi okres czasu u starszych osób trans. W 2017 roku 80-letnia kobieta trans zgłosiła na reddit, że w ciągu jej 30 lat na terapii hormonalnej, jej lekarz zaobserwował zmiany w jej miednicy zgodne z kobiecą rotacją bioder.

**Zmniejszona tolerancja kofeiny, alkoholu i/lub leków psychotropowych**

Mniejsza masa ciała oznacza mniej krwi, w której można rozcieńczyć substancje chemiczne. Utrata testosteronu oznacza również wolniejsze tempo przemiany materii, zmniejszające szybkość, z jaką toksyny są redukowane z krwiobiegu. Niektóre antyandrogeny również obciążają wątrobę, co jeszcze bardziej zmniejsza szybkość przetwarzania substancji chemicznych.

**Zmiany psychiczne**

Jak opisano w sekcji *Dysforia Biochemiczna*, mózgi mogą być przystosowane do określonego profilu hormonalnego, a praca na niewłaściwym profilu jest jak używanie laptopa z wyczerpanymi bateriami lub przegrzanym procesorem. Rozpoczęcie terapii hormonalnej prawie zawsze powoduje ustąpienie objawów depersonalizacji i derealizacji *(DPDR)* w ciągu pierwszych dwóch tygodni. Znika mgła umysłowa i łatwiej jest się skoncentrować na złożonych koncepcjach (zakładając, że nie masz innych problemów z przetwarzaniem informacji, takich jak ADHD).

**ADHD**

Jeśli masz ADHD, mogą wystąpić pewne zmiany w objawach. Androgeny wzmacniają funkcje receptorów dopaminy, więc zmniejszenie testosteronu może zmniejszyć potencjał aktywacji dopaminy w mózgu. Dopamina jest kluczowym neuroprzekaźnikiem w zachowaniu pamięci roboczej, krótkotrwałej pamięci mózgu. Mniej pamięci roboczej oznacza, że stajesz się bardziej podatny na rozproszenie uwagi i masz większe trudności z działaniami w zakresie umiejętności poznawczych.

Dobrą wiadomością jest to, że estradiol zachęca mózg do produkcji większej ilości dopaminy.

**Uwaga Autorki:**
> Istnieje znany problem z spirololaktonem polegający na hamowaniu pamięci roboczej ze względu na jego wpływ na mineralokortykosteoridy. To może znacznie pogorszyć problemy u osób z ADHD i utrudnić utrzymywanie koncentracji lub bycie świadomym swojego otoczenia. Byłam uczestniczką wypadku samochodowego w 2017 roku, za co winię na mgłę po spironolaktonie.

**Ekspansja emocjonalna**

Złagodzeniu DPDR powszechnie towarzyszy znacznie większa zdolność do percepcji emocji i ich ekspresji. Stoicyzm i dysocjacja zanika, a emocje pojawiają się z dużo większą intensywnością. Wzloty są wyższe, a upadki niższe. Ci, którzy przed tranzycją nie byli w stanie płakać, odzyskują tę zdolność, zarówno w smutku jak i radości.

Niestety oznacza to również, że jeśli miałeś traumę z wydarzeń wcześniej w życiu *(a kto nie ma)*, możesz zacząć doświadczać epizodów PTSD. Dlatego właśnie dobrze jest *(a w niektórych miejscach jest to wymagane)* mieć terapeutę.

**Wahania nastroju**

Ponieważ poziom estrogenu waha się między dawkami, możesz doświadczyć zauważalnych, a czasem dramatycznych zmian nastroju. Zdarza się niewyjaśniony płacz; zdarza się szał PMS; *bądź na to gotowa.*

**Apetyt**

Wiele osób zgłasza, że nie jest w stanie jeść tyle, ile przed okresem tranzycji. Utrata beztłuszczowych mięśni w ramionach i barkach oznacza, że organizm ma zmniejszoną zdolność do spalania lipidów, i jako takie uczucie pełności pojawia się wcześniej.

Jednak progesteron zwiększa funkcję mitochondriów w organizmie, zwiększając tempo przemiany materii. Może to spowodować wzrost apetytu, ponieważ organizm stara się uzupełnić spalone kalorie.

Może się jednak okazać, że nie będziesz w stanie zjeść tyle jedzenia, ile wcześniej. Wiele osób zgłasza, że staje się syte wcześniej niż kiedyś.

**Sen**

Wiele osób zgłasza, że po rozpoczęciu terapii hormonalnej poprawia się ich jakość snu. Jest to prawdopodobnie czynnik związany z łagodzeniem DPDR, ponieważ wydaje się występować zarówno u osób AMAB *(Assigned Male At Birth, osoba uznana za mężczyznę przy narodzinach)* jak i AFAB *(Assigned Female At Birth, osoba uznana za kobietę przy narodzinach)*. To powiedziawszy, rozpoczęcie stosowania progesteronu może znacznie poprawić sen, pozwalając na głębszy sen i więcej snów.

**Ekstrawersja**

Niezwykle powszechne jest, że wszystkie osoby transpłciowe są znacznie bardziej towarzyskie po tranzycji. Może to nie być czynnikiem terapii hormonalnej, a po prostu wynikiem tego, że nie muszą już tłumić dużej części swojej osobowości.

**Wzmocnienie zmysłów**

Badania nad terapią hormonalną u osób transpłciowych kilkakrotnie wykazały, że powoduje ona zmiany w rozmieszczeniu istoty szarej i białej w mózgu u osób stosujących obie formy tej terapii. Nowe struktury i szlaki nerwowe powstają w wyniku zmiany profilu hormonalnego, a to skutkuje zmianami w percepcji zmysłowej. Są to niektóre ze zmian, które zostały zaobserwowane i zgłoszone, ale nie jest jasne, czy jest to funkcja samych hormonów, czy czynnik mózgu otrzymującego hormony, do których jest przystosowany.

* **Poprawa zmysłu węchu**, zwłaszcza innych ciał. Ludzki pot staje się bardzo wyczuwalny, czasami nawet obezwładniający.
* **Lepsze postrzeganie kolorów**. Kolory mogą stać się wyraźniejsze, bogatsze.
* **Lepsza świadomość przestrzenna**. Wiele osób trans doświadcza słabej propriocepcji i tendencji do niezdarności, które ustępują po rozpoczęciu terapii hormonalnej.
* **Zmiany w postrzeganiu smaku**. Niektóre pokarmy stają się bardziej lub mniej smaczne; na przykład kolendra może stać się mniej lub bardziej mydlana. Zwiększona tolerancja na kapsaicynę (ostre papryczki). Czekolada i wino stają się bardziej aromatyczne.
* U osób stosujących spironolakton często występuje **silne pragnienie spożywania pokarmów o dużej zawartości soli**, takich jak pikle, oliwki lub produkty ziemniaczane. Dzieje się tak, ponieważ spironolakton jest lekiem moczopędnym oszczędzającym potas, co powoduje wydalanie całego sodu. Mózg tworzy zachcianki, aby zachęcić Cię do zastąpienia tego sodu.

**Przesunięcie przestrzenne, zmniejszona pewność siebie**

Bardzo często zgłaszane jest uczucie mniejszego rozmiaru w świecie, nawet jeśli nosisz obcasy. Ludzie wyżsi od Ciebie wydają się górować nad Tobą, a przestrzenie wydają się większe.

Ludzie zgłosili również tendencję do bycia mniej podatnym na rozpoczęcie kłótni, pragnienie uniknięcia konfrontacji, a nie tworzenia go. Testosteron został wykazany jako zwiększający poczucie pewności siebie osób, a usunięcie go ma odwrotny wpływ.

**Zmiany w narządach płciowych**

Wszystkie narządy płciowe zbudowane są z tych samych tkanek, są one jedynie inaczej zorganizowane w czasie ciąży. Duża część właściwości tych tkanek jest regulowana przez hormony, na których opiera się nasze ciało. Wydzieliny skórne, tekstury, wrażliwość i zachowania erekcyjne to wszystko hormonalne ekspresje. Oznacza to, że kiedy usuniesz androgeny i dodasz estrogeny, tkanki te zaczną zachowywać się tak, jakby były w kształcie sromu, nawet jeśli tak nie jest.

**Zwiększona wrażliwość**

Skóra na żołędzi i trzonie staje się znacznie cieńsza i delikatniejsza, bardziej podatna na rozdarcia i podrażnienia, a jednocześnie staje się znacznie bardziej wrażliwa na dotyk. Cały narząd staje się również znacznie bardziej wrażliwy na nacisk, a wibracje stają się lepszą formą stymulacji niż głaskanie, które może stać się bolesne.

**Wilgotność i kobiecy zapach**

Skóra wzdłuż trzonu zaczyna wydzielać te same płyny, co kanał pochwy, szczególnie podczas podniecenia *(tak, dziewczyny trans robią się mokre)*. Płyny te sprzyjają rozwojowi tego samego mikrobiomu, który rozwija się w kanale pochwy. Kombinacja tych czynników oznacza, że zapach *(i smak)* penisa zmienia się tak, by bardziej przypominał zapach sromu.

**Zmiany koloru i tekstury**

Moszna jest analogiem zewnętrznych i wewnętrznych warg sromowych, i mięknie, przybierając bardziej miękką, aksamitną teksturę, rozciągając się w dół do krocza. Skóra wzdłuż krocza (pionowa linia, gdzie znajdował się otwór sromu przed powstaniem moszny) również ciemnieje. Niektórzy ludzie doświadczają czegoś w rodzaju prążkowanego wzoru wzdłuż moszny.

**Rzadsze erekcje**

Bez wolnego testosteronu, poziom DHT w krwiobiegu znacznie spada. DHT odgrywa główną rolę w stymulacji przypadkowych erekcji podczas snu poprzez powiększenie prostaty, a te erekcje są tym, co jest odpowiedzialne za utrzymanie tkanki erekcyjnej. Bez DHT, prostata kurczy się ponownie, a przypadkowe erekcje ustają *(nie ma już porannego drewna)*.

Oznacza to jednak, że tkanka erekcyjna zacznie zanikać. Przedłużający się zanik spowoduje skurczenie się całego narządu, na dobre i na złe. Kształt penisa zmienia się w tym procesie, często stając się bardziej stożkowaty. Żołądź jest pierwszą częścią, która się kurczy i może stracić zdolność do usztywnienia się. Seks penetracyjny może stać się trudniejszy, a same erekcje mogą stać się bolesne.

Można temu przeciwdziałać poprzez regularne wywoływanie erekcji, ale z czasem może się to stać coraz trudniejsze.

**Przejrzysty ejakulat**

Większość płynu składającego się na ejakulat pochodzi z prostaty. Jest to całkowicie przezroczysty płyn, o śluzowatej konsystencji. Biały kolor i lepkość, które zwykle przypisuje się męskiemu ejakulatowi, są spowodowane przez nasienie i płyn nasienny z jąder. Produkcja zarówno nasienia jak i płynu nasiennego jest produktem funkcji jąder, więc jak jądra wyłączają się (albo z powodu antyandrogenów lub z dominacji estrogenów), produkcja tych płynów ulega zablokowaniu, pozostawiając tylko płyn z prostaty.

Niektórzy ludzie tracą nawet to, i przestają mieć jakiekolwiek emisje w ogóle podczas orgazmu.

Nie trzeba dodawać, że wiąże się to z bezpłodnością. Wbrew temu, co podają niektóre źródła, nie jest to trwałe, a wielu ludzi było w stanie przywrócić funkcjonalność jąder poprzez wstrzymanie terapii hormonalnej, czy to w celu detranzycji, czy w celach reprodukcyjnych.

**Zanik jąder**

Kiedy jądra przestają funkcjonować, ich komórki zaczynają zanikać, kurcząc się z czasem. Temu zanikowi może towarzyszyć ból, czasem w postaci bolesności lub tępego, pulsującego uczucia, a czasem rejestrujący się jako małe iskierki bólu, które wędrują wzdłuż nerwu kroczowego od jąder w dół do odbytu.

**Zmiany seksualne**

Początkowe rozpoczęcie stosowania terapii hormonalnej może spowodować całkowitą utratę popędu płciowego, ponieważ poziom testosteronu gwałtownie spada. Może to trwać od 3 do 12 miesięcy, a w niektórych przypadkach w ogóle nie wraca. Rozpoczęcie stosowania progesteronu często służy jako katalizator dla jego powrotu. Jeśli / kiedy popęd płciowy wraca, nowe libido może być zupełnie innym doświadczeniem, które jest trudno na początku rozpoznać.

**Wzmocnione strefy erogenne**

Całe ciało staje się bardziej wrażliwe na dotyk, a wraz z tym odblokowuje silniejsze strefy erogenne. Szczególnie piersi, brzuch, wewnętrzne strony ud i szyja stają się bardziej wrażliwe na dotyk.

**Orgazm**

Orgazm zmienia się znacząco, zarówno w sposobie jego budowania, jak i doświadczania, ale dodatkowo, jeśli ktoś ma szczęście, zyskuje zdolność do osiągania orgazmu wielokrotnego, bez okresu refrakcji. Kosztem tego jest to, że orgazm może stać się trudniejszy do osiągnięcia i trzeba się na nowo nauczyć, jak go osiągnąć. Staje się on również łatwiejszy do osiągnięcia z partnerem, co wcześniej mogło być trudnością.

**Przyciąganie**

Nie jest wcale niespotykane, że osoba transpłciowa doświadcza zmiany orientacji seksualnej wraz z tranzycją. Jest to prawie zawsze wynikiem usunięcia narzuconych przez siebie barier psychicznych, ale terapia hormonalna często odgrywa rolę w tym procesie. W większości przypadków wiąże się to po prostu z rozszerzeniem własnej seksualności, z monoseksualnej na bi/panseksualną, ale niektórzy ludzie odkrywają również, że ich atrakcyjność była w dużej mierze zakorzeniona w osobistym zainteresowaniu i że ich prawdziwa orientacja jest odwrócona.

**Symptomy podobne do cyklicznych miesiączek**

Oczywiście nie mamy tu na myśli krwawienia, to byłoby niedorzeczne. Objawy są bardzo zróżnicowane (tak jak u cispłciowych kobiet) i zazwyczaj trwają 2-4 dni, powtarzając się co 26-32 dni (choć niektórzy zgłaszają, że doświadczają ich co dwa tygodnie). Dzieje się to niezależnie od harmonogramu dawkowania leków. Użycie aplikacji do śledzenia okresu, takiej jak Clue, może ujawnić wzór.

* Skurcze w jelitach i mięśniach brzucha, od lekkiego kłucia w jelitach do silnych bolesnych skurczów
* Wzdęcia i zatrzymanie wody w organizmie
* Gazy, biegunka i inne problemy jelitowe
* Niestabilność emocjonalna, wahania nastroju i irracjonalne myśli
* Nasilona depresja i dysmorfia
* Depersonalizacja lub dysocjacja
* Zwiększona dysforia
* Drażliwość (PMS)
* Bóle mięśni i stawów
* Obrzmienie piersi i tkliwość sutków
* Trądzik
* Zmęczenie
* Zmiany apetytu, spontaniczne zachcianki *(patrz: zachcianki na czekoladę)*
* Spontaniczne zmiany w libido
* Zmiany w zapachu narządów płciowych

Nie, nie było jeszcze badań na ten temat, ale to jest zgłaszane przez zdecydowanie, zdecydowanie zbyt wiele osób, aby być anomalią *(w tym przez Ciebie, naprawdę)*, i został potwierdzony przez wielu lekarzy. Podobne objawy pojawiają się też tego u cispłciowych kobiet, które miały histerektomię.

Działanie estrogenu i progesteronu aktywuje sekwencję genów, która instruuje podwzgórze, by próbowało cyklicznie wywoływać zachowania jajników i macicy, tak jak to się dzieje u osób płci żeńskiej, niezależnie od braku jajników czy macicy. Cykl ten wpływa na liczne narządy i podsystemy w organizmie, powodując uwalnianie wielu różnych hormonów i enzymów, które mogą wpływać na funkcjonowanie, a nawet zachowanie.

*Bardziej szczegółowe wyjaśnienie tego będzie w późniejszej aktualizacji do witryny*.