# ÔN TẬP CHƯƠNG 1 - CÁC THÍ NGHIỆM CỦA MENDEN - SINH HỌC LỚP 9
## A) Lý thuyết căn bản:
### 1) Khái niệm về di truyền học
+ Di truyền : là hiện tượng truyền đạt các tính trạng của bố mẹ -> con cháu
+ Biến dị: là hiện tượng con sinh ra khác với bố mẹ, khác nhau về nhiều chi tiết
### 2) Thuật ngữ và kí hiệu cơ bản (QT)
***- Một số thuật ngữ:***
- Tính trạng: đặc điểm về hình thái, cấu tạo,v.v.
- Cặp tính trạng tương phản: Trái ngược nhau về đặc điểm hình thái, cấu tạo, màu sắc v,v
VD: hạt vàng , hạt xanh
- Nhân tố di truyền (gen): quy định các tính trạng của sinh vật. (xí nữa sẽ nói rõ) vd gen quy định màu sắc của cây.
- Giống (thuần chủng) giống nhau, đời bố mẹ như đời con
***- Một số kí hiệu :***

+ P: (parentes): cặp bố mẹ
+ Phép lai đc kí hiệu: x
+ G (gamete): giao tử
+ Ở đực: **♂**
+ Ở cái: ♀
+ F: thế hệ con (f1,f2,v.v)
*lưu ý các phần khác gồm ý nghĩa, nội dung cơ bản của phương pháp phép lai phân tích đã có trong sách, các bạn có thể tự tìm hiểu.*
### 3) Một số khái niệm cần nắm liên quan đến lai 1 và 2 cặp tính trạng:

+ Kiểu hình: Tổng hợp các tính trạng của cơ thể:
vd Hoa đỏ, hạt vàng trơn,v.v.
+ Kiểu gen: Tổ hợp toàn bộ các gen trong tế bào của cơ thể
Vd AA, aa;
+ Tính trạng (QT) : + Trội: Biểu hiện ở F1;
+ Lặn : Đến f2 mới biểu hiện
+ Vì trong tế bào sinh dưỡng nhân tố di truyền tồn tại thành từng cặp vd như : AA,aa
+ QUY ƯỚC (QT): -> Chữ cái in hoa: Quy định tính trạng trội
-> Chữ cái thường: Quy định tính trạng lặn
+ Thể đồng hợp: Kiểu gen tương ứng giống nhau vd (AA,aa)
+ Thể dị hợp : Kiểu gen chứa cặp tương ứng khác nhau vd: Aa
+ Đồng Tính: hiện tượng con lai F1 đều đồng nhất về 1 loại kiểu hình nào đó, vd f1 là Aa thì vẫn là hoa đỏ (nếu quy ước hoa đỏ là tt trội)
+ Phân tính (sự phân li): Hiện tượng con sinh ra có cả kiểu trội và lặn như 3 trội 1 lặn, 1 trội 1 lặn.
50% hoa đỏ 50 % hoa trắng
*lưu ý để xác định độ thuần chủng của giống khi sử dụng phép lai phân tích

### 4) Khái niệm cần đi sâu và học kĩ:
#### **Mục 1) Các phương pháp lai của menden đối với lai 1 cặp tính trạng**

+ Phương pháp phân tích các thế hệ lai: Menden thấy rằng: Khi lai hai bố mẹ khác nhau về 1 cặp tính trạng thuần chủng tương phản thì F2 có sự phân li tính trạng theo tỉ lệ trung bình 3 trội : 1 lặn (sơ đồ trong vở, xem kĩ)
+ Lai phân tích: Cơ thể mang tính trạng trội chưa xác định kiểu gen là AA hay Aa x với cơ thể mang tính trạng lặn (aa)
-> kết quả sau lai: f1 đồng tính (Aa) thì P đồng hợp (AA)
f2 phân tính (thành tỉ lệ 1 Aa : 1 aa) thì P dị hợp (Aa)

+1 số phép lai phân tích:
AA x aa
Aa x aa

#### **MỤC 2) CÁC ĐỊNH LUẬT VÀ QUY LUẬT PHÂN LI + PHÂN LI ĐỘC LẬP**
*cái này dễ nhầm này!, bản thân tôi cũng bị nhầm chỗ này nên các bạn chú ý thật kĩ*

#### 1) Phân Li (nằm trong phần lai 1 cặp tính trạng)
+ **Định luật** phân li phát biểu như sau: Khi lai hai bố mẹ khác nhau về 1 cặp tính trạng thuần chủng tương phản thì F1 đồng tính về tính trạng của bố hoặc mẹ, còn F2 có sự phân li tính trạng theo tỉ lệ trung bình 3 trội : 1 lặn.
+ **Quy luật** phân li: Trong quá trình phát sinh giao tử, mỗi gen trong cặp gen phân li về một giao tử và giữ nguyên bản chất như ở cơ thể thuẩn chủng của P.

#### 2) Phân li độc lập: (nằm trong phần lai 2 cặp tính trạng)
+ **Định luật** Khi lai 2 cặp bố mẹ khác nhau về hai cặp tính trạng thuần chủng tương phản di truyền độc lập với nhau thì F2 có tỉ lệ mỗi kiểu hình bằng **tích các tỉ lệ** của các tính trạng hợp thành nó.
+ **Quy luật** Các cặp nhân tố di truyền (cặp gen) đã phân li độc lập trong quá trình phát sinh giao tử.

#### **Mục 3) Các phương pháp lai của menden đối với lai 2 cặp tính trạng**
* thực ra về phương pháp thì giống nhau nhưng ở 2 cặp tính trạng thì kết quả cho ra sẽ khác, các bạn theo dõi kĩ!
- Thí nghiệm lai 2 đậu Hà Lan thuần chung về hai cặp tính trạng tương phản thì F1 thu được toàn bộ 100% hạt tính trạng trội nhưng nếu ta lấy F1 x F1 thì F2 sẽ thu được như sau:
-> tỉ lệ kiểu hình phân chia theo tỉ lệ 9:3:3:1
-> tỉ lệ kiểu gen trong bản:

Nếu không nhớ cái này thì các bạn chỉ cần nhớ giao tử của cặp Ba mẹ sau đó lập ra bản 4x4 để đếm số tỉ lệ Kiểu gen:

**Thêm extra** BIẾN DỊ TỔ HỢP: Cứ hiểu là đến F2 sẽ xuất hiện kiểu hình độc lạ bình dương. Kết hợp cả tính trạng của bố và mẹ, lưu ý tính trạng sẽ khác Parentés.

## BÀI TẬP (THỰC HÀNH) : COMING SOON

PHẦN Ý NGHĨA, BÀI TẬP THỰC HÀNH AE TỰ XEM LẠI!
Đến đây là kết thúc! Nếu có vấn đề gì sai sót mong mọi người nhắn tin qua gmail: [e-mail]

Hoặc commment qua trang Hackmd để mình nhanh chóng sửa đổi. Cảm ơn và chúc các bạn 1 ngày vui.