# ALGEBRA NOTATKI ## Przestrzenie i podprzestrzenie liniowe ```S + T = {s + t : s ∈ S, t ∈ T}``` Przy zał. że ```S ```i ```T``` są podprz. tej samej przestrzeni. Jeżeli ```B1``` jest bazą ```S``` oraz ```B2``` jest bazą ```T```, to ```B1 ∪ B2``` jest bazą ```S + T```. Stąd zawsze łatwo obliczyć wymiar ```S + T```. ### Lemat Steinitza ![](https://i.imgur.com/0Qwfp96.png) ### Równanie o wymiarach podprzestrzenii liniowych ![image](https://hackmd.io/_uploads/HkknbatVA.png) ### Przekształcenia liniowe ![image](https://hackmd.io/_uploads/HJeQI6KV0.png) ![image](https://hackmd.io/_uploads/SJFQUptEA.png) ![image](https://hackmd.io/_uploads/ByOd8pYN0.png) ![image](https://hackmd.io/_uploads/ryhtLptN0.png) ![image](https://hackmd.io/_uploads/r1poITY4C.png) ## Grupy i podgrupy Grupa - zbiór z działaniem, gdy spełnia warunki: - łączność, - element neutralny, - element odwrotny. Grupa nie zawiera ```"0"```, jeżeli działaniem tej grupy jest mnożenie (więc można skracać do woli). (Zawsze można skracać) Tj. dla ```x,y,g ∈ G``` mamy: ```gx = gy <=> x = y``` Półgrupa - zbiór z działaniem, gdy spełnia warunki: - łączność Podgrupa - ```H``` jest podgrupą ```G```, zapisujemy: ```H ≤ G``` gdy ```H ⊆ G``` i ```H``` jest grupą. Podgrupa normalna - ```H``` jest podgrupą normalną ```G```, gdy ```aH = Ha``` dla każdego elementu ```a ∈ G```. Gdy ```H ≤ G``` to warstwą lewostronną ```H``` (w ```G```) są zbiory postaci: ```aH = {ah : h ∈ H}```, zaś prawostronnną: ```Ha = {ha : h ∈ H}``` dla ```a ∈ G```. Zbiór warstw lewostronnych ```H``` w ```G``` oznaczamy przez ```G/H```. Każde dwie warstwy są równoliczne. Każde dwie warstwy lewostronne (prawostronne) są rozłączne lub identyczne. Zarówno warstwy lewostronne jak i prawostronne pewnej podgrupy grupy G pokrywają całą grupę G. ## Macierze ### Obliczanie bazy jądra i obrazu JĄDRO: Gauss na kolumnach (lub wierszach transponowanej) i identyczne kroki na identycznościowej (jak na trans. to trzeba jeszcze jedną transpoz. na koniec). Z przekształconej Id weź te kolumny które w przeksztalconej M są zerami. Wymiar macierzy ident.: liczba kolumn w M. OBRAZ: Niezerowe kolumny na Gaussie prowadzonym kolumnowo. ### Obserwacje: Wyznacznik macierzy jest =0, wtw. gdy istnieje w jądrze nietrywialny wektor. ### Macierz Grama ![](https://i.imgur.com/2djxFRA.png) ### Rząd macierzy ![](https://i.imgur.com/MBUiss1.png) ![](https://i.imgur.com/SFCpuFi.png) ### Macierz symetryczna <!-- A=A<sup>T</sup> --> ![](https://latex.codecogs.com/gif.latex?A%20%3D%20A%5ET) Symetria wg osi lewy-górny róg -> prawy-dolny róg. Przykład takiej macierzy. 1 2 3 2 4 9 3 9 5 Macierze ```M``` i ```N``` komutują gdy: ``` MN = NM ``` (oczywiście M i N są kwadratowe) Macierz M jest odwracalna jeżeli istnieje M^(-1) że: ![](https://latex.codecogs.com/gif.latex?M*M%5E%7B-1%7D%20%3D%20Id) ![image](https://hackmd.io/_uploads/H1kgjTtV0.png) ![](https://i.imgur.com/QThpUIH.png) Kalkulator macierzy odwrotnej [https://matrixcalc.org/](https://matrixcalc.org/en/) https://matrix.reshish.com/inverCalculation.php . . . #### Obliczenie macierzy odwrotnej Wykonujemy kroki na macierzy M by dojść do Id. Identyczne kroki prowadzą z Id do M^(-1). Da się to zrobić tylko do liniowo niezależnej i kwadratowej (tj. odwracalnej). Cechy macierzy odwrotnej: ```M * M^-1 = Id``` ```M^-1 * M = Id``` Inne ciekawe własności macierzy kwadr.: ![](https://latex.codecogs.com/gif.latex?%28MN%29%5ET%20%3D%20N%5ET%20*%20M%5ET) ![](https://latex.codecogs.com/gif.latex?%28E%5ET%29%5E%7B-1%7D%20%3D%20%28E%5E%7B-1%7D%29%5ET) ![image](https://hackmd.io/_uploads/B1_osaY40.png) ![](https://i.imgur.com/9sr5WUX.png) #### Rząd macierzy rk(M) = dim LIN(M1, . . . , Mn) rk(M) = rk(M<sup>T</sup>) Rząd macierzy = ilość wierszy niezerowych po eliminacji Gaussa. #### Macierz dodatnio określona ![](https://i.imgur.com/GHJnlh6.png) ### Bazy, zmiany bazy, wyr. wektora w bazie #### Bazy Jeżeli wyrażamy bazę jako macierz, to wektory są KOLUMNAMI. #### Macierz zmiany bazy ![](https://i.imgur.com/HUXMDEr.png) #### Wyrażenie wektora w bazie ![](https://i.imgur.com/hoe2Gae.png) #### Przekształcenie a zmiana bazy ![Uploading file..._wd62zol32]() ### Wyznacznik macierzy Metoda Sarussa (TYLKO dla 3x3): ![](https://slideplayer.pl/slide/3011200/11/images/28/Wyznaczniki+3+x+3.jpg) Własności det(A · B) = det(A) · det(B) det(A) = det(A<sup>T</sup>) Dla macierzy trójkątnej to iloczyn elementów na przekątnej. Aby obliczyć wyznacznik stosujemy el. Gaussa pamiętając że: • Dodanie do wiersza macierzy wielokrotności innego wiersza nie zmienia wyznacznika. • Wyznacznik macierzy z zerowym wierszem jest równy 0. • Zamiana dwóch wierszy miejscami zmienia znak wyznacznika na przeciwny. • Mnożenie wiersza przez stałą powoduje, że wyznacznik też "mnoży się" przez tą samą stałą. ![](https://i.imgur.com/VQIqsP6.png) ![](https://i.imgur.com/NyXE8Mj.png) ![](https://i.imgur.com/qxLwy0o.png) Jeśli wyznacznik macierzy głównej jest niezerowy, to ma on dokładnie jedno rozwiązanie. Tw. Kronecker-Capelli (korzystać gdy det(A) = 0) Układ AX = B ma rozwiązanie ⇐⇒ rk(A|B) = rk(A). Kiedy zachodzi rk(A|B) = rk(A) to układ ma nieskończenie wiele rozwiązań. Kiedy nie zachodzi powyższe, to nie ma żadnych rozwiązań. ### Wartości i wektory własne ![](https://i.imgur.com/U6eqPQT.png) Obliczanie wartości własnej https://matrixcalc.org/en/vectors.html . . . ![](https://i.imgur.com/027wc0E.png) ![](https://i.imgur.com/9JdQY5c.png) ![](https://i.imgur.com/I0G3Wm6.png) ### Krotności alg. i geo. ![](https://i.imgur.com/4AeX7zQ.png) ![](https://i.imgur.com/WDKpGZS.png) ### Przekształcenia liniowe ![](https://i.imgur.com/07GnOQZ.png) ![](https://i.imgur.com/TSiZUws.png) Wyrażenie wektora w bazie to pokazanie go jako kombinacje liniową. ### Wielomian charakterystyczny ![](https://i.imgur.com/dgGsmL0.png) ### Dopełnienie ortogonalne, rzuty prostokątne ![](https://i.imgur.com/yFaWxnw.png) ![](https://i.imgur.com/xR0hZzd.png) ![](https://i.imgur.com/FaeUXOc.png) Wektory są prostopadłe, jak ich iloczyn skalarny jest równy 0. ### Ortonormalizacja układu wektorów Iloczyn skalarny wektorów: v · u = <v, u> ![](https://i.imgur.com/SNhtW9N.png) Pierwszy wektor dzielimy przez jego długość. Długość wektora to pierwiastek iloczynu skalar. czyli pierwiastek z <v,v> Algorytm Grama-Schmidta: ![](https://i.imgur.com/9NI97bP.png) Potem u_i* podzielić przez jego długość i tym sposobem uzyskać u_i. Jeżeli przy dzieleniu przez długość wektora wychodzi dzielenie przez 0, to podany układ wektorów był liniowo zależny -> brak rozwiązania. Dopełnianie do bazy ortonormalnej: zrób eliminacje Gaussa, zobacz jakich schodków brakuje i dodaj wektory postaci 0,0....,0,1,0,0...0. Na koniec zortonormalizuj nowo-dodane wektory. ## Grupy Dla każdego elementu mamy, że rząd elementu dzieli rząd grupy. Do tego (w grupie skończonej) mamy z Twierdzenia Legrange’a: Rząd podgrupy dzieli rząd grupy ![](https://i.imgur.com/oAZBcH5.png) #### Grupy cykliczne Takie, które mogą zostać wygenerowane przez 1 element. ### Zadania z ilością możliwości/Burnsidem Dla dowolnej grupy działającej na zbiorze i dowolnego elementu x tego zbioru zachodzi: ```|G| = |Ox| · |Gx|``` , gdzie ```Ox``` jest orbitą ```x```, zaś ```Gx``` stabilizatorem ```x```. Oblicznie na ile sposobów można pomalować wierzchołki/krawędzie - przykład dla krawędzi: Lemat Burnside’a: ![](https://i.imgur.com/rDJipvF.png) A.D. Powyżej zamiast ```fix(g)``` powinno być ```|fix(g)|```. g -> każde możliwe przekształcenie (obrót/symetria) ```|fix(g)|``` to ilość elementów, że ```g(x) = x```, przykład dla sześciokąta: identyczność -> 6^6 obrót o 60 stopni -> 6 Orbita - zbiór "pozycji" gdzie może zostać przeniesiony element. Stabilzator - zbiór przekształceń, które pozostawiają element na swojej pozycji. (np identyczność, należy do stabilizatora każdego elementu). ### Permutacje Rząd permutacji: najmniejsza ilość złożeń k, taka że g^k = id dla danej permutacji g. Permutacja odwrotna -> "zamień górę z dołem" i odpowiednio posortuj "wg góry". (tak żeby pary góra-dół były zachowane) Dostałeś perm. odwrotną. Rząd permutacji -> NWW po rozmiarach jej cykli. Rząd permutacji oraz permutacji odwrotnej jest taki sam. Parzystość permutacji to parzystość ilości cykli parzystych w rozkładzie na cykle rozłączne. UWAGA -> Cykl parzysty jest permutacją nieparzystą Cykl nieparzysty jest permutacją parzystą. Parzystość permutacji to parzystość ilości jej inwersji. Znak sgn(σ) permutacji σ to +1, gdy σ jest parzysta oraz −1 gdy nieparzysta. ![image](https://hackmd.io/_uploads/r1HG-JcNA.png)