# Cross-Chain Bridge - xu hướng tất yếu của blockchain Thời gian vừa qua, cộng động crypto chứng kiến sự bùng nổ và phát triển của nhiều hệ sinh thái như Solana, Fanton, BSC… Mỗi hệ sinh thái để có những ưu nhược điểm riêng. Hầu hết Blockchain hiện tại đều có một thiết kế riêng biệt và không thể tương tác qua lại với nhau. Để giải quyết vấn đề này, Cross-chain Bridge xuất hiện. Vậy Cross-chain Bridge là gì bài viết hôm nay chúng ta sẽ đi sâu vào tìm hiểu và giải thích chi tiết cách thức hoạt động của nó. ## Khái niệm Cross-chain bridge Cross-chain bridge là cầu nối Cross-chain cho phép chuyển giao các tài sản crypto, tokens hay dữ liệu từ Blockchain này sang Blockchain khác. Giúp luân chuyển dòng tài sản giữa các chains với nhau mà không bị cô lập như trước kia. Chúng ta có thể liên tưởng mỗi một blockchain là một quốc gia. Và mỗi một nước này sẽ có luật lệ khác nhau và người dân phải tuân thủ luật lệ của quốc gia đó. Hầu hết mỗi nước có chuẩn tiền tệ riêng và rất khó để ta sử dụng đồng tiền của nước này qua nước khác. ![](https://i.imgur.com/elar9qC.png) Tham chiếu sang Blockchain thì mỗi một blockchain có một hạ tầng, quy tắc khác nhau, để đảm bảo tính bảo mật, các nodes phải tuân thủ các quy tắc của Blockchain khi xác minh giao dịch trên chains. Mỗi một blockchain lại có chuẩn token riêng. ## Xu hướng Cross-chain là tất yếu của Blockchain Bên ngoài đời thực thì vai trò của giao thương là tối quan trọng và điều này cũng đúng với blockchain. Nhất là trong thời điểm hiện tại khi các Blockchain đã phát triển đến một mức độ nhất định, mỗi chúng sở hữu một lượng tài sản, người dùng riêng chứ không còn là sự thống trị của Bitcoin và Ethereum như trước nữa. Nhu cầu tham gia tìm kiếm các cơ hội mới của user là luôn cần họ sẽ không bao giờ muốn tài sản của mình chỉ có thể bị bó buộc ở một chain duy nhất nữa, lúc này tầm quan trọng của cross-chain brigde là vô cùng quan trọng. Ví dụ nếu muốn chuyển tài sản từ BSC sang Solana, ta sẽ không cần phải thực hiện nhiều bước từ chuyển tài sản từ BSC sang Binance rồi chuyển sang FTX và deposit lên Solana. Giờ đây khi có sự xuất hiện của brigde ta có thể bằng một giao dịch tài sản đã có mặt ở bên chain kia. Hay như có một số dự án kiểu dạng Aggregator giúp người dùng deposit token ở chain này nhưng các actions farm lại ở trên một chain khác ⇒ Từ đó tối ưu lợi nhuận mang về và rất nhiều tiềm năng hơn nữa đang chờ được khai phá khi Cross-chain brigde kết nối 2 hay nhiều chains lại với nhau. ## Cách thức Cross-chain bridge hoạt động Hiện nay có rất nhiều các dự án Cross-chain bridge nó vừa phục vụ nhu cầu luân chuyển tài sản cho user vừa giúp user có thêm nhiều lựa chọn tối ưu nhất vì không phải dự án cross-chain nào cũng đáp ứng đầy đủ yêu cầu của tất cả users. Tuy số lượng Cross-chain bridge là khá nhiều, nhưng nhìn chung các dự án đang áp dụng một mô hình đó là lock-mint-burn. ![](https://i.imgur.com/DVo5k32.png) **Nguyên lý hoạt động của mô hình lock-mint-burn**: **1.** Người dùng deposit token vào bridge ở chain A (lượng token này sẽ bị lock lại trong brigde). **2.** Bridge khi nhận được tài sản sẽ mint một lượng wrapped token tương ứng(wrapped token sẽ có tỷ lệ mapping **1:1** với lượng token bị lock ở bên chain A) ở bên chain B đến địa chỉ ví mong muốn. **3.** Khi cần rút tài sản quay lại chain A người dùng gửi lại số wrapped token vào bridge. **4.** Số wrapped token đó sẽ bị burn đi và bridge sẽ mở khóa token trên chain A cho người dùng. Nguyên lý tuy khá đơn giản nhưng khi áp dụng để phát triển bridge thì có nhiều thiết kế khác nhau, mỗi một trong số chúng lại có ưu, nhược điểm riêng và ta sẽ cùng tìm hiểu về các loại hình Cross-chain bridge. ## Các loại Cross-chain bridge Tuy có nhiều thiết kế khác nhau nhưng tựu chung lại, ta có thể chia Cross-chain bridge thành hai loại chính là: Centralized Cross-chain bridge và Decentralized Cross-chain bridge. ### 1) Centralized Cross-chain bridge Centralized Cross-chain Bridge yêu cầu người dùng phải tin tưởng vào các bên thứ ba. Các bên này sẽ đóng vai trò như người môi giới giữa các chain, họ nhận tài sản từ người dùng ở chain này và mint wrapped token ở chain khác. ![](https://i.imgur.com/qGLisfA.png) Ví dụ như trước khi chưa có brigde muốn chuyển tiền từ Ethereum sang Tronlink ta thường phải đưa lên Binance và sau đó từ Binance chuyển token về Tron, token phổ biến nhất chính là USDT. Thì lúc này Binance đóng vai trò như một brigde nhưng là centralized. * Ưu điểm: Đơn giản, tiện lợi và phù hợp với người dùng mới. * Nhược điểm: Người dùng bị phụ thuộc vào bên thứ ba, họ có toàn quyền sử dụng tài sản của người gửi. Tuy khả năng scam tài sản của người dùng là rất thấp với các tên tuổi lớn như Binance, do thiệt hại về danh tiếng và người dùng sẽ lớn hơn với thứ mà họ nhận được, tuy nhiên vẫn còn nhiều vấn đề khác liên quan đến Centralized Bridge. ### 2) Decentralized Cross-chain bridge Decentralized Cross-chain Bridge không yêu cầu người dùng đặt niềm tin vào bên thứ ba nữa Về cơ bản Decentralized Cross-chain Bridge chính là một pool chứa tài sản được quản lý bởi một nhóm validators, số lượng validators càng lớn thì bridge càng decentralized. Người dùng deposit tài sản từ chain này vào pool, validators xác minh giao dịch đó và pool sẽ mint wrapped token ở chain khác. Môi trường của các validators này cũng có thể coi như một blockchain nữa vậy. Nó cũng có các cơ chế xác thực, đồng thuận, lắng nghe sự kiện,... Một mạng ngang hàng và giao dịch phải được đồng thuận xác thực bởi số lượng validators tối thiểu mới có thể tiến hành cho phép mint wrapped token ở bên chain kia. ![](https://i.imgur.com/I68bXWY.png) * Ưu điểm: Minh bạch vì mọi thứ đều có thể xác minh on-chain. * Nhược điểm: Không đảm bảo độ an toàn khi các mô hình bridge hiện tại vẫn còn tiềm ẩn khá nhiều rủi ro. Pool chứa tài sản của Decentralized Cross-chain Bridge là miếng mồi ngon cho các vụ tấn công, Poly Network với vụ hack gây thiệt hại 611 triệu đô là một ví dụ điển hình cho việc dự án cross-chain khi bị tấn công. Bên cạnh đó điểm khác biệt lớn nhất giữa các Decentralized Bridge và Centralized bridge nằm ở cách các validators được incentive như thế nào để đảm bảo tính chính xác cho bridge. Hay nói cách khác làm thế nào để giữ cho các validators làm việc đúng và ngăn các hành vi xấu khi xác minh giao dịch. ## Các dự án Decentralized cross-chain bridge nổi bật Ở đây ta sẽ phân cấp tiếp các Decentralized Cross-chain bridge thành ba loại dựa theo mức độ bảo mật tăng dần: Somewhat centralized, Decentralized, Untrusted. ### Somewhat centralized bridge Mô hình này sẽ có một nhóm nhỏ validators kiểm soát việc mint và burn wrapped tokens thông qua cơ chế multisig (đa số đồng thuận thì giao dịch được thông qua). Các validators thường sẽ được xác thực tài khoản (KYC) và quen biết nhau ngoài đời thực. Mô hình này giúp ngăn cản hành vi xấu bằng cách định danh validators từ trước, tuy nhiên điều này cũng không đảm bảo việc validators sẽ không “Rug-Pull”. Chỉ có số ít dự án đang áp dụng mô hình này như Terra bridge, Chainswap và hầu hết đều có kế hoạch decentralize hơn trong tương lai. ### Decentralized bridge Các bridge này được phát triển trên mạng lưới **Proof of Stake** và cho phép bất kỳ ai cũng có thể làm validator. Mạng lưới PoS này có thể có sẵn hoặc được xây mới để phục vụ cho việc trao đổi cross-chain. Các decentralized bridge thường áp dụng mô hình staking & slashing, mô hình này giúp validator nhận được incentive khi xác minh giao dịch, ngược lại số tài sản stake của họ sẽ bị mất nếu thực hiện hành vi xấu. Các dự án nổi bật: Phát triển trên mạng PoS có sẵn: Matic PoS bridge (Polygon), deBridge, **Anyswap** ![](https://i.imgur.com/fJMvvNB.png) **Thorchain** ![](https://i.imgur.com/TP4XKjY.jpg) **Peggy,...** Build từ đầu: **Axelar**. ### Untrusted bridge Các bridge này được kết nối trực tiếp giữa các chains. Điểm cốt lõi của chúng là sự tương thích của bridge với mạng lưới, untrusted bridge như một phần của mạng lưới và được thừa hưởng tính bảo mật của mạng lưới. Đây là loại bridge có độ bảo mật cao nhất nhưng khó để phát triển và mở rộng sang các chains. Các dự án nổi bật bao gồm: **Near Rainbow bridge** ![](https://i.imgur.com/686aPT2.png) **Wormhole của Solana** ![](https://i.imgur.com/9o7yXp9.png) ![](https://i.imgur.com/WfOzPiV.jpg) **Gravity Bridge của Cosmos** ![](https://i.imgur.com/catmTXH.jpg) **Polkadot Snow Bridge**... Ngoài các dự án kể trên có một cái tên khác là Connext Network, Connext network có thể hiểu là untrusted bridge nhưng hỗ trợ kết nối tới nhiều chains. ## Tổng kết Qua bài viết mong rằng có thể giúp bạn đọc có được cái nhìn từ tổng quan đến chi tiết về cross-chain bridge. Thấy được tầm quan trọng của nó trong quá trình phát triển của Blockchain ngày cả hiện tại và tương lai. Hiểu được các nó vận hành ra sao và những ưu nhược điểm của từng loại. Rất cảm ơn các bạn đã đón đọc xin chào hẹn gặp lại các bạn ở các bài viết tiếp theo.