# Kèo IDO có còn là vùng đất hứa?

Nhắc đến IDO chắc hẵn những ai đã tham gia vào thị trường sẽ không còn quá xa lạ, bởi lợi nhuận mà nó mang lại cho người tham gia thường vô cùng lớn. Nhưng chơi IDO có chắc chắn sẽ thắng 100%? Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về IDO là gì và những lí do vì sao IDO lại trở nên phổ biến như vậy!

## IDO là gì?

**IDO** (hay Initial DEX Offering) là một hình thức gọi vốn thông qua việc chào bán token trên các nền tảng **AMM** (tắt của Automated Market Maker) phi tập trung. IDO thường sẽ có 2 pool, một pool dành cho cộng đồng, và pool còn lại cho người dùng nắm giữ token nền tảng (POLS, DAO,…).

Các quy tắc và giai đoạn IDO phụ thuộc quy trình quy trình của các AMM khác nhau, nhưng có một số phương pháp phổ biến:

1. Sau quá trình kiểm duyệt, một dự án được chấp nhận để IDO trên DEX. Dự án cung cấp token với một mức giá cố định và người dùng khóa tiền của họ để đổi lại những token này. Các nhà đầu tư sẽ nhận được một lượng token không bị lock TGE trước và phần còn sẽ bị lock sau đó trả dần theo từng mốc thời gian.

2. Thông thường, có một danh sách trắng (whitelist) nhà đầu tư. Họ sẽ phải hoàn thành các nhiệm, yêu cầu của dự án thì mới được phép vào danh sách ưu tiên mua này.

3. Một phần tiền được huy động sẽ được sử dụng để tạo thanh khoản cho token của dự án bằng cách add Liquidity. Phần còn lại sẽ được trao cho đội ngũ phát triển. Và lúc này các nhà đầu tư có thể giao dịch phần token TGE của mình. Thông thường, thanh khoản được cung cấp sẽ bị khóa trong một khoảng thời gian nhất định.
4. Tại sự kiện TGE, thường thì token sẽ được chuyển cho người dùng sau khi quá trình add Liquidity đã hoàn thành. Lúc này nhà đầu tư bắt đầu có thể giao dịch.

## Ưu và nhược điểm của IDO

### Ưu điểm
**Hầu như mọi dự án đều có thể gây quỹ**

Việc loại bỏ các thủ tục kiểm duyệt của IEO đã cho phép nhiều dự án tiếp cận với nguồn vốn từ cộng đồng. Với phương pháp gây quỹ IDO, các công ty, đặc biệt là các công ty startup, không cần phải đáp ứng những quy định phức tạp để được phép gây quỹ.

Ngoài ra, bất kỳ ai cũng có thể tổ chức hoặc tham gia vào IDO, không chỉ các nhà đầu tư tư nhân. Về lý thuyết, điều này mang lại lợi ích lớn hơn cho ngành công nghiệp tiền điện tử.

**Linh hoạt**

Các nhà đầu tư không phải đợi một thời gian dài để token được niêm yết trên sàn giao dịch. Việc niêm yết thường diễn ra ngay sau khi IDO hoàn thành, cho phép họ linh hoạt kiếm tiền từ khoản đầu tư của mình nhanh hơn so với ICO.

**Thanh khoản cao và tức thì**

Thanh khoản có nghĩa là khả năng dễ dàng chuyển đổi của một tài sản sang tiền trên thị trường. Đối với một tài sản tiền điện tử, thanh khoản là một trong những yếu tố quan trọng quyết định giá trị của nó.

Đối với IDO, sau khi đợt gây quỹ kết thúc, nhà đầu tư có quyền truy cập và giao dịch token ngay lập tức. Điều này cực kỳ thuận lợi cho việc tạo lập thị trường mới, nâng cao thanh khoản cho tài sản, tăng khả năng tiếp cận token cho mọi người.

**Tối ưu hóa chi phí và thời gian cho dự án**

Khác với các hình thức gây quỹ khác, các dự án IDO không phải trả phí cho sàn giao dịch và chờ đợi một khoảng thời gian dài để token được niêm yết. Nhờ đó, dự án có thể tiết kiệm tối đa chi phí và thời gian chào bán token ra công chúng.

### Nhược điểm
**Cơ hội mua được token trong các đợt IDO rất thấp**

Do tiềm năng lợi nhuận cao mà token bán trong các đợt IDO mang lại nên tỉ lệ cạnh tranh giữa những người tham gia mua IDO cũng tăng lên. Tuy nhiên cơ hội mua lại có hạn, cộng thêm người dùng được yêu cầu phải nắm giữ một số lượng lớn các token nền tảng để đủ điều kiện tham gia IDO. Vậy nên có nhiều trường hợp tham gia IDO nhiều nhưng chưa một lần mua được token.

**Cơ chế whitelist thiếu minh bạch**

Hầu hết các dự án thực hiện IDO hiện nay đều áp dụng cơ chế whitelist. Whitelist có thể hiểu là danh sách các cá nhân, tổ chức đăng ký tham gia vào một sự kiện đặc biệt của dự án sử dụng whitelist, cụ thể ở đây là tham gia vào đợt IDO.

Để tham gia whitelist bạn sẽ phải hoàn thành các thao tác KYC và thực hiện một vài nhiệm vụ được yêu cầu như hold token nền tảng, cung cấp thanh khoản, mời bạn bè qua link ref, tham gia Telegram community, follow Twitter, đăng lại một số bài đăng,... Sau đó dự án sẽ lựa chọn ngẫu nhiên những người nằm trong danh sách whitelist để mua IDO.

Tuy nhiên, có nhiều người sử dụng tool, bot,... để gian lận khi thực hiện whitelist nhằm tăng khả năng trúng của mình. Bên cạnh đó, một vài dự án cũng không lựa chọn người dùng ngẫu nhiên trong whitelist mà ưu tiên cho người nhà, người quen, đối tác,... Điều này khiến cho cơ chế whitelist thiếu công bằng và cơ hội trúng whitelist trở nên khó khăn hơn.

**Rủi ro hold coin khi tham gia IDO**

Một số IDO sẽ yêu cầu bạn phải hold/khóa một lượng token nền tảng nhất định. Vì vậy, bạn sẽ phải đối mặt với rủi ro nếu không mua được token IDO mà giá token nền tảng sụt giảm thì bạn sẽ bị lỗ gấp đôi.

## So sánh IDO thời điểm hiện tại và trước kia

Trong giai đoạn đầu sử bùng nổ của IDO giúp cho các nhà đầu tư mua được token thường nhân số vốn rất cao, có thể là x10, x20 thậm chí x200 lần cũng có. Đã phần đều lãi nên các IDO luôn được các nhà đầu tư đón nhận và chờ đợi.


Giai đoạn này cũng là giai đoạn gắn liên với giải đoạn phát triển bùng nổ của lĩnh vực DeFi. Khi mà các DEX, AMM phi tập trung ra đời và trở nên rất phổ biến. Nó giúp mọi người có thể tiếp cận hay trao đổi token vô cùng đơn giản. Cùng với đó là phi tập trung nên ai cũng có thể listing được token của mình lên các DEX, AMM này thành ra làm IDO cũng nở rộ.

Nhưng thời kì đỉnh cao đã qua, tại thời điểm viết bài này thì IDO đã không còn là miền đất hứa, không còn là kèo chắc thắng 100% nữa. Rất nhiều các dự án IDO xong bị xả và chia dưới cả giá IDO rất nhiều, làm cho một số lượng lớn nhà đầu tư đã hold hoặc bị lock token vesting bị thua lỗ khi đến hạn trả token.

# Tổng kết
Theo quan điểm cá nhân của mình thì IDO là các sự kiện có thời vụ và thay đổi theo trạng thái của thị trường. Thường các IDO sẽ có lợi nhuận cao khi thị trường đang đi lên, tâm lý của mọi nhà đầu tư đang khá happy và các dòng tiền mới từ ngoài thị trường đổ vào, cùng với những người mới. Lúc này các kèo IDO sẽ thường thành công do thu hút được nhiều nhà đầu tư fomo.

Còn những giai đoạn thị trường sideway hoặc down trend thì cần xem xét kỹ lưỡng trước khi tham gia IDO. Xem dự án có thực sự chất lượng không, vì trong giai đoạn này chỉ những dự án thực sự chất lượng, có đội ngũ phía sau uy tín và tiềm lực mới có thể kéo dự án đi lên sau IDO. Giá lên đồng nghĩa với việc nhà đầu tư có lãi, còn những dự án kém chất lượng sẽ bị đào thải và thường thì giá sẽ bị giảm hoặc đội ngũ rút đi gây ra thiệt hại cho nhà đầu tư.

Hãy quan sát thật kỹ thị trường và chất lượng dự án trước khi tham gia chúc các bạn đầu tư thanh công. xin chào và hen gặp lại trong các bài viết tiếp theo.