# Tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hoá và sự vận dụng trong việc xây dựng văn hoá cho sinh viên hiện nay
[toc]

## Quan niệm văn theo các khái niệm trên thế giới
Theo [UNESCO](https://web.archive.org/web/20071020035945/http://www.unesco.org/education/imld_2002/unversal_decla.shtml):
> Văn hoá nên được xem như là tập hợp những đặc điểm về tinh thần, vật chất, tri thức và cảm xúc đặc biệt của xã hội hoặc một nhóm người trong xã hội và nó chứa đựng, văn học và nghệ thuật, còn có cả cách sống, phương thức chung sống, hệ giống giá trị, truyền thống và đức tin.

Theo [từ điển Cambridge](https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/culture):
> Văn hoá là cách sống, đặc biệt là phong tục và đức tin chung của một nhóm người cụ thể trong một thời gian cụ thể.

## Quan niệm của Hồ Chí Minh về văn hoá
Theo Hồ Chí Minh, có 4 cách tiếp cận chủ yếu về văn hoá

1. **Tiếp cận theo nghĩa rộng:** Là mọi phương thức của đời sống.
2. **Tiếp cận theo nghĩa hẹp:** Là đời sống tinh thần của xã hội, thuộc kiến trúc thượng tầng.
3. **Tiếp cận theo nghĩa hẹp hơn:** Là bàn đến các vấn đề trường học, số người đi học, xoá nạn mù chữ, biết đọc biết viết.
4. **Tiếp cận theo "phương thức sử dụng công cụ linh hoạt"**

> "*Vì lẽ sinh tồn cũng như mục đích của cuộc sống, loài người mới sáng tạo và phát minh ra ngôn ngữ, chữ viết, đạo đức, pháp luật, khoa học, tôn giáo, văn học, nghệ thuật, những công cụ cho sinh hoạt hằng ngày về mặc, ăn ở và các phương thức sử dụng. Toàn bộ những sáng tạo và phát minh đó tức là văn hóa. Văn hoá là sự tổng hợp của mọi phương thức sinh hoạt với biểu hiện của nó mà loài người đã sản sinh ra nhằm thích ứng những nhu cầu đời sống và đòi hỏi của sự sinh tồn.*"

## Quan điểm của Hồ Chí Minh về quan hệ giữa văn hóa với các lĩnh vực khác
Theo Hồ Chí Minh, có 4 vấn đề được coi là quan trọng ngang nhau và có sự tác động qua lại lẫn nhau, đó là:

- Chính trị
- Kinh tế
- Văn hoá
- Xã hội

### Văn hoá với chính trị
- Tuy là quan trọng ngang nhau nhưng vào thời điểm Việt Nam vẫn còn bị xâm lược, vấn đề quan trọng nhất lúc đó là phải tiến hành cách mạng giải phóng dân tộc, thiết lập nhà nước của dân, do dân, vì dân. Đó là về chính trị. Phải có chính trị thì văn hoá mới phát triển.
- Điều này không thể nói lên rằng văn hoá phải xuất phát từ chính trị, mà văn hoá phải ở trong chính trị, phục vụ nhiệm vụ chính trị.
- Khẩu hiệu "Văn hóa hóa kháng chiến, kháng chiến hóa văn hóa" cho thấy văn hoá ở trong kháng chiến, ở trong chính trị.

### Văn hoá với kinh tế
- Từ chủ nghĩa Mác - Lênin, kinh tế thuộc cơ sở hạ tầng, là nền tảng của xã hội.
- Văn hoá thuộc kiến trúc thượng tầng. Vì thế nên khi những cơ sở hạ tầng của xã hội đã xây dựng thì văn hoá hay là kiến trúc thượng tầng mới được xây dựng và có đủ điều kiển để phát triển.
- “Muốn tiến lên chủ nghĩa xã hội thì phải phát triển kinh tế văn hóa. Vì sao không nói phát triển văn hóa kinh tế? Tục ngữ có câu: Có thực mới vực được đạo; vì thế kinh tế phải đi trước một bước”
- Văn hoá không hoàn toàn phụ thuộc vào kinh tế, mà có vai trò tác động tích cực trở lại kinh tế.

### Văn hoá với xã hội
- Giải phóng chính trị đồng nghĩa với giải phóng xã hội, từ đó mới giải phóng văn hoá tạo điều kiện cho văn hoá phát triển.
- "Xã hội thế nào, văn hoá thế ấy". Văn học nghệ thuật muốn được tự do phát triển thì xã hội phải được tự do, phải làm cách mạng giải phóng dân tộc.

## Quan niệm của Hồ Chí Minh về giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc, tiếp thu văn hoá nhân loại
### Bản sắc văn hoá dân tộc
- Bản sắc văn hoá dân tộc là những giá trị văn hoá bền vững của cộng đồng dân tộc Việt Nam; là thành quả của quá trình lao động, sản xuất, chiến đấu và giao lưu của con người Việt Nam.
- "Dân ta phải biết sử ta, cho tường gốc tích nước nhà Việt Nam", mỗi người Việt Nam đều phải biết, phải hiểu và phát triển bản sắc văn hoá dân tộc. Đây là thứ mà khi mất đi, thì quốc gia có độc lập hay không cũng như là diệt vong.

### Tiếp thu văn hoá nhân loại
- Giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc không đồng nghĩa với việc không học hỏi những văn hoá khác. Phải biết tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại.
- Hồ Chí Minh chỉ rõ mục đích tiếp thu văn hoá nhân loại là để làm giàu cho văn hoá Việt Nam, xây dựng văn hoá Việt Nam hợp với tinh thần dân chủ.
- Tiếp thu toàn diện, cái gì hay, cái gì tốt là ta học.
- Tiếp thu nhưng vẫn phải lấy văn hoá dân tộc làm gốc.