# Logika - ćwiczenia 10 ### Definicje $A$ i $B$ to struktury nad pewną sygnaturą. $A \cong B$ oznacza, że $A$ i $B$ izomorficzne $A \equiv B$ oznacza, że $A$ i $B$ elemetarnie równoważne (prawdziwie są te same zdania logiki pierwszego rzędu) $A \equiv_m B$ oznacza, że $A$ i $B$ m-elemetarnie równoważne (prawdziwie są te same zdania logiki pierwszego rzędu o randze kwantyfikatorowej nie większej niż m) ### Pytania: 1. Czy jeśli $A \cong B$ to $A \equiv B$ ? TAK 2. Czy jeśli $A \equiv B$ to $A \cong B$ ? NIE, bo $\langle Q, ≤ \rangle$ i $\langle R, ≤ \rangle$ są elementarnie równoważne, ale oczywiście nie są izomorficzne. 3. Czy jeśli $A \equiv B$ oraz $A$ i $B$ są skończone, to $A \cong B$ ? TAK, bo możemy opisać strukturę skończoną z dokładnością do izomorfizmu. ### Czy izomorficzne są struktury $A=\langle R, + \rangle$ i $B=\langle R, * \rangle$ ? $\Sigma=\{f\}$ - jeden symbol 2-argumentowy Jego interpretacją w A jest dodawanie, a w B - mnożenie $f^A(x,y) = x+y$ $f^B(x,y) = x*y$ $\exists a \forall b. f(a,b) = a$ prawdziwa w B i fałszywa w A. Czyli A i B nie są elementarnie równoważne, a zatem nie są izomorficzne. ### Czy izomorficzne są struktury $A=\langle R, + \rangle$ i $B=\langle R_+, * \rangle$ ? Szukanym izomorfizmem z A do B będzie funkcja wykładnicza $i(x)=e^x$. $i(x+y) = i(x)*i(y)$, to jest prawda, bo $e^{x+y} = e^x * e^y$. ## Gry E-F Od gier E-F ograniczamy się do sygnatur relacyjnych - czyli tylko z symbolami relacyjnymi. Jak są symbole funkcyjne to też się da, ale jest więcej zamieszania - nie ma takich ładnych odpowiedniości... ![](https://i.imgur.com/RbbSa9q.png) ### Przystawanie modulo 2 i podzielność Dany jest zbiór $X=\{1,2,3,4...,15\}$ i dwie relacje: przystawanie mod 2 oraz podzielność. $A = \langle X, \equiv_{(mod\, 2)} \rangle, \quad B = \langle X, \;|\; \rangle$ $\Sigma=\{R\}$ - jeden symbol relacyjny dwuargumentowy Obie relacje są zwrotne, dlatego Duplikator ma strategię w grze z 1 rundą. A w 2 rundach? $\exists a b. R(a,b) ∧ ¬R(b,a)$ Czyli strategię ma Spoiler. ### Przystawanie modulo 2 i domknięcie symetryczne podzielności Utrudnijmy nieco: A bez zmian, B = <X, r > gdzie r to suma $|$ i $|^{-1}$ (r(x,y) zachodzi wtw gdy x|y lub y|x). Znów oczywiście Duplikator ma strategię w grze 1 rundowej, ale w grze 2 rundowej strategię ma Spoiler: wybrać 1 w B, a potem "zły" element w A. $\exists a \forall b. R(a,b)$ To jest prawdziwe w B, bo 1 jest ze wszystkimi w relacji R. ### 4-klika + 2 vs 3-klika + 3 ![](https://i.imgur.com/nP4Rnw4.png) Duplikator ma strategię wygrywającą w 3 rundach. W 4 rundach wygrywa Spoiler: wskazuje 4 połączone wierzchołki w str. lewej (albo 4 niepołączone w prawej). Oto formuła: $\exists a, b, c, d. E(a, b) \land E(a, c) \land E(a, d) \land E(b, c) \land E(b, d) \land E(c, d)$ ### H3 i H4 (hiperkostka wymiaru 3 i 4) "istnieje wierzchołek stopnia 4" - 5 kwantyfikatorów "istnieje 5 wierzchołków niepołączonych żadną krawędzią" - 5 kwant. "każde 2 wierzchołki są połączone dwoma pośrednikami" - 4 kwant. ![](https://i.imgur.com/F9zOxOD.png) "istnieją 2 wierzchołki, że każdy inny jest połączony z którymś z nich" W H3 to prawda, w H4 nie, bo kążdy wierzchołek ma tylko 4 sąsiadów, czyli łącznie "ogarniamy" tylko 10 wierzchołków, a jest 16... (3 kwantyfikatory) $\exists a b \forall c. c=a ∨ c=b ∨ E(c,a) ∨ E(c,b)$ Strategia Duplikatora w grze z 2 rundami jest oczywista: odpowiadamy, żeby zachować połączenie lub jego brak - zawsze się da, bo nie ma wierzchołków izolowanych, ani połączonych ze wszystkimi innymi. ## Nieaksjomatyzowalność klasy struktur ${\cal K}$ Z wykładu: Fakt 1. Jeśli dla każdego $m \in N$ istnieją $A_m, B_m$, takie że $A_m \in {\cal K}$, $B_m \not \in {\cal K}$ i $A_m \equiv_m B_m$ dla każdego $m$ to klasa ${\cal K}$ nie jest definiowalna jednym zdaniem. Fakt 2. Jeśli istnieje $B \not \in {\cal K}$ i dla każdego $m \in N$ istnieje $A_m \in {\cal K}$ i $A_m \equiv_m B$ to klasa ${\cal K}$ nie jest aksjomatyzowalna (może tak być, że wszystkie $A_m$ to jedna i ta sama struktura $A \in {\cal K}$ ) ### Zadanie Udowodnij, że klasa ${\cal K}$ wszystkich struktur $\langle A, r^A \rangle$, gdzie $r$ jest symbolem relacyjnym jednoargumentowym, takich że $|r^A|=|A-r^A|$ nie jest aksjomatyzowalna. Wystarczy wziąć $B = \langle R, Q \rangle$ i $A = \langle N, Parz \rangle$. Strategia Duplikatora polega na wybieraniu elementów spełniających lub nie r -- tak samo jak Spoiler. <div style="height: 3000px"></div>