# X1 - COMPRE

## LEKCJA 1 & 2
### SŁÓWKA
#### 争 (zhēng) - rywalizować, konkurować, spierać się (czasownik)

:::info
> 1. 他们**争**得很激烈，但最后我们赢了。
Tāmen zhēng de hěn jīliè, dàn zuìhòu wǒmen yíng le.
Rywalizowali bardzo zacięcie, ale w końcu wygraliśmy.

> 2. 他们经常**争**吵，但也相互关心。
Tāmen jīngcháng zhēngchǎo, dàn yě xiānghù guānxīn.
Często się spierają, ale też troszczą się o siebie nawzajem.

:::success
**Słowa, w których dane słowo może występować:**

- 争议 (zhēngyì) - kontrowersja, spór
- 争取 (zhēngqǔ) - dążyć do, starać się o
- 争论 (zhēnglùn) - dyskutować, debatować
:::

#### 短暂 (duǎnzàn) - krótki, przelotny, chwilowy (przymiotnik)

:::info
> 1. 她在这里只住了**短暂**的几个月。
Tā zài zhèlǐ zhǐ zhùle duǎnzàn de jǐ gè yuè.
Tutaj mieszkała tylko przez kilka krótkich miesięcy.

> 北京的春天又是多么短暂啊。
:::success
**Słowa, w których dane słowo może występować:**

- 短期 (duǎnqī) - krótki okres
- 短信 (duǎnxìn) - wiadomość tekstowa
:::

#### 阵 (zhèn) - fala, okres
:::info
> 几阵大风就送走了春天。

> 一阵大雨把天空和世界洗得干干净净

> 1. 暴雨过后，来了一 **阵** 太阳。
Bàoyǔ guòhòu, láile yī **zhèn** tàiyáng.
Po ulewie nadeszła **fala** słońca.

> 2. 我们在冬天经历了一 **阵** 寒冷的天气。
Wǒmen zài dōngtiān jīnglìle yī **zhèn** hánlěng de tiānqì.
W zimie przeżyliśmy okres zimna.
:::

#### 短暂 vs 阵
:::warning
**短暂** (*duǎnzàn*): Oznacza "krótkotrwały" lub "krótki". Używane do opisywania czegoś, co trwa krótko lub jest tymczasowe.

> 他们的聚会短暂极了。
(Tāmen de juéhuì duǎnzàn jí.)
*Ich spotkanie było bardzo krótkie.*

**阵** (*zhèn*): Jednostka miary czasu w języku chińskim, oznaczająca "okres" lub "przejście". Stosowana do określania czasu lub okresów, takich jak intensywny deszcz, wiatr itp.

> 我们经历了一阵暴风雨。
(Wǒmen jīnglìle yī zhèn bàofēngyǔ.)
*Przeszliśmy przez okres、fale burzy.*
:::

#### 然而 = 但是 (rán'ér) - jednak, ale, niemniej jednak (spójnik)
:::info
> 1. 我们计划去海滩，**然而**天气不太好。
Wǒmen jìhuà qù hǎitān, rán'ér tiānqì bù tài hǎo.
Planowaliśmy pójść na plażę, ale pogoda nie była zbyt dobra.

> 2. 她很忙，**然而**她总能找到时间看书。
Tā hěn máng, rán'ér tā zǒng néng zhǎodào shíjiān kàn shū.
Jest bardzo zajęta, ale zawsze znajduje czas na czytanie.
:::

#### 格外 (géwài) - szczególnie, nadzwyczaj, wyjątkowo (przysłówek)
**ZAZWYCZAJ : 格外 - negatywen ; 特别 - pozytywne**
:::info
> 1. 今天天气**格外**炎热，记得喝足够的水。
Jīntiān tiānqì géwài yánrè, jìde hē zúgòu de shuǐ.
Dziś pogoda jest szczególnie gorąca, pamiętaj o dostatecznym spożyciu wody.

> 2. 他**格外**关心这个问题。
Tā géwài guānxīn zhège wèntí.
On szczególnie troszczy się o ten problem.

:::success
**Antonimy:**
- 平常 (píngcháng) - zwyczajnie
- 一般 (yībān) - normalnie
:::

#### 属于 (shǔyú) - należeć do, być częścią (czasownik)
:::info
> 1. 这本书**属于**我。
Zhè běn shū shǔyú wǒ.
Ta książka należy do mnie.

> 2. 这座建筑**属于**古代文化遗产。
Zhè zuò jiànzhù shǔyú gǔdài wénhuà yíchǎn.
Ten budynek jest częścią dziedzictwa kultury starożytnej.
:::

#### 郊游 (jiāoyóu) - wycieczka krajoznawcza, wycieczka poza miasto

:::info
Często używane, aby opisać rodzinne wycieczki na łonie natury lub wizyty w parkach krajobrazowych.

> 1. 我们明天要去**郊游**。
Wǒmen míngtiān yào qù jiāoyóu.
Jutro zamierzamy udać się na wycieczkę krajoznawczą.

:::success
**Synonimy):**

- 旅行 (lǚxíng) - podróż
- 出游 (chūyóu) - wyjazd rekreacyjny
- 游览 (yóulǎn) - zwiedzanie

**Antonimy:**

- 呆在家 (dāi zàijiā) - zostać w domu
:::

#### 满足 (mǎnzú) - zaspokajać, satysfakcjonować (czasownik)
**podobne do 成了**
:::info
> 1. 他的梦想终于得到了**满足**。
Tā de mèngxiǎng zhōngyú dédào le mǎnzú.
Jego marzenia w końcu zostały zaspokojone.

> 2. 这顿饭真让我**满足**。
Zhè duòn fàn zhēn ràng wǒ mǎnzú.
Ten posiłek naprawdę mnie zadowolił.

**Słowa, w których dane słowo może występować:**

- 满足感 (mǎnzú gǎn) - poczucie zaspokojenia

**Synonimy:**
- 满意 (mǎnyì) - być zadowolonym
:::

#### 于是 (yúshì) - więc, w rezultacie (spójnik)
**trochę jak 所以**
:::info
> 1. 他迟到了，**于是**错过了飞机。
Tā chídào le, yúshì cuòguò le fēijī.
Spóźnił się, więc przegapił samolot.

> 2. 我们研究了各种选项，**于是**做出了决定。
Wǒmen yánjiū le gè zhǒng xuǎnxiàng, yúshì zuò chū le juédìng.
Zbadaliśmy różne opcje, więc podjęliśmy decyzję.
:::

#### 流泪 (liúlèi) - płakać, ronić łzy (czasownik)
:::info
> 1. 她听到坏消息后不禁**流泪**了。
Tā tīng dào huài xiāoxī hòu bùjīn liúlèi le.
Po usłyszeniu złych wiadomości nie mogła powstrzymać łez.

> 2. 见到久违的朋友，他情不自禁地**流泪**了。
Jiàn dào jiǔwéi de péngyǒu, tā qíng bù zìjǐn de liúlèi le.
Spotkał dawno niewidzianego przyjaciela i wzruszenie przytłoczyło go do łez.

:::success
**Synonimy:**

- 哭泣 (kūqì) - płakać
- 流泪如雨 (liúlèi rúyǔ) - lać łzy jak deszcz
:::

#### 特殊 (tèshū) - specjalny, nietypowy (przymiotnik)

:::info
> 1. 这是一个**特殊**的场合，需要庆祝。
Zhè shì yīgè tèshū de chǎng hé, xūyào qìngzhù.
To jest specjalna okazja, która wymaga świętowania.

> 2. 发生了**特殊**情况，我们需要采取行动。
Fāshēng le tèshū qíngkuàng, wǒmen xūyào cǎiqǔ xíngdòng.
Wystąpiła nietypowa sytuacja, musimy podjąć działania.

:::success
**Słowa, w których dane słowo może występować:**
- 特殊情况 (tèshū qíngkuàng) - sytuacja specjalna
- 特殊能力 (tèshū nénglì) - zdolność specjalna
:::

#### 特点 (tèdiǎn) - cecha, aspekt
:::info
> 1. 这座城市的一个**特点**是其多元文化。
Zhè zuò chéngshì de yīgè tèdiǎn shì qí duōyuán wénhuà.
Jedną z charakterystycznych cech tego miasta jest jego wielokulturowość.

> 2. 这本书的**特点**之一是其深刻的哲学思考。
Zhè běn shū de tèdiǎn zhī yī shì qí shēnkè de zhéxué sīkǎo.
Jedną z wyróżniających się cech tej książki jest jej głęboka refleksja filozoficzna.

:::success
**Słowa, w których dane słowo może występować:**
- 主要特点 (zhǔyào tèdiǎn) - główne cechy

**Synonimy:**
- 特色 (tèsè) - cecha charakterystyczna

**Antonimy:**
- 普通 (pǔtōng) - zwyczajny
:::

#### 特色 (tèsè) - cecha charakterystyczna, cechy wyjątkowe
:::info
> 1. 这家餐厅的**特色**是它的辛辣食物。
*Zhè jiā cāntīng de* **tèsè** *shì tā de xīnlà shíwù.*
**Cechą charakterystyczną** tego restauracji są jej pikantne potrawy.
:::

#### 仿佛 (fǎngfú) - jakby, jak gdyby (przysłówek)

:::info
> 1. 天空**仿佛**着火一样红。
Tiānkōng fǎngfú zháohuǒ yīyàng hóng.
Niebo jest czerwone, jakby płonęło.

> 2. 他的笑容使我**仿佛**回到了童年。
Tā de xiàoróng shǐ wǒ fǎngfú huídào le tóngnián.
Jego uśmiech sprawił, że poczułem się jakby wrócił do dzieciństwa.
:::

#### 度过 (dùguò) - spędzać (czas), przeżywać

:::info
> 1. 我们一起 **度过** 了一个美好的周末。
Wǒmen yīqǐ **dùguò** le yīgè měihǎo de zhōumò.
Spędziliśmy razem piękny weekend.

> 2. 在困难时期，支持和友情帮助我们 **度过** 了艰难的时光。
Zài kùnnán shíqī, zhīchí hé yǒuqíng bāngzhù wǒmen **dùguò** le jiānnán de shíguāng.
W trudnych okresach wsparcie i przyjaźń pomagają nam przetrwać trudne chwile.

:::success
**Słowa, w których dane słowo może występować:**
- 度过时光 (dùguò shíguāng) - spędzać czas
- 度过难关 (dùguò nánguān) - przejść przez trudne czasy

**Synonimy:**
- 渡过 (dùguò) - przetrwać

**Antonimy:**
- 浪费 (làngfèi) - marnować
:::

#### 通过 (tōngguò) - przez，za pośrednictwem
:::info
> 我们可以通过电话联系。(Wǒmen kěyǐ tōngguò diànhuà liánxì)
Możemy się skontaktować za pośrednictwem telefonu.
:::

#### 经过 (jīngguò) - przechodzić, przechodzenie przez
:::info
> 1. 我每天都要 **经过** 这座美丽的公园去上班。
Wǒ měitiān dōu yào **jīngguò** zhè zuò měilì de gōngyuán qù shàngbān.
Codziennie muszę **przechodzić przez** ten piękny park, żeby pójść do pracy.

> 2. 长时间的努力和工作是取得成功的 **经过**。
Chángshíjiān de nǔlì hé gōngzuò shì qǔdé chénggōng de **jīngguò**.
Długa praca i wysiłek to kluczowy **czynnik w osiągnięciu sukcesu**.
:::

#### 经验 vs 经历
:::danger
**经验 (jīngyàn)** - odnosi się do doświadczeń lub wiedzy zdobytej poprzez praktykę, naukę lub życiowe sytuacje. Skupia się na teorii i wiedzy opartej na praktyce.

> 他在IT领域有很多工作经验。(Tā zài IT lǐngyù yǒu hěnduō gōngzuò jīngyàn)
On ma dużo doświadczenia zawodowego w dziedzinie informatyki.

>这个项目需要有管理经验的人。(Zhège xiàngmù xūyào yǒu guǎnlǐ jīngyàn de rén)
Ten projekt wymaga osoby z doświadczeniem w zarządzaniu.

**经历 (jīnglì)** - jest bardziej ogólnym terminem, który odnosi się do doświadczeń, jakie ktoś przeżył w życiu, zarówno w sferze osobistej, jak i zawodowej. Skupia się na faktycznych wydarzeniach.

> 她有着丰富的人生经历。(Tā yǒu zhe fēngfù de rénshēng jīnglì)
Ona ma bogate doświadczenia życiowe.

>我们的旅行经历非常精彩。(Wǒmen de lǚxíng jīnglì fēicháng jīngcǎi)
Nasze podróże były bardzo ekscytujące.
:::

#### 熟悉 (shúxī) - znać, być zaznajomionym

:::info
> 1. 我 **熟悉** 这个城市的每一个角落。
Wǒ **shúxī** zhège chéngshì de měi yīgè jiǎoluò.
**Znam** każdy zakątek tego miasta.
:::

#### 暴雨 (bàoyǔ) - ulewa, deszcz ulewny
:::info
> 1. 预报说今天可能会有 **暴雨**。
Yùbào shuō jīntiān kěnéng huì yǒu **bàoyǔ**.
Prognoza mówi, że dzisiaj może być **ulewa**.
:::

#### 纷纷 (fēnfēn) - w dużej ilości, licznie
:::info
> 1. 在聚会上，朋友们 **纷纷** 表达了对新婚夫妇的祝福。
Zài jùhuì shàng, péngyǒumen **fēnfēn** biǎodále duì xīnhūn fūfù de zhùfù.
Na spotkaniu przyjaciele **licznie** wyrazili życzenia nowożeńcom.

> 2. 当新电影上映时，人们 **纷纷** 趋向电影院观看。
Dāng xīn diànyǐng shàng yìng shí, rénmen **fēnfēn** qūxiàng diànyǐngyuàn guānkàn.
Kiedy nowy film trafia na ekrany, ludzie masowo kierują się do kina, aby go obejrzeć.
:::

#### 结冰 (jié bīng) - zamarzać

:::info
> 1. 当温度降到零度以下时，水会 **结冰**。
Dāng wēndù jiàng dào língdù yǐxià shí, shuǐ huì **jié bīng**.
Kiedy temperatura spada poniżej zera stopni Celsjusza, woda zaczyna **zamarzać**.

:::success
**Słowa, w których dane słowo może występować:**
- 结冰点 (jié bīng diǎn) - temperatura zamarzania
- 冰雪 (bīngxuě) - lód i śnieg
:::

#### 种类 (zhǒnglèi) - rodzaj, kategoria

:::info
> 1. 这个商店有各种各样的水果 **种类**。
Zhège shāngdiàn yǒu gèzhǒng gèyàng de shuǐguǒ **zhǒnglèi**.
Ten sklep oferuje różne **rodzaje** owoców.

:::success
**Słowa, w których dane słowo może występować:**
- 不同 **种类** (bùtóng **zhǒnglèi**) - różne kategorie
- 同一 **种类** (tóng yī **zhǒnglèi**) - ta sama kategoria
:::

#### 假如 (jiǎrú) - jeśli, w przypadku gdy
**= 如果**
:::info
> 1. **假如** 天气好，我们可以去公园野餐。
**Jiǎrú** tiānqì hǎo, wǒmen kěyǐ qù gōngyuán yěcān.
**Jeśli** pogoda będzie dobra, możemy iść na piknik do parku.

:::success
**Słowa, w których dane słowo może występować:**
- **假如**没有 (jiǎrú méiyǒu) - jeśli nie ma

**Synonimy:**
- 如果 (rúguǒ) - jeśli
:::

#### 涮 (shuàn) - gotowanie w gorącym bulionie

:::info
> 1. 我们今晚要去吃火锅，可以 **涮** 牛肉和蔬菜。
Wǒmen jīnwǎn yào qù chī huǒguō, kěyǐ **shuàn** niúròu hé shūcài.
Dziś wieczorem idziemy na hot pot, gdzie możemy **gotować** wołowinę i warzywa w gorącym bulionie.

> 2. **涮火锅** 是一种受欢迎的社交活动。
**Shuàn huǒguō** shì yī zhǒng shòu huānyíng de shèjiāo huódòng.
**Gotowanie hot pot** to popularna forma społecznej aktywności.

:::success
**Słowa, w których dane słowo może występować:**
- **涮菜** (shuàn cài) - gotować warzywa w gorącym bulionie
- **涮羊肉** (shuàn yángròu) - gotować jagnięcinę w gorącym bulionie

**Synonimy:**
- 火锅 (huǒguō) - hot pot

**Antonimy:**
- 炸 (zhá) - smażyć (na głębokim oleju)
:::

#### 人来人往 (rén lái rén wǎng) - ruchliwe miejsce, tłum (coming and going of a large number of people)

:::info
> 1. 这个地铁站总是 **人来人往**，特别在上下班高峰时段。
Zhège dìtiě zhàn zǒng shì **rén lái rén wǎng**, tèbié zài shàngxiàbān gāofēng shídùan.
Ten przystanek metra zawsze jest pełen ludzi, zwłaszcza w godzinach szczytu podczas dojazdu do pracy i powrotu z niej.

> 2. 那个购物中心是城市里的一个热门地点，总是 **人来人往**。
Nàge gòuwù zhōngxīn shì chéngshì lǐ de yīgè rèmén dìdiǎn, zǒng shì **rén lái rén wǎng**.
To centrum handlowe jest popularnym miejscem w mieście i zawsze pełne ludzi.
:::

#### 寻找 (xúnzhǎo) - szukać, poszukiwanie

:::info
> 1. 我们正在 **寻找** 这个失踪的猫咪。
Wǒmen zhèngzài **xúnzhǎo** zhège shīzōng de māomī.
Szukamy tego zaginionego kociaka.

> 2. 他 **寻找** 一份新工作已经很长时间了。
Tā **xúnzhǎo** yī fèn xīn gōngzuò yǐjīng hěn cháng shíjiānle.
On szuka nowej pracy od dłuższego czasu.

:::success
**Słowa, w których dane słowo może występować:**
- **寻找工作** (xúnzhǎo gōngzuò) - szukać pracy
- **寻找答案** (xúnzhǎo dá'àn) - szukać odpowiedzi
:::

#### 深 (shēn) - głęboki, głęboko (w kontekście fizycznym lub abstrakcyjnym.)

:::info
> 1. 这个湖很 **深**。
Zhège hú hěn **shēn**.
To jezioro jest bardzo **głębokie**.

> 2. 他对这个话题很 **深**。
Tā duì zhège huàtí hěn **shēn**.
On ma bardzo **głęboką** wiedzę na ten temat.

:::success
**Słowa, w których dane słowo może występować:**
- **深秋** (shēnqiū) - późna jesień
- **深夜** (shēnyè) - późna noc
:::

#### 透 (tòu) - w największym możliwym stopniu lub poprzez w sensie przenikania głęboko.

:::info
> 他们带来西山红已经红透的消息。

> 1. 他做这项工作时总是全身心投入，追求 **透**。
Tā zuò zhè xiàng gōngzuò shí zǒng shì quánshēnxīn tóurù, zhuīqiú **tòu**.
On zawsze angażuje się całym sercem w tę pracę, dążąc do niej **w największym możliwym stopniu**.

> 2. 她的表演技巧已经发展得 **透** 了。
Tā de biǎoyǎn jìqiǎo yǐjīng fāzhǎn dé **tòu** le.
Jej umiejętności aktorskie rozwijały się **w największym możliwym stopniu**.
:::

#### 来不及 (lái bù jí) - nie zdążyć

:::info
> 1. 我迟到了，**来不及** 搭上最后一班火车了。
Wǒ chídào le, **lái bù jí** dā shàng zuìhòu yī bān huǒchē le.
Jestem spóźniony, **nie zdążę** na ostatni pociąg.

> 2. 走吧，已经 **来不及** 了！
Zǒu ba, yǐjīng **lái bù jí** le!
Chodźmy, już **za późno**!

:::success
**Słowa, w których dane słowo może występować:**
- **来不及了** (lái bù jí le) - już za późno
- **没来得及** (méi lái dé jí) - nie zdążyć
:::

#### 绕 (rào) - owijać, omijać

:::info
> 1. 河流 **绕** 过了这座小村庄。
Héliú **rào** guòle zhè zuò xiǎo cūnzhuāng.
Rzeka **omija** tę małą wioskę.

> 2. 他用围巾 **绕** 着脖子。
Tā yòng wéijīn **rào** zhe bózi.
On owinął szalik **wokół** swojej szyi.
:::

#### 圈 (quān) - krąg, koło, okrągły

:::info
> 1. 我画了一个大大的 **圈**。
Wǒ huàle yīgè dàdà de **quān**.
Namalowałem duży **krąg**.

:::success
**Słowa, w których dane słowo może występować:**
- **圈子** (quānzi) - krąg, grupa

**Antonimy:**
- 正方形 (zhèngfāngxíng) - kwadrat
:::

#### 永远 (yǒngyuǎn) - na zawsze, wiecznie

:::info
> 1. **永远** 的友谊是无价的。
**Yǒngyuǎn** de yǒuyì shì wújià de.
**Wieczne** przyjaźnie są bezcenne.

> 2. 我们的爱是**永远**的。
Wǒmen de ài shì **yǒngyuǎn** de.
Nasza miłość jest **wieczna**.
:::

#### 许多 (xǔduō) - wiele, dużo

:::info
> 1. 在这个城市有 **许多** 高楼大厦。
Zài zhège chéngshì yǒu **xǔduō** gāolóu dàshà.
W tym mieście jest **wiele** wieżowców.

> 2. 我们学校有 **许多** 学生。
Wǒmen xuéxiào yǒu **xǔduō** xuéshēng.
Nasza szkoła ma **wiele** uczniów.

:::success
**Słowa, w których dane słowo może występować:**
- **许多人** (xǔduō rén) - wiele osób
- **很多** (hěnduō) - wiele
- **大量** (dàliàng) - duża ilość

**Antonimy:**
- 少量 (shǎoliàng) - mała ilość
:::

#### 忽然 (hūrán) - nagle, niespodziewanie
**= 突然**
:::info
> 1. **忽然** 下雨了，我们得赶快找个避雨的地方。
**Hūrán** xià yǔ le, wǒmen dé gǎnkuài zhǎo gè bìyǔ de dìfāng.
**Nagle** zaczęło padać deszcz, musimy szybko znaleźć miejsce, gdzie schronić się przed deszczem.

> 2. 他们的计划 **忽然** 变了。
Tāmen de jìhuà **hūrán** biàn le.
Ich plany zmieniły się **niespodziewanie**.

:::success
**Synonimy:**
- 突发 (tūfā) - nagły
:::

#### 成了 (chéng le) - stać się, osiągnąć, udać się
**podobne do 满足**
:::info
> 1. 我的梦想终于 **成了**。
Wǒ de mèngxiǎng zhōngyú **chéng le**.
Moje marzenie w końcu się **spełniło**.

> 2. 他们的计划 **成了**。
Tāmen de jìhuà **chéng le**.
Ich plan się **udał**.

:::success
**Słowa, w których dane słowo może występować:**
- **成功** (chénggōng) - sukces, osiągnięcie
:::

#### 夹 (jiā) - wkładać pomiędzy

:::info
> 1. 她把文件 **夹** 在书中。
Tā bǎ wénjiàn **jiā** zài shū zhōng.
Ona **włożyła** dokumenty między strony książki.

> 2. 他夹了一张名片在书里。
Tā jiāle yī zhāng míngpiàn zài shū lǐ
On włożył wizytówkę pomiędzy strony książki
:::

#### 之间 (zhījiān) - między; pomiędzy

:::info
**Może być używane w bardziej abstrakcyjny sposób do opisania związków, odległości lub interakcji między różnymi bytami.**

> 1. 他们之间有深厚的友情。
Tāmen zhījiān yǒu shēnhòu de yǒuqíng
Między nimi istnieje głęboka przyjaźń.

> 2. 这两座山之间有一条河。
Zhè liǎng zuò shān zhījiān yǒu yī tiáo hé
Pomiędzy tymi dwiema górami płynie rzeka.
:::

#### 擦 (cā) - czyścić, wycierać, jazda na łyżwach

:::info
> 1. 请用湿布 **擦** 干净桌子。
Qǐng yòng shībù **cā** gānjìng zhuōzi.
Proszę **wyczyścić** stół wilgotną szmatką.

> 2. 我需要 **擦** 鞋子。
Wǒ xūyào **cā** xiézi.
Muszę **wyczyścić** buty.

> 3. 他喜欢在冬天 **擦** 冰。
Tā xǐhuān zài dōngtiān **cā** bīng.
Lubi **jeździć na łyżwach** zimą.

:::success
**Słowa, w których dane słowo może występować:**
- **擦冰** (cā bīng) - jazda na łyżwach (dosł. "ślizganie się po lodzie")
- **擦雪** (cā xuě) - ślizgać się na śniegu (na nartach lub snowboardzie)
:::

#### 初 (chū) - początkowy, na początku, wczesny

:::info
> 1. **初冬** 的早晨，空气非常清新。
**Chū dōng** de zǎochén, kōngqì fēicháng qīngxīn.
Wczesnym rankiem **na początku zimy**, powietrze jest bardzo świeże.

> 2. **初学者** 往往需要更多的指导。
**Chū xuézhě** wǎngwǎng xūyào gèngduō de zhǐdǎo.
**Początkujący** zazwyczaj potrzebują więcej wskazówek.

:::success
**Słowa, w których dane słowo może występować:**
- **初夏** (chūxià) - wczesne lato
- **初级** (chūjí) - początkowy, podstawowy

**Synonimy:**
- 开始 (kāishǐ) - rozpocząć

**Antonimy:**
- 结束 (jiéshù) - zakończyć
- 中期 (zhōngqī) - środek okresu
:::

#### 感觉 (gǎnjué) - uczucie, wrażenie, odczucie

:::info
> 1. 我有一种奇怪的 **感觉**，好像有人在追踪我。
Wǒ yǒu yīzhǒng qíguài de **gǎnjué**, hǎoxiàng yǒurén zài zhuīzōng wǒ.
Mam dziwne **uczucie**, jakby ktoś mnie śledził.

> 2. 这本书给人一种深刻的 **感觉**。
Zhè běn shū gěi rén yīzhǒng shēnkè de **gǎnjué**.
Ta książka daje ludziom głębokie **wrażenie**.

:::success
**Antonimy:**
- 无感 (wú gǎn) - brak odczucia, bez uczucia
:::

#### 特产 (tèchǎn) - produkt regionalny, specjał, lokalna atrakcja

:::info
> 1. 他们去旅行时，喜欢买当地的 **特产**。
Tāmen qù lǚxíng shí, xǐhuān mǎi dāngdì de **tèchǎn**.
Kiedy podróżują, lubią kupować **produkty regionalne**.

:::success
**Słowa, w których dane słowo może występować:**
- **特产店** (tèchǎn diàn) - sklep z produktami regionalnymi
:::

#### 特价 (tèjià) - przecena, oferta specjalna

:::info
> 1. 这件衣服今天有 **特价**。
Zhè jiàn yīfu jīntiān yǒu **tèjià**.
Dziś ta odzież jest w **promocji**.

> 2. 趁着 **特价**，我买了两瓶葡萄酒。
Chènzhe **tèjià**, wǒ mǎi le liǎng píng pútáojiǔ.
Skorzystałem z **oferty specjalnej** i kupiłem dwie butelki wina.

:::success
**Słowa, w których dane słowo może występować:**
- **特价机票** (tèjià jīpiào) - przecenione bilety lotnicze
:::

#### 特意 (tèyì) - celowo, specjalnie
:::info
> 1. 他**特意**为她准备了一份生日礼物。
*Tā* **tèyì** *wèi tā zhǔnbèi le yīfèn shēngrì lǐwù.*
On **specjalnie** przygotował dla niej prezent urodzinowy.

> 2. 她**特意**去市场买新鲜的食材。
*Tā* **tèyì** *qù shìchǎng mǎi xīnxiān de shícái.*
Ona **celowo** poszła na targ, żeby kupić świeże składniki.
:::

#### 故意 (gùyì) - on purpose
:::info
> 仍旧像从前一样**故意**说妈妈做的菜不可口，但这回父亲没有批评我。
Réng jiù xiàng cóng qián yīyàng gùyì shuō māmā zuò de cài bù kěkǒu, dàn zhè huí fùqīn méiyǒu pīpíng wǒ.
Nadal, tak samo jak wcześniej, udaję, że jedzenie, które mama przygotowała, nie jest smaczne, ale tym razem ojciec mnie nie skrytykował.
:::

#### 特意 vs 故意
:::warning
"故意" odnosi się do działania celowego lub premedytowanego z potencjalnie negatywnymi konsekwencjami, podczas gdy "特意" odnosi się do działania specjalnie lub ze zrozumiałym celem, często bez negatywnego zamiaru.
> 对不起，我不是故意不打电话，我的手机真的没电子。

> 租房前，他们特意到房子中介公司大听了一下。
Przed wynajęciem domu udali się do agencji mieszkaniowej, aby uważnie wysłuchać
:::

#### 正常 (zhèngcháng) - normalny, regularny

:::info
> 1. 今天的天气很 **正常**。
Jīntiān de tiānqì hěn **zhèngcháng**.
Pogoda dzisiaj jest bardzo **normalna**.

> 2. 我的电脑现在恢复 **正常** 运行了。
Wǒ de diànnǎo xiànzài huīfù **zhèngcháng** yùnxíng le.
Mój komputer teraz działa **normalnie**.

:::success
**Słowa, w których dane słowo może występować:**
- **正常情况** (zhèngcháng qíngkuàng) - normalna sytuacja

**Synonimy:**
- 普通 (pǔtōng) - zwyczajny
:::

#### 要看 (yào kàn) - zależeć od

:::info
> 1. 成功与失败 **要看** 你的努力。
Chénggōng yǔ shībài **yào kàn** nǐ de nǔlì.
Sukces lub porażka **zależy od** twojego wysiłku.

> 2. 能否参加派对 **要看** 我的工作安排。
Néng fǒu cānjiā pàiduì **yào kàn** wǒ de gōngzuò ānpái.
To, czy mogę wziąć udział w przyjęciu, **zależy od** mojego harmonogramu pracy.

:::success
**Słowa, w których dane słowo może występować:**
- 一切都要看 (yīqiè dōu yào kàn) - wszystko zależy od
- 结果要看 (jiéguǒ yào kàn) - wynik zależy od

**Synonimy:**
- 取决于 (qǔjuéyú) - zależeć od
- 视乎 (shìhū) - w zależności od
:::

#### 解释 (jiěshì) - wyjaśnienie, interpretacja

:::info
> 1. 他给了一个详细的 **解释**，以帮助我们理解这个问题。
Tā gěi le yīgè xiángxì de **jiěshì**, yǐ bāngzhù wǒmen lǐjiě zhège wèntí.
Dał nam szczegółowe **wyjaśnienie**, aby pomóc nam zrozumieć ten problem.

> 2. 这篇文章的 **解释** 对我来说不够清楚。
Zhè piān wénzhāng de **jiěshì** duì wǒ lái shuō bùgòu qīngchǔ.
**Interpretacja** tego artykułu nie jest dla mnie wystarczająco jasna.

:::success
**Słowa, w których dane słowo może występować:**
- **解释清楚** (jiěshì qīngchǔ) - wyjaśnić jasno
:::

#### 走出困境 (zǒuchū kùnjìng) - wyjść z trudnej sytuacji, przezwyciężyć trudności

:::info
> 1. 他经过努力终于 **走出困境**。
Tā jīngguò nǔlì zhōngyú **zǒuchū kùnjìng**.
Dzięki wysiłkom w końcu **wydostał się z trudnej sytuacji**.

> 2. 这个项目的成功帮助公司 **走出困境**。
Zhège xiàngmù de chénggōng bāngzhù gōngsī **zǒuchū kùnjìng**.
Sukces tego projektu pomógł firmie **przezwyciężyć trudności**.
:::

#### 随便 (suíbiàn) - dowolny, na chybił trafił

:::info
> 1. 今晚吃什么，你随便点吧。
Jīnwǎn chī shénme, nǐ suíbiàn diǎn ba.
Co chciałbyś zjeść na kolację, wybierz coś **na chybił trafił**.

> 2. 他总是随便穿衣服，从不注意打扮。
Tā zǒng shì suíbiàn chuān yīfu, cóng bù zhùyì dǎbàn.
Zawsze ubiera się **na chybił trafił**, nigdy nie zwraca uwagi na wygląd.
:::

#### 周边 (zhōubiān) - otoczenie, okolica

:::info
> 1. 这家酒店的**周边**有很多购物中心和餐馆。
Zhè jiā jiǔdiàn de **zhōubiān** yǒu hěnduō gòuwù zhōngxīn hé cānguǎn.
W okolicy tego hotelu znajduje się wiele centrów handlowych i restauracji.

> 2. 我们需要考虑学校的**周边**环境。
Wǒmen xūyào kǎolǜ xuéxiào de **zhōubiān** huánjìng.
Musimy rozważyć otoczenie szkoły.

:::success
**Słowa, w których dane słowo może występować:**
- **周边地区** (zhōubiān dìqū) - okoliczne obszary
- **周边环境** (zhōubiān huánjìng) - otoczenie, środowisko
:::

#### 况且 (kuàngqiě) - ponadto, co więcej

:::info
> 1. 他学习努力，**况且** 还经常帮助别人。
Tā xuéxí nǔlì, **kuàngqiě** hái jīngcháng bāngzhù biérén.
On uczy się pilnie, **a co więcej**, często pomaga innym.

> 2. 我们已经很晚了，**况且** 明天还有很多事情要做。
Wǒmen yǐjīng hěn wǎn le, **kuàngqiě** míngtiān hái yǒu hěnduō shìqíng yào zuò.
Już jest bardzo późno, **a ponadto**, jutro jest wiele rzeczy do zrobienia.
:::

#### 够 (gòu) - wystarczająco, dosyć

:::info
> 1. 这个菜很辣，对我来说太**够**了。
Zhège cài hěn là, duì wǒ lái shuō tài **gòu** le.
To danie jest bardzo pikantne, dla mnie jest zdecydowanie **dosyć**.

> 2. 你的努力工作一定会**够**好结果的。
Nǐ de nǔlì gōngzuò yīdìng huì **gòu** hǎo jiéguǒ de.
Twoja ciężka praca na pewno przyniesie **wystarczająco** dobre wyniki.

:::success
**Słowa, w których dane słowo może występować:**
- **不够** (bù gòu) - niewystarczający, niewystarczająco
:::

#### 条件 (tiáojiàn) - warunki, okoliczności

:::info
> 1. 这个工作有很多**条件**，需要满足。
Zhège gōngzuò yǒu hěnduō **tiáojiàn**, xūyào mǎnzú.
Ta praca ma wiele **warunków**, które trzeba spełnić.

> 2. 我们需要考虑所有的**条件**，然后做出决定。
Wǒmen xūyào kǎolǜ suǒyǒu de **tiáojiàn**, ránhòu zuòchū juédìng.
Musimy rozważyć wszystkie **okoliczności**, a następnie podjąć decyzję.

:::success
**Słowa, w których dane słowo może występować:**
- **提出条件** (tíchū tiáojiàn) - postawić warunki
:::

#### 推荐 (tuījiàn) - polecać, rekomendować

:::info
> 1. 我**推荐**这家餐厅的海鲜菜肴。
Wǒ **tuījiàn** zhè jiā cāntīng de hǎixiān càiyáo.
**Polecam** dania z owoców morza w tej restauracji.

> 2. 他经常**推荐**好书给我。
Tā jīngcháng **tuījiàn** hǎo shū gěi wǒ.
Często **poleca** mi dobre książki.

:::success
**Słowa, w których dane słowo może występować:**
- **推荐信** (tuījiàn xìn) - list polecający
- **自我推荐** (zìwǒ tuījiàn) - autoprezentacja, samopolecanie

**Synonimy:**
- **介绍** (jièshào) - przedstawiać, prezentować

**Antonimy:**
- **反对** (fǎnduì) - sprzeciwiać się
- **不推荐** (bù tuījiàn) - nie polecać
:::

#### 设施 (shèshī) - udogodnienia, infrastruktura

:::info
> 1. 这个酒店的**设施**非常先进。
Zhège jiǔdiàn de **shèshī** fēicháng xiānjìn.
Udogodnienia w tym hotelu są bardzo nowoczesne.

> 2. 这个公园有很多娱乐**设施**，适合家庭游玩。
Zhège gōngyuán yǒu hěnduō yúlè **shèshī**, shìhé jiātíng yóuwán.
Ten park ma wiele rozrywkowych **udogodnień** i jest idealny do rodzinnych wycieczek.
:::

#### 齐全 (qíquán) - kompletny, całościowy

:::info
> 1. 这个商场的商品种类**齐全**。
Zhège shāngchǎng de shāngpǐn zhǒnglèi **qíquán**.
Towary w tym centrum handlowym są **kompletnie** różnorodne.

> 2. 这家餐厅的菜单非常**齐全**，有各种各样的美食。
Zhè jiā cāntīng de càidān fēicháng **qíquán**, yǒu gèzhǒng gèyàng de měishí.
Menu w tej restauracji jest bardzo **kompletne**, oferuje różnorodne dania.
:::

#### 逛 (guàng) - przechadzać się, spacerować, rozejrzeć się

:::info
> 1. 周末我们经常去公园**逛**。
Zhōumò wǒmen jīngcháng qù gōngyuán **guàng**.
W weekendy często chodzimy na spacery do parku.

> 2. 他喜欢在市场上**逛**，看看有什么好东西。
Tā xǐhuān zài shìchǎng shàng **guàng**, kàn kàn yǒu shénme hǎo dōngxī.
On lubi spacerować po targu, żeby zobaczyć, co tam ciekawego.

:::success
**Słowa, w których dane słowo może występować:**
- **逛街** (guàng jiē) - chodzić po sklepach, robić zakupy
- **逛公园** (guàng gōngyuán) - spacerować po parku

**Antonimy:**
- **呆在家里** (dāi zài jiālǐ) - zostać w domu

:::

#### 农贸市场 (nóngmào shìchǎng) - targ rolny, rynek wiejski

:::info
> 1. 我每周六去**农贸市场**购买新鲜的蔬菜。
Wǒ měi zhōu liù qù **nóngmào shìchǎng** gòumǎi xīnxiān de shūcài.
Każdej soboty chodzę na **targ rolny**, żeby kupić świeże warzywa.

> 2. 这个**农贸市场**有很多新鲜水果和家禽。
Zhège **nóngmào shìchǎng** yǒu hěnduō xīnxiān shuǐguǒ hé jiāqín.
Ten **rynek wiejski** oferuje wiele świeżych owoców i drobiu.
:::

#### 五星级 (wǔxīngjí) - pięciogwiazdkowy (np. hotel, restauracja)

:::info
> 1. 我们住在一家**五星级**酒店，享受了一流的服务。
Wǒmen zhù zài yī jiā **wǔxīngjí** jiǔdiàn, xiǎngshòule yīliú de fúwù.
Zatrzymaliśmy się w **pięciogwiazdkowym** hotelu i korzystaliśmy z usług najwyższej jakości.

:::success
**Słowa, w których dane słowo może występować:**
- **五星级酒店** (wǔxīngjí jiǔdiàn) - pięciogwiazdkowy hotel
- **五星级服务** (wǔxīngjí fúwù) - usługi pięciogwiazdkowe

**Synonimy:**
- **高档** (gāodàng) - ekskluzywny, luksusowy
- **奢华** (shēhuá) - luksusowy, dostatni

**Antonimy:**
- **普通** (pǔtōng) - zwyczajny, standardowy
- **低档** (dīdàng) - niskiej klasy, tani
:::

#### 根本 (gēnběn) - zupełnie, w ogóle, fundamentalnie
:::info
> 1. 他**根本**不懂这个问题。
*Tā* **gēnběn** *bù dǒng zhège wèntí.*
On **zupełnie** nie rozumie tego problemu.

> 2. 我说什么，你**根本**不听！
Wǒ shuo shénme, nǐ **gēnběn** bù tīng!
I'm saying something, you're not listening at all!

:::success
**Słowa, w których dane słowo może występować:**
- **根本不可能** (gēnběn bù kěnéng) - zupełnie niemożliwe
:::

#### 沟通 (gōutōng) - komunikować się, porozumiewać się
:::info
> 1. 沟通应该是互相的。
Gōutōng yīnggāi shì hùxiāng de.
Communication should be mutual.
:::

交通
### GRAMA

#### 把....V得+C
:::warning

Subj. + [Verb Phrase] + Obj.
**Subj. + 把 + Obj. + [Verb Phrase]**

把 书 放 在 桌子 上 。
Bǎ shū fàng zài zhuōzi shàng.

她 把 我 的 手机 放 在 她 的 包 里 了 。
Tā bǎ wǒ de shǒujī fàng zài tā de bāo lǐ le.

**Subj. + 把 + Obj. 1 + Verb + 给 + Obj. 2**
我们 **把** 礼物 送给 客人了。
**把**盐递给我。
他**把**房子卖给谁了？

| Subj. | 把 | Obj. 1 | Verb | 给 | Obj. 2** | tłumaczenie |
| ----- | ---- | ---- |---- | ---- | --- | -|
| 我们 | **把** | 礼物 | 送 | 给 | 客人了。|
| |**把** |盐 |递 | 给| 我。| Podaj mi sól.|
|他|**把**|房子|卖|给|谁了？|

**Zaprzeczenia**
|Subj.||把|Obj. 1 |Verb ||
| -| -| -|- |-| -|
|阿姨 |没有 |把| 房间| 打扫 |干净。|
|我 |没 |把 |钱| 借给| 他。|
|你们 |不要 |把 |这件事 | 告诉|她。|

**Pytania**
> 你们 把 那个 问题 解决 了 吗 ？
Nǐmen bǎ nàge wèntí jiějué le ma?
Did you solve that problem?

>你 把 我 手机 放 在哪儿 了 ？
Nǐ bǎ wǒ shǒujī fàng zài nǎr le?
Where did you put my cell phone?

>他 把 钱 借 给 谁 了 ？
Tā bǎ qián jiè gěi shéi le?
Who did he lend the money to?

>你 能不能 把 你 房间 打扫 干净 ？
Nǐ néng bu néng bǎ nǐ fángjiān dǎsǎo gānjìng?
Can you clean your room or not?

他把房间打扫得很干净。 He cleaned the room thoroughly.
他没有把房间打扫得很干净。 He didn't clean the room thoroughly.
可以把房间打扫得干净一点吗？ Could you clean the room a little better?

**Dopełnienie 得 to faza opisowa.**

|S||把|O|V|得|C|
|--|-|-|-|-|-|-|
|一夜大风|就|把|牡丹花|吹|得|不成样子了。|
|小王||把|事情|办|得|漂亮极了。|
|弟弟||把|屋子|弄|得|乱七八糟。|
:::

#### （就）拿....来说（吧）- SPEAKING OF, AS FAR AS... IS CONCERNEX
:::warning
- **Gramatyka**: Wyrażenie "（就）拿....来说（吧）" to konstrukcja używana w języku chińskim, która jest równoważna wyrażeniu "speaking of" lub "as far as... is concerned" w języku angielskim. Służy do wprowadzenia tematu rozmowy lub wyrażenia swojej opinii lub poglądu na dany temat.

To jest jak 比如(np.), ale później musi nastąpić poprawne zdanie.

- **Przykłady**:
> 1. 我们这些新来的学生，什么都不了解，（就）拿我来说（吧），连银行在哪儿还不知道呢。
Wǒmen zhèxiē xīnlái de xuéshēng, shénme dōu bù liǎojiě, (jiù) ná wǒ lái shuō (ba), lián yínháng zài nǎr hái bù zhīdào ne."
*My, nowo przybyli studenci, niczego nie wiemy(nie jesteśmy z niczym zaznajomieni). Jeśli chodzi o mnie, nawet nie wiem, gdzie jest bank.*

> 2. 汉语对我来说太难了，（就）拿四声来说，我怎么说也说不对。
Hànyǔ duì wǒ lái shuō tài nán le, (jiù) ná sì shēng lái shuō, wǒ zěnme shuō yě shuō bù duì.
*Chiński jest dla mnie zbyt trudny. Jeśli chodzi o cztery tony, niezależnie od tego, jak bardzo próbuję, zawsze źle wymawiam.*
:::

#### 一 = 整个儿，全，满
:::warning
整个儿 (zhěnggèr) - całość, wszystko
全 (quán) - cały, całość
满 (mǎn) - pełny, napełniony

一房子 = 满房子/全房子/整个房子
一口 = 满口
夏天 = 整个夏天

> 去年一冬都没下雪，真奇怪。
Qùnián yī dōng dōu méi xià xuě, zhēn qíguài.
*Całą zeszłą zimę nie padał śnieg przez całą zimę, to naprawdę dziwne.*
> 一房子的人都笑了起来。
Yī fángzi de rén dōu xiàole qǐlái.
*Wszyscy ludzie w domu zaczęli się śmiać.*
> 一夜大风，就把花儿吹得不成样子。
Yī yè dà fēng, jiù bǎ huār chuī de bù chéng yàngzi.
*Całą noc trwał silny wiatr i zniszczył kwiaty.*
:::

#### 不知（道）.... 多少/多（么）..... - nie wiedzieć, jak bardzo
:::warning
> 连续工作了12小时，他肯定太累了。-> ..., 他不知（道）得多累！
> 见到爸爸妈妈，他肯定非常高兴。-> ..., 他不知得多（么）高兴。

W dwóch powyższych przykładach pojawia się 得（dei）jest tak ponieważ w zdaniu jest 肯定, a dei oznacza need, must, have to.
Jeszcze jeden przykład:
> 他可能很多年以后才能回来呢。-> 他不知得多少年以后才能回来呢。

> 他约会又迟到了，他女朋友很生气。 -> ..., 他女朋友不知多（么）生气。
> 弟弟已经换了多次工作了，还是不满意。-> ...,他不知换了多少次工作了。

:::

#### 管A叫B - coś jest nazywane tak
:::warning
np. Polacy nazywaja zuper z kury 'rosół'.

> 有的年轻人**管**父母**叫**老爸老妈。
> 中国人**管**计算机**叫**电脑。
> 中国人**管**妻子的父母**叫**什么？

:::

#### 想....就....
:::warning
> 我想吃什么就吃什么。
> 你想什么时候走就什么时候走。
> 他想怎么样就怎么样吧， 我可不管了。
*Może robić co chce, nie obchodzi mnie to.*
:::

#### 从...来看 - Z PUNKTU WIDZENIE, SĄDZĄC PO, BIORĄC POD UWAGĘ
:::warning
**从...来看**:
- **Gramatyka**: Wyrażenie "从...来看" (cóng... láikàn) oznacza "patrząc z perspektywy/na podstawie". Jest używane, aby wyrazić wniosek, analizę lub obserwację na podstawie pewnych faktów, dowodów lub informacji.

**Przykłady**:

> 1. 从地点来看，离商班的地方很近，很合适。
Cóng dìdiǎn lái kàn, lí shāng bān de dìfāng hěn jìn, hěn héshì.
*Patrząc na lokalizację, jest bardzo blisko do szkoły, bardzo odpowiednie.*

> 2. 从设施来看，不是很齐全，不太合适。
Cóng shèshī lái kàn, bùshì hěn qíquán, bù tài héshì.
*Jeśli chodzi o udogodnienia, nie są one zbyt kompleksowe, niezbyt odpowiednie.*

> 3. **从**偷东西这一点**来看**，他不是个好人。
Cóng tōu dōngxi zhè yīdiǎn lái kàn, tā bù shì gè hǎorén.
*Biorąc pod uwagę kradzież, on nie jest dobrym człowiekiem.*

> 4. **从**现在得情况**来看**，病人需要休息两个星期。
*Sądząć po obecnej sytuacji, pacjent musi odpoczywać przez 2 tygodnie.*

> 5. 从这一点来看，他并不上一个坏人。
*Z tego punktu widzenia nie jest on złym człowiekiem.*

> 6. 从学生方面来看，...
*Patrząc na punkt widzenia uczniów...*
:::

#### 再....不过了 - podkreśla, że osoba ma pełną znajomość lub głębokie zrozumienie
:::warning
służy do oceny lub odpowiadania na pytania
我在那里生活了十几年，对那里的情况**再**熟悉**不过了**. - ...doskonale znam tamtejszą sytuacje.
这样做**再**好**不过了**。- To jest najlepsza rzecz jaką możesz zrobić.
妈妈做的饭菜**再**好吃**不过了**。
他的解释已经**再**清楚**不过了**。
考试的时候紧张，这是**再**正常**不过的了**。
:::

#### 况且 (kuàngqiě) - ponadto, co więcej, a co więcej, na dodatek
:::warning
> 外面下雨了，况且大家也都累了，明天再继续干把。（jutro kontynuujmy sprzątanie）

> 北京那么大，况且你还不知道他的地址，你怎么找啊？

> 这套房子交通方便，附近有书店，况且返租又不贵，真是再合适不过了。
:::

#### 在...看来
:::warning
**在...看来**:
- **Gramatyka**: Wyrażenie "在...看来" (zài... kànlái) jest używane w języku chińskim, aby wyrazić subiektywną opinię, punkt widzenia lub ocenę z perspektywy konkretnej osoby lub grupy. To wyrażenie podkreśla subiektywny charakter oceny.

**Przykłady**:
> 1. **在**他**看来**，汉语的声调是最难学习的。

> 2. 在我的观点看来，这是一个重要的问题。
Zài wǒ de guāndiǎn kànlái, zhè shì yīgè zhòngyào de wèntí.
*Z mojego punktu widzenia, to jest ważny problem.*

> 3. **在**我**看来**，早睡早起比晚睡晚起好。
:::

#### 从...来看 vs 在...看来
:::danger
从 +sth./sb. 来看 - PATRZĄC NA
在 +sb. 看来 - Z CZYJEGOŚ PUNKTU WIDZENIA

Podsumowując, "从...来看" jest bardziej obiektywne i odnosi się do analizy na podstawie informacji lub dowodów, podczas gdy "在...看来" jest bardziej subiektywne i odnosi się do osobistego osądu lub przekonania autora.
:::

#### 不同的是 (bùtóng de shì) - różnica polega na tym, że???
:::info

> 他们的方法不同的是，他更喜欢合作，而她更喜欢独立工作。
(Tāmen de fāngfǎ bùtóng de shì, tā gèng xǐhuān hézuò, ér tā gèng xǐhuān dúlì gōngzuò.)
Różnica między ich podejściami polega na tym, że on lubi współpracować, a ona woli pracować samodzielnie.

:::

## LEKCJA 3
### SŁÓWKA
#### 明显 (míngxiǎn) - oczywisty, widoczny
:::info
> 1. 我们**明显**看到这个错误。
Wǒmen míngxiǎn kàndào zhège cuòwù.
Ten błąd jest bardzo **oczywisty**.

> 2. 她的不满情绪在她的脸上明显可见。
Tā de bùmǎn qíngxù zài tā de liǎnshàng míngxiǎn kějiàn.
Jej niezadowolenie jest **widoczne** na jej twarzy.

:::success
**Słowa, w których dane słowo może występować:**
- **明显地** (míngxiǎn de) - oczywiście
- **最明显** (zuì míngxiǎn) - najbardziej oczywiste
:::

#### 过后 (guòhòu) - później, po (czasie)

:::info
> 1. 我们可以一起吃午饭，但 **过后** 我有约会。
Wǒmen kěyǐ yīqǐ chī wǔfàn, dàn **guòhòu** wǒ yǒu yuēhuì.
Możemy zjeść obiad razem, ale **później** mam spotkanie.

> 2. 雨停了， **过后** 太阳出来了。
Yǔ tíngle, **guòhòu** tàiyáng chūláile.
Deszcz przestał padać, a **później** wyszło słońce.

> 3. 暴雨过后，来了一 **阵** 太阳。
Bàoyǔ guòhòu, láile yī **zhèn** tàiyáng.
Po ulewie nadeszła **fala** słońca.

:::success
**Synonimy:**
- **随后** (suíhòu) - następnie, wkrótce
- **之后** (zhīhòu) - potem, po
- **以后** (yǐhòu) - po tym, w przyszłości

**Antonimy:**
- **之前** (zhīqián) - przedtem
- **现在** (xiànzài) - teraz
:::
#### 适应 (shìyìng) - dostosować się, przystosować się
:::info
> 1. 他经过一段时间才**适应**新的工作环境。
*Tā jīngguò yīduàn shíjiān cái* **shìyìng** *xīn de gōngzuò huánjìng.*
Po pewnym czasie **dostosował się** do nowego środowiska pracy.

> 2. 孩子们很快**适应**了新学校的生活。
*Háizimen hěn kuài* **shìyìng** *le xīn xuéxiào de shēnghuó.*
Dzieci szybko **przystosowały się** do życia w nowej szkole.

**Słowa, w których dane słowo może występować:**
- 适应性 (shìyìngxìng) - zdolność do przystosowywania się
- 适应环境 (shìyìng huánjìng) - przystosowanie do środowiska
:::

#### 取 (qǔ) - give (a name); adopt (a name)
:::info
> 名字是你妈妈取的。
:::

#### 态度 (tàidu) - attitude
:::info
> 他的态度很坚决。
:::

#### 坚决 (jiānjué) - determined，stanowczy, zdecydowany
:::info
> 他的态度很坚决。
:::

#### 坚强 (jiānqiáng) - strong
:::info
> 姐姐是一个性格坚强的人。
> 从小到大，我都希望把你培养成一个**坚强**自立的女孩子。
Cóng xiǎo dào dà, wǒ dōu xīwàng bǎ nǐ péiyǎng chéng yīgè jiānqiáng zìlì de nǚ háizi.
Od małego do dorosłości, zawsze pragnąłem wychować cię na silną i niezależną dziewczynkę.
:::

#### 答应 (dāyìng) - promise or agree
:::info
> 他不答应。
:::

:::warning
1. **答应 (dāying)** - oznacza **"zgadzać się"** lub **"zgadzać się na coś"**. Jest to bardziej konkretne i odnosi się często do **wyrażenia zgody w odpowiedzi na konkretne prośby, propozycje lub sytuacje**.
- Może być używane w kontekście obietnicy lub przyjęcia pewnego zadania lub zobowiązania.
- Przykład: "他答应帮我修车" (Tā dāying bāng wǒ xiūchē) - "Zgodził się pomóc mi naprawić samochód."

2. **同意 (tóngyì)** - oznacza również "zgadzać się" lub "zgadzać się na coś", ale jest bardziej ogólne i abstrakcyjne. **Może odnosić się do zgody w bardziej ogólnym sensie.**
- Może być używane w kontekście wyrażania zgody na opinie, sugestie lub propozycje.
- Przykład: "我同意你的观点" (Wǒ tóngyì nǐ de guāndiǎn) - "Zgadzam się z twoją opinią."

:::

#### 宣布 (xuānbù) - announce
:::info
> 1. 他只好**宣布**同意给我改名。
Tā zhǐ hǎo xuānbù tóngyì gěi wǒ gǎi míng.
On musiał ogłosić, że zgadza się zmienić moje imię.

> 2. 政府**宣布**了紧急状态。
*Zhèngfǔ* **xuānbù** *le jǐnjí zhuàngtài.*
Rząd **ogłosił** stan wyjątkowy.

**Słowa, w których dane słowo może występować:**
- 宣布胜利 (xuānbù shènglì) - ogłosić zwycięstwo
- 宣布战争 (xuānbù zhànzhēng) - ogłosić wojnę
:::

#### 砰 (pēng) - dźwięk wybuchu, trzask
:::info
> 1. 窗户被猛风吹开，发出了一声**砰**的巨响。
*Chuānghù bèi měngfēng chuī kāi, fāchū le yīshēng* **pēng** *de jùxiǎng.*
Okno zostało otwarte przez gwałtowny wiatr, wydając głośny **dźwięk wybuchu**.

> 2. 他一拳打在门上，发出了**砰**的一声。
*Tā yīquán dǎ zài mén shàng, fāchū le* **pēng** *de yīshēng.*
Uderzył pięścią w drzwi, wydając **trzask**.
:::success

**Antonimy:**
- 寂静 (jìjìng) - cisza
- 安静 (ānjìng) - spokój, cichość
:::

#### 巨响 (jùxiǎng) - ogromny dźwięk, huk
:::info
> 1. 爆炸发生后，传来了一声巨大的**巨响**。
*Bàozhà fāshēng hòu, chuánlái le yīshēng jùdà de* **jùxiǎng**.
Po wybuchu doszło do ogromnego **huku**.

> 2. 当巨石坠落山谷时，引发了一声可怕的**巨响**。
*Dāng jùshí zhuìluò shāngǔ shí, yǐnfā le yīshēng kěpà de* **jùxiǎng**.
Gdy olbrzymi kamień spadł w dolinie, wywołał przeraźliwy **dźwięk**.
:::success
**Słowa, w których dane słowo może występować:**
- 巨响声 (jùxiǎng shēng) - donośny dźwięk, wielki huk
:::

#### 抬头 (táitóu) - lift one's head
:::info
> 他吓得不敢抬头。
Tā xià de bù gǎn táitóu.
On był tak przerażony, że nie ośmielił się podnieść głowy.
:::

#### 沉默 (chénmò) - milczenie, cisza, być cicho
:::info
> 1. 在重要会议上，他通常是**沉默**的，但一直在倾听。
*Zài zhòngyào huìyì shàng, tā tōngcháng shì* **chénmò** *de, dàn yīzhí zài qīngtīng.*
Na ważnym spotkaniu zazwyczaj jest **cichy**, ale ciągle słucha.

> 2. 他的**沉默**引起了大家的注意。
*Tā de* **chénmò** *yǐnqǐ le dàjiā de zhùyì.*
Jego **milczenie** przyciągnęło uwagę wszystkich.
:::success
**Synonimy:**
- 静寂 (jìngjì) - cisza
- 无声 (wúshēng) - bezgłośny

**Antonimy:**
- 说话 (shuōhuà) - mówić
:::

#### 要命 (yàomìng) - ekstremalnie
**Ekstremalne uczucie**
:::info
> 心里高兴得要命。

> 紧张/气/冷/饿/高兴 ......得要命

> 紧张/气/冷/饿/高兴 ......极了/死了
:::

#### 极了 (jíle) - bardzo； ekstremalnie
**Może być używane zarówno w kontekście pozytywnym, jak i negatywnym**
Wyrażenie to jest bardziej ogólne niż "要命" i nie jest związane z emocjami w takim stopniu.
:::info
> 今天的天气热极了。(Jīntiān de tiānqì rè jíle) - Dziś jest ekstremalnie gorąco.
:::

:::danger
Podsumowując, "**要命**" jest używane w związku z emocjami, podczas gdy "**极了**" jest używane do wzmocnienia stopnia intensywności lub ekstremalności, zarówno w kontekście pozytywnym, jak i negatywnym.
:::

#### 档次 vs 地位
:::danger
**档次 (dàngcì)** odnosi się do poziomu jakości, klasy, luksusu lub prestiżu czegoś, na przykład produktu, usługi, czy miejsca.

> 这家餐厅的档次很高。(Zhè jiā cāntīng de dàngcì hěn gāo)
To restauracja o wysokim poziomie.

他的衣衫档次非常高。
Jego ubrania są bardzo wysokiej jakości.

**地位 (dìwèi)** oznacza "pozycję" lub "status społeczny".

> 她在公司里有很高的地位。(Tā zài gōngsī lǐ yǒu hěn gāo de dìwèi)
Ona ma wysoką pozycję w firmie.
:::

#### 吵 (chǎo) - argue or make noise
:::info
> 我和他吵了好几天。
Wǒ hé tā chǎo le hǎojǐ tiān.
Spędziliśmy kilka dni na kłótni.
:::

#### 摆脱 (bǎituō) - get rid of or escape
:::info
> 我想去外地上大学，好**摆脱**他的控制。
Wǒ xiǎng qù wàidì shàng dàxué, hǎo bǎituō tā de kòngzhì.
Chcę iść na studia poza miastem, żeby się uwolnić spod jego kontroli.
:::

#### 控制 (kòngzhì) - control
:::info
> 我想去外地上大学，好摆脱他的**控制**。
Wǒ xiǎng qù wàidì shàng dàxué, hǎo bǎituō tā de kòngzhì.
Chcę iść na studia poza miastem, żeby się uwolnić spod jego kontroli.
:::

#### 理由 (lǐyóu) - reason
:::info
> 理由是，女孩子离家近点儿好。
Lǐyóu shì, nǚ háizi lí jiā jìn diǎn er hǎo.
Powodem jest to, że dla dziewczyn lepiej jest być bliżej domu.
:::

#### 做主 (zuòzhǔ) - make decisions
:::info
> 我是成年人了，自己的事情可以自己做主。
Wǒ shì chéngnián rén le, zìjǐ de shìqíng kěyǐ zìjǐ zuòzhǔ.
Jestem już dorosły, mogę samodzielnie podejmować decyzje w swoich sprawach.
:::

#### 志愿 (zhìyuàn) - aspiration；wish; will
:::info
> 到了填志愿那天，他跟着我去了学校。
Dào le tián zhìyuàn nèi tiān, tā gēnzhe wǒ qù le xuéxiào.
Kiedy nadszedł dzień składania podań na studia, poszedł ze mną do szkoły.

填 - fill in, składać (np. podanie)
:::

#### 报 (bào) - apply
:::info
> **抱**本地的大学是最保险的。
Bào běndì de dàxué shì zuì bǎoxiǎn de.
Aplikowanie na lokalny uniwersytet jest najbezpieczniejsze.
:::

#### 保险 (bǎoxiǎn) - safe; insureance
:::info
> 抱本地的大学是最**保险**的。
Bào běndì de dàxué shì zuì bǎoxiǎn de.
Aplikowanie na lokalny uniwersytet jest najbezpieczniejsze.
:::

#### 失恋 (shīliàn) - break up (zostać rzuconym)
:::info
> 我失恋了。
Zostałam rzucona.
:::

#### 分手 (fēnshǒu) - break up (zerwać z kimś）
:::info
> 他们分手了。
Oni zerwali.

> 她跟他分手了。
Ona z nim zerwała.
:::

#### 培养 (péiyǎng) - cultivate; develop
:::info
> 从小到大，我都希望把你**培养**成一个坚强自立的女孩子。
Cóng xiǎo dào dà, wǒ dōu xīwàng bǎ nǐ péiyǎng chéng yīgè jiānqiáng zìlì de nǚ háizi.
Od małego do dorosłości, zawsze pragnąłem wychować cię na silną i niezależną dziewczynkę.
:::

#### 自立 (zìlì) - be independentp
:::info
> 从小到大，我都希望把你培养成一个坚强**自立**的女孩子。
Cóng xiǎo dào dà, wǒ dōu xīwàng bǎ nǐ péiyǎng chéng yīgè jiānqiáng zìlì de nǚ háizi.
Od małego do dorosłości, zawsze pragnąłem wychować cię na silną i niezależną dziewczynkę.
:::

#### 一帆风顺 (yīfānfēngshùn) - smooth sailing (idiom for a favorable journey - nie zawsze wiatr wieje w rzagle?)
:::info
> 人的一生不可能总是一帆风顺的。
Rén de yīshēng bù kěnéng zǒngshì yīfān fēngshùn de.
W życiu człowieka nie zawsze jest gładko i bez trudności.
:::

#### 心疼 (xīnténg) - współczuć
:::info
> 我心疼你。
Wǒ xīnténg nǐ.
I feel sorry for you.
:::

#### 重新 (chóngxīn) - again ; once more
:::info
> 重新开始。
Chóngxīn kāishǐ.
Zacząć od nowa.
:::

#### 只好 (zhǐhǎo) - nie mieć innego wyjścia, być zmuszonym
:::info
> 1. 由于暴风雨，他**只好**取消了计划的野餐。
*Yóuyú bàofēngyǔ, tā* **zhǐhǎo** *qǔxiāole jìhuà de yěcān.*
Z powodu burzy, **nie miał innego wyjścia**, tylko odwołać planowany piknik.

> 2. 我们错过了最后的列车，**只好**打车回家。
*Wǒmen cuòguòle zuìhòu de lièchē, wǒmen* **zhǐhǎo** *dǎchē huí jiā.*
Spóźniliśmy się na ostatni pociąg, więc **nie mieliśmy innego wyjścia**, jak wrócić taksówką do domu.
:::

:::warning
#### 适合 VS 合适

- **适合 (shìhé) CZASOWNIK** - **"pasować do"** lub **"być odpowiednim dla"**.
> 这件连衣裙适合你。
(Zhè jiàn liányīqún shìhé nǐ.)
Ta sukienka do Ciebie pasuje.

- **合适 (héshì) PRZYMIOTNIK**: - **"odpowiedni"** lub **"właściwy"**.
> 这双鞋对我的脚来说非常合适。
(Zhè shuāng xié duì wǒ de jiǎo lái shuō fēicháng héshì.)
Te buty są bardzo odpowiednie dla moich stóp.
:::

#### 语气 (yǔqì) - tone or mood (of speech), manner of speaking
:::info
> 这是我第一次听到他用这么温柔的**语气**跟我说话。
Zhè shì wǒ dì yī cì tīng dào tā yòng zhème wēnróu de yǔqì gēn wǒ shuōhuà.
To pierwszy raz, kiedy słyszę go rozmawiającego ze mną w tak delikatnym tonie.
:::

#### 温柔 (wēnróu) - gentle and soft
:::info
> 这是我第一次听到他用这么**温柔**的语气跟我说话。
Zhè shì wǒ dì yī cì tīng dào tā yòng zhème wēnróu de yǔqì gēn wǒ shuōhuà.
To pierwszy raz, kiedy słyszę go rozmawiającego ze mną w tak delikatnym tonie.
:::

#### 批评 (pīpíng) - criticize
:::info
> 仍旧像从前一样故意说妈妈做的菜不可口，但这回父亲没有**批评**我。
Réng jiù xiàng cóng qián yīyàng gùyì shuō māmā zuò de cài bù kěkǒu, dàn zhè huí fùqīn méiyǒu pīpíng wǒ.
Nadal, tak samo jak wcześniej, udaję, że jedzenie, które mama przygotowała, nie jest smaczne, ale tym razem ojciec mnie nie skrytykował.
:::

#### 悄悄 (qiāoqiāo) - quietly or secretly
:::info
> 我悄悄地看了他一眼。
Wǒ qiāoqiāo de kàn le tā yī yǎn.
Spoglądam na niego ukradkiem.
:::

#### 笑容 (xiàoróng) - smile
:::info
> 他的脸上竟然挂着笑容。
Tā de liǎnshàng jìngrán guàzhe xiàoróng.
Na jego twarzy niespodziewanie pojawił się uśmiech。
:::

#### 停止 (tíngzhǐ) - zatrzymać, przerwać, przestać
:::info
> 1. 请**停止**打电话，我们正在开会。
*Qǐng* **tíngzhǐ** *dǎ diànhuà, wǒmen zhèngzài kāihuì.*
Proszę **przestań dzwonić**, jesteśmy na zebraniu.

> 2. 请停止争吵。
Qǐng tíngzhǐ zhēngchǎo.
Proszę przestańmy się kłócić.
:::

#### 某 (mǒu) - pewien, nieokreślony
:::info
> 1. 我认识**某**位医生，他在这家医院工作。
*Wǒ rènshi* **mǒu** *wèi yīshēng, tā zài zhè jiā yīyuàn gōngzuò.*
Znam **pewnego** lekarza, który pracuje w tym szpitalu.

> 2. **某**天，我突然决定去旅行。
**Mǒu** *tiān, wǒ tūrán juédìng qù lǚxíng.*
**Pewnego dnia** nagle zdecydowałem się na podróż.

> 3. 喜欢在某个深夜发条短信欸他。
Xǐhuān zài mǒu gè shēnyè fā tiáo duǎnxìn gěi tā.
Lubię wysłać mu wiadomość tekstową o późnej nocy.

:::success
**Słowa, w których dane słowo może występować:**
- **某人** (mǒurén) - pewna osoba, ktoś
- **某些** (mǒuxiē) - pewne, niektóre

**Synonimy:**
- **一些** (yīxiē) - kilka, pewne
:::

#### 悲伤 (bēishāng) - smutek, żal
:::info
> 1. 失去亲人是一种很大的**悲伤**。
*Shīqù qīnrén shì yīzhǒng hěn dà de* **bēishāng**.
Strata bliskiej osoby to ogromny **smutek**.

> 2. 她的离开给他带来了很多**悲伤**。
*Tā de líkāi gěi tā dàiláile hěnduō* **bēisāng**.
Jej odejście przyniosło mu wiele **żalu**.
:::success
**Słowa, w których dane słowo może występować:**
- **悲伤的故事** (bēishāng de gùshì) - smutna historia
- **悲伤的时刻** (bēishāng de shíkè) - chwile smutku
:::

#### 伤心 (shāngxīn) - być smutnym
:::info
> 1. 她听到坏消息后感到**伤心**。
*Tā tīngdào huàixiāoxī hòu gǎndào* **shāngxīn**.
Po usłyszeniu złych wieści poczuła się **smutna**.
:::success
**Synonimy:**
- **悲伤** (bēishāng) - smutek
:::

#### 持续 (chíxù) - trwać, kontynuować, utrzymywać
:::info
> 1. 雨已经**持续**了一整天。
*Yǔ yǐjīng* **chíxù** *le yī zhěng tiān.*
Deszcz już **trwa** cały dzień.

> 2. 这个公司成功**持续**了十年。
*Zhège gōngsī chénggōng* **chíxù** *le shí nián.*
Ta firma osiągnęła sukces i **utrzymuje się** od dziesięciu lat.
:::success
**Słowa, w których dane słowo może występować:**
- **持续时间** (chíxù shíjiān) - czas trwania
:::

#### 继续 (jìxù) - kontynuować (wróćić), trwać
:::info
> 1. 尽管遇到了许多困难，他决心**继续**前进。
*Jǐnguǎn yùdào le xǔduō kùnnán, tā juéxīn* **jìxù** *qiánjìn.*
Pomimo napotkania wielu trudności, on postanowił **kontynuować** iść naprzód.

> 2. 这个项目已经**继续**进行了三年。
*Zhège xiàngmù yǐjīng* **jìxù** *jìnxíngle sān nián.*
Ten projekt już **trwa** przez trzy lata.
:::

#### 持续 a 继续
:::warning
**持续 (chíxù):** - **"trwać"** lub **"kontynuować"** **w sensie trwającego procesu lub trwającej sytuacji**. Odnosi się do kontynuacji czegoś, co już trwa lub trwało przez jakiś czas.
To słowo jest często używane w kontekstach opisujących trwające działania, procesy lub stany, na przykład:
> 持续下雨 (chíxù xiàyǔ) - "trwa deszcz".
> 高试持续了3个小时。
> 可持续发展。

**继续 (jìxù)**: - **"kontynuować"** lub **"podtrzymywać"** i jest używane, aby wyrazić **działanie kontynuujące po przerwie lub przerwie, lub w celu podtrzymania jakiejś aktywności**.
To słowo jest często używane, aby opisać restartowanie lub wznowienie czegoś, na przykład:
> 继续学习 (jìxù xuéxí) - "kontynuować naukę" lub "wrócić do nauki"
> 你继续说。（听了一下）
> 我们继续上课。（休息了一会儿）
> 昨天下了一天的雨，今天继续下。
:::

#### 既然 (jìrán) - skoro, ponieważ
:::info
> 1. **既然**今天是个晴天，我们可以去户外野餐。
**Jìrán** jīntiān shì gè qíngtiān, wǒmen kěyǐ qù hùwài yěcān.
**Skoro** dzisiaj jest ładna pogoda, możemy iść na piknik na świeżym powietrzu.

> 2. **既然**你不喜欢这个电影，那我们看别的吧。
**Jìrán** nǐ bù xǐhuān zhège diànyǐng, nà wǒmen kàn bié de ba.
**Ponieważ** nie lubisz tego filmu, może obejrzymy coś innego.

:::success
**Słowa, w których dane słowo może występować:**
- **既然如此** (jìrán rúcǐ) - skoro tak jest
- **既然如此，我们就去吧** (jìrán rúcǐ, wǒmen jiù qù ba) - skoro tak, idziemy

**Synonimy:**
- **因为** (yīnwèi) - ponieważ
- **由于** (yóuyú) - z powodu
:::

#### 仍旧 (réngjiù) - still; as before
:::info
> **仍旧**像从前一样故意说妈妈做的菜不可口，但这回父亲没有批评我。
Réng jiù xiàng cóng qián yīyàng gùyì shuō māmā zuò de cài bù kěkǒu, dàn zhè huí fùqīn méiyǒu pīpíng wǒ.
Nadal, tak samo jak wcześniej, udaję, że jedzenie, które mama przygotowała, nie jest smaczne, ale tym razem ojciec mnie nie skrytykował.
:::

#### 仍然 (réng rán) - nadal, wciąż
**powszechnie używane w języku chińskim**
:::info
> 1. 尽管经过多年的努力，他**仍然**未能实现自己的梦想。
*Jǐnguǎn jīngguò duōnián de nǔlì, tā* **réng rán** *wèinéng shíxiàn zìjǐ de mèngxiǎng.*
Mimo wielu lat wysiłku, on **nadal nie zdołał** zrealizować swoich marzeń.

> 2. 虽然下雨，但他**仍然**坚持去跑步锻炼。
*Suīrán xiàyǔ, dàn tā* **réng rán** *jiānchí qù pǎobù duànliàn.*
Mimo deszczu, **nadaw dalej** uparcie biegał dla treningu.
:::

#### 依然 (yīrán) - still; as before
**bardziej formalne i literackie**
:::info
> 我**依然**喜欢和他吵，然后道歉。
Wǒ yīrán xǐhuān hé tā chǎo, ránhòu dàoqiàn.
Nadal lubię kłócić się z nim, a potem przepraszać.
:::

#### 道歉 (dàoqiàn) - apologize
:::info
> 我依然喜欢和他吵，然后**道歉**。
Wǒ yīrán xǐhuān hé tā chǎo, ránhòu dàoqiàn.
Nadal lubię kłócić się z nim, a potem przepraszać.
:::

#### 居然 (jūrán) - niespodziewanie, zaskakująco, ku zdziwieniu
:::info
> 1. 他**居然**从来没去过中国。
*Tā* **jūrán** *cónglái méi qùguò zhōngguó.*
On **niespodziewanie** nigdy nie był w Chinach.

> 2. 这个小孩**居然**会自己做饭，真了不起！
*Zhège xiǎohái* **jūrán** *huì zìjǐ zuòfàn, zhēn liǎobuqǐ!*
To małe dziecko **zaskakująco** potrafi gotować samodzielnie, naprawdę imponujące!
:::success
**Słowa, w których dane słowo może występować:**
- **居然之家** (jūrán zhī jiā) - rodzina niespodziewana (nazwa programu telewizyjnego)
:::

#### 竟然 (jìngrán) - niespodziewanie, nieoczekiwanie
:::info
> 1. 他**竟然**通过了这么难的考试。
*Tā* **jìngrán** *tōngguò le zhème nán de kǎoshì.*
On **niespodziewanie** zdał tak trudny egzamin.

> 2. 她**竟然**没有告诉我她要走。
*Tā* **jìngrán** *méiyǒu gàosu wǒ tā yào zǒu.*
Ona **nieoczekiwanie** nie powiedziała mi, że odchodzi.
:::

#### 意外 (yìwài) - niespodziewany, przypadkowy
:::info
> 1. 他的到来对我来说是一个**意外**。
*Tā de dàolái duì wǒ lái shuō shì yīgè* **yìwài**.
Jego przyjście było dla mnie **niespodziewane**.

> 2. 那场车祸发生得很**意外**。
*Nà chǎng chēhuò fāshēng dé hěn* **yìwài**.
Ten wypadek samochodowy był bardzo **niespodziewany**.
:::

:::warning
**意外 (yìwài):** - "niespodziewany" lub "nieoczekiwany".
Może być związane z pozytywnym lub negatywnym zaskoczeniem.
> 他的回答对我来说是个意外。 (Tā de huídá duì wǒ lái shuō shì gè yìwài.)
Jego odpowiedź była dla mnie niespodziewana.

**竟然 (jìngrán):** - "ku zdziwieniu" lub "ku zaskoczeniu".
Jest używane, aby wyrazić zdziwienie lub zaskoczenie w kontekście czegoś, co wydaje się nieoczekiwane lub niewłaściwe w danym kontekście.
> 他竟然迟到了。 (Tā jìngrán chídào le.)
Ku mojemu zdziwieniu, spóźnił się.

**居然 (jūrán):** - "ku zdziwieniu" lub "ku zaskoczeniu".
Jest używane w podobny sposób jak "竟然" i wyraża zdziwienie w obliczu czegoś nieoczekiwanego.
Może również wydawać się trochę bardziej ekspresyjne niż "竟然".
> 他居然同意了。 (Tā jūrán tóngyì le.)
Ku mojemu zdziwieniu, zgodził się.
:::

### GRAMA

#### 说V就V - indicates nature of action or thing appears or changes quickly
:::danger
> 你怎么说走就走啊？
Nǐ zěnme shuō zǒu jiù zǒu a?
Jak tylko powiesz że idziesz to już idziesz?

> 这天气说变就变。
Zhè tiānqì shuō biàn jiù biàn.
The weather changes just like that. (pstryk)
:::

#### 直到.....为止 - until
:::danger
> 他不答应，我就不吃饭，**直到**他答应**为止**。
Tā bù dāying, wǒ jiù bù chīfàn, zhídào tā dāying wéizhǐ.
He doesn't agree, I won't eat, until he agrees.

> **直到**今年八月**为止**，已经有6000多名留学生来我们学校学习汉语了。
Zhídào jīnnián bā yuè wéizhǐ, yǐjīng yǒu 6000 duō míng liúxuéshēng lái wǒmen xuéxi hànyǔ le.
Until August this year, more than 6,000 international students have come to our school to study Chinese.
:::

#### ....., 好.... - so that
:::danger
> 我要带爸爸妈妈去那家饭馆，**好**让他们尝尝真正的中国菜。
Wǒ yào dài bàba māma qù nà jiā fànguǎn, hǎo ràng tāmen cháng cháng zhēnzhèng de zhōngguó cài.
I want to take my mom and dad to that restaurant so they can taste real Chinese food.

> 我也很想买套大房子，**好**让全家住得舒服些。
Wǒ yě hěn xiǎng mǎi tào dà fángzi, hǎo ràng quánjiā zhù dé shūfú xiē.
I also really want to buy a big house so that the whole family can live more comfortably.

> ..., 好做一些准备。

> ..., 好跟他联系。
:::

#### 再...., 就..... -
:::danger
> 你再不注意身体，就得住院了。
Nǐ zài bù zhùyì shēntǐ, jiù dé zhùyuàn le.
If you don't pay attention to your health, you'll have to be hospitalized.

> 你再不离开，我就打110了！

> 你再哭，小朋友就不跟你玩儿了。
:::

#### 只不过（是）...... 而已 = 只是，仅仅是.... - to tylko
而已/罢了 (bàle) - that's all/nothing else
:::danger
to tylko szczęście
> 两个队都有进球的机会，**只不过**我们队运气更好**而已**。
Liǎng gè duì dōu yǒu jìnqiú de jīhuì, zhǐ bùguò wǒmen duì yùnlè gèng hǎo éryǐ.
Both teams had a chance to score, it's just that our team had better luck.

to tylko wyobraźnia
> 那**只不过是**他想象的故意**而已**，现实中根本没有。
Nà zhǐ bùguò shì tā xiǎngxiàng de gùyì éryǐ, xiànshí zhōng gēnběn méiyǒu.
That was just his imagined intention, it doesn't exist in reality at all.

to tylko dziecko
> 他只不过是个孩子而已,....
:::

## LEKCJA 4
### SŁÓWKA

#### 出头 (chūtóu) - be slightly above
:::info
> 他二十岁出头。
> 202块 = 200块出头。
:::
#### 行（业） (háng/yè) - industry, trade (branża)
:::info
> 你是干哪一行业的？
> 同行 - ludzie z tej samej branży
:::

#### 恭敬 (gōngjìng) - respectful
:::info
> **恭恭敬敬**地用双手递上名片就走了。
> 他对老师的态度很**恭敬**。
:::
#### 递 (dì) - deliver, pass, hand over
:::info
> 恭恭敬敬地用双手**递**上名片就走了。
:::
#### 身 (shēn) - (of clothes) suit MW
:::info
> 这**身**打扮给人留下了很深的印象。
:::
#### 打扮 (dǎbàn) - the way one is dressed
:::info
> 这身**打扮**给人留下了很深的印象。
:::
#### 单子 (dānzi) - form
:::info
> 填写单子。
Wypełnić formularz
:::
#### 仪式 (yíshì) - ceremony, ritual
:::info
>结婚仪式

>毕业仪式

>举行仪式。 （Jǔxíng yíshì.）
Zorganizować ceremonie
:::
#### 确认 (quèrèn) - confirm
:::info
> 认真/仔细 确认

> 确认一下

> 因为他每次都要认真**确认**签收人的身份和物品，所以他接送一个快件，花的时间比别人要长。
Yīnwèi tā měi cì dōu yào rènzhēn **quèrèn** qiānshōu rén de shēnfèn hé wùpǐn, suǒyǐ tā jiēsòng yīgè kuàijiàn, huā de shíjiān bǐ biérén yào zhǎng.
Ponieważ za każdym razem musi dokładnie potwierdzić tożsamość i przedmioty odbiorcy, odebranie i doręczenie przesyłki ekspresowej zajmuje mu więcej czasu niż innym.
:::
#### 签收 (qiānshōu) - sign after receiving sth
:::info
> 因为他每次都要认真确认**签收**人的身份和物品，所以他接送一个快件，花的时间比别人要长。
Yīnwèi tā měi cì dōu yào rènzhēn quèrèn **qiānshōu** rén de shēnfèn hé wùpǐn, suǒyǐ tā jiēsòng yīgè kuàijiàn, huā de shíjiān bǐ biérén yào zhǎng.
Ponieważ za każdym razem musi dokładnie potwierdzić tożsamość i przedmioty odbiorcy, odebranie i doręczenie przesyłki ekspresowej zajmuje mu więcej czasu niż innym.
:::
#### 身份 (shēnfèn) - identity
:::info
> 因为他每次都要认真确认签收人的**身份**和物品，所以他接送一个快件，花的时间比别人要长。
Yīnwèi tā měi cì dōu yào rènzhēn quèrèn qiānshōu rén de **shēnfèn** hé wùpǐn, suǒyǐ tā jiēsòng yīgè kuàijiàn, huā de shíjiān bǐ biérén yào zhǎng.
Ponieważ za każdym razem musi dokładnie potwierdzić tożsamość i przedmioty odbiorcy, odebranie i doręczenie przesyłki ekspresowej zajmuje mu więcej czasu niż innym.
:::
#### 接送 (jiēsòng) - receive and deliver
:::info
> 因为他每次都要认真确认签收人的身份和物品，所以他**接送**一个快件，花的时间比别人要长。
Yīnwèi tā měi cì dōu yào rènzhēn quèrèn qiānshōu rén de shēnfèn hé wùpǐn, suǒyǐ tā **jiēsòng** yīgè kuàijiàn, huā de shíjiān bǐ biérén yào zhǎng.
Ponieważ za każdym razem musi dokładnie potwierdzić tożsamość i przedmioty odbiorcy, odebranie i doręczenie przesyłki ekspresowej zajmuje mu więcej czasu niż innym.
:::
#### 推算 (tuīsuàn) - calculate, estimate
:::info
> 因此，我们推算：他挣的钱一定比别的快递员少。
Yīncǐ, wǒmen tuīsuàn: Tā zhēng de qián yīdìng bǐ bié de kuàidì yuán shǎo.
Wywnioskowaliśmy zatem, że musi zarabiać mniej niż pozostali kurierzy.

> 推算年龄
:::
#### 业务 (yèwù) - business, service
:::info
> 公司的业务 (gōngsī de yèwù)
业务员 (yèwù yuán) - sprzedawca
:::
#### 恐怕 (kǒngpà) - probably
:::info
> 恐怕好不了了。Kǒngpà hǎo bùliǎole.
Obawiam się że nie będzie lepiej.

> 这恐怕是他说过的最长的一句子。
To najprawdopodobniej najdłuższe zdanie jakie powiedział.
:::

:::warning
**害怕 (hàipà)** - "bać się" lub "być przestraszonym". To ogólne słowo opisujące uczucie lęku.

> 他害怕黑暗。(Tā hàipà hēi'àn)
On boi się ciemności.

> 孩子害怕大狗。(Háizi hàipà dà gǒu)
Dziecko boi się dużego psa.

**恐怕 (kǒngpà)** - "obawiam się" lub "obawiam się, że", "pobably"

> 恐怕今天下雨。(Kǒngpà jīntiān xiàyǔ)
Obawiam się, że dzisiaj będzie padać deszcz

> 他恐怕来不及了。(Tā kǒngpà lái bùjíle)
Obawia się, że nie zdąży.
:::

#### 事先 (shìxiān) - beforehand, in advance
:::info
> 这件事我**事先**一点儿都不知道。

> 应该事先做好准备。

> 好像事先练习过。
:::

:::danger
事先 (shìxiān) - "z góry" lub "z wyprzedzeniem". To słowo odnosi się do czynności, które zostały wykonane lub uzgodnione wcześniej, przed pewnym wydarzeniem lub aktywnością. Na przykład, jeśli masz umówioną wizytę u lekarza, to "事先" oznacza, że musisz zaplanować wizytę z wyprzedzeniem lub umówić się z lekarzem na spotkanie wcześniej.

Różnica między nimi polega na subtelnych różnicach w znaczeniu. "事先" odnosi się do działań lub przygotowań podjętych wcześniej, aby przygotować się na przyszłe wydarzenie, podczas gdy "提前" koncentruje się bardziej na samym działaniu lub zdarzeniu, które miało miejsce przed planowanym czasem.

:::

:::danger
**整个 (zhěnggè)** - "całość" lub "cały" i jest używane, aby odnieść się do całego przedmiotu, obszaru lub czasu.
> 整个城市"(zhěnggè chéngshì) - całe miasto

**所有 (suǒyǒu)** - "wszystko" lub "wszyscy" i jest używane, aby odnieść się do ogółu lub zbioru elementów lub osób. Na przykład,
> 所有人 (suǒyǒu rén) - wszyscy ludzie
:::

#### 始终 (shǐzhōng) - all along, from beginning to end
:::info
> 他始终穿着皮鞋。

> 对顾客始终那么热情。
:::

:::danger
Nie da się użyć 始终 do przyszłości

**一直 (yīzhí)** - "cały czas" lub "bez przerwy". To słowo jest używane do wyrażenia trwania czegoś lub ciągłego postępowania. Na przykład, jeśli mówisz "我一直在学习" (wǒ yīzhí zài xuéxí), oznacza to, że uczysz się cały czas lub bez przerwy.

> 我们**一直**等到深夜，爸爸才从公司回来。
:::

#### 老 (lǎo) - always, all the time
:::info
> 他老迟到。

> 老坐着对身体不好。
Lǎo zuòzhe duì shēntǐ bù hǎo.
:::
#### 规矩 (guījǔ) - proper and formal (in behaviour or look)
:::info
> 你老穿着这么规矩。
Nǐ lǎo chuānzhuó zhème guījǔ.
:::
#### 整洁 (zhěngjié) - clean and tidy, neat
:::info
> 去见客户一定要衣衫整洁。
Qù jiàn kèhù yīdìng yào yīshān zhěngjié.
Podczas spotkań z klientami należy być schludnie ubranym.
:::
#### 听话 (tīnghuà) - obedient, well-behaved
:::info
> 这么听话的快递员！
:::
#### 投诉 (tóusù) - complain
:::info
> 没个客户不投诉这个快递员。
:::
#### 倒 (dào) - upside down (odwrotnie)
:::info
> 让他来，他不来；不让他来，他倒来了。

> 他看起来不像老师，倒像个学生。

> 住得远的学生没迟到，住得近的倒。
:::
#### 留下 (liúxià) - to leave behind
:::info
> 有的人给我们留下的第一印象好极了。
Yǒu de rén gěi wǒmen liú xià de dì yī yìnxiàng hǎo jíle.
Niektórzy ludzie robią na nas świetne pierwsze wrażenie.
:::
#### 寄 (jì) - to send, to mail
:::info
> 1. 她经常**寄**明信片给家人。
*Tā jīngcháng* **jì** *míngxìnpiàn gěi jiārén.*
Ona często **wysyła** pocztówki swojej rodzinie.
:::

#### 尊重 (zūnzhòng) - respect
:::info
> 妈妈一直教育我要尊重别人。
Māmā yīzhí jiàoyù wǒ yào zūnzhòng biérén.
Moja mama zawsze uczyła mnie szacunku do innych.

> 这是对客户的尊重，也是对我们职业的尊重。
Zhè shì duì kèhù de zūnzhòng, yěshì duì wǒmen zhíyè de zūnzhòng.
To szacunek do klientów i szacunek do naszego zawodu.
:::
#### 辛苦 (xīnkǔ) - work hard (cieżka praca)
:::info
> 他做得比别人辛苦多了。
Tā zuò dé bǐ biérén xīnkǔ duōle.
Pracował znacznie ciężej niż inni.
:::
#### 退出 (tuìchū) - to exit, to withdraw
:::info
> 比赛还没开始，他就退出了比赛。
Bǐsài hái méi kāishǐ, tā jiù tuìchūle bǐsài.
Mecz się jeszcze nie rozpoczął, a on już z niego zrezygnował.
:::

#### 过后 a 然后
:::danger
**"过后" odnosi się bardziej do przeszłości i ma wpływ na teraźniejszość, podczas gdy "然后" odnosi się do kolejności zdarzeń i działań w teraźniejszości i przyszłości.**

**然后** (ránhòu) - and than
> When you went on vacation you first check into the hotel and then went to your room to freshen up.

**以后** (yǐhòu) - from now on
> If your friend is always 20 minutes late for dinner, you could say that from now on, you’ll arrive 15-20 after the time you agreed upon.

**之后** (zhīhòu) - after (literally/physically); behind; afterwards

> I parked the car behind 53rd Street.
:::

#### 根据 a 按照
:::danger
Mają podobne znaczenie i często są używane zamiennie, ale istnieją pewne subtelne różnice w ich użyciu.

??? chyba po prostu synonim
:::

#### 咱们
:::danger
咱们 - my + wszyscy którzy nas słysza gdy mówimy 咱们
:::

#### 尽管 a 不管
:::danger
**尽管** (jǐnguǎn) - mimo że； pomimo że

**不管** (bùguǎn) - niezależnie od；niezależnie od tego, czy
:::

#### 准时，按时, 及时
:::danger
**按时** - (adv.) **according to the schedule time**, podkreśla regularność
按 - according to
> 你要**按时**吃药。
You should take medicine according to scheduled time.

**准时** - (adv./adj.) **on time, at the exact moment**
准 - exact
> 明天的会议很重要，大家一定要准时参加。
Tommorow meeting is very important, please attend it on time.

**及时** - (adv./adj.) **to do sth without delay**
及 - while
> 一旦出现问题，我们必须**及时**解决。
Once the problem comes up, we must solve it in time.
:::

### GRAMA

#### 还没..., 就... - coś jeszcze nie + V, a już...
:::warning
Coś nie przebiega w normalnym, spodziewanym porządku
> 比赛**还没**开始，大家**就**已经知道结果了。
Bǐsài hái méi kāishǐ, dàjiā jiù yǐjīng zhīdào jiéguǒle.
Mecz się jeszcze nie zaczał, a wszysyc już znali wynik.

> 早上商店**还没**有开门，**就**有很多人在门口等着了。
Zǎoshang shāngdiàn hái méiyǒu kāimén, jiù yǒu hěnduō rén zài ménkǒu děngzhele.
Sklep się jeszcze nie otworzył, a już dużo ludzie czekąło przed wejściem.
:::
#### 非....不可/不行/不成 - must, have to
:::warning
= 一定要， 一定会
> 要想通过考试，平时**非**得好好儿学习**不行**。
Yào xiǎng tōngguò kǎoshì, píngshí fēiděi hǎohǎo er xuéxí bùxíng.
Jeśli chcesz zdać egzamin, musisz się cały czas pilnie uczyć.

> 这么冷的天，你只穿一条裙子，**非**感冒**不成**。
Zhème lěng de tiān, nǐ zhǐ chuān yītiáo qúnzi, fēi gǎnmào bùchéng.
Jeśli w taki zimny dzień założysz tylko spódnicę, to na pewno się przeziębisz.
:::
#### 没有......不..... - Podwójny format negatywny wzmacnia pozytywny ton
:::warning
> **没有**谁**不**想去天安门看一看。
Méiyǒu shéi bùxiǎng qù tiān'ānmén kàn yī kàn.

> **没有**（人/一个人/哪个人/谁）**不**喜欢他。

> **没有**一次见面他**不**迟到。
:::
#### 倒 - reverse image
:::warning
> 让他来，他不来；不让他来，他**倒**来了。
Ràng tā lái, tā bù lái; bù ràng tā lái, tā dào láile.
Jeśli pozwolisz mu przyjść, nie przyjdzie; jeśli nie pozwolisz mu przyjść, przyjdzie.

> 这包不漂亮，**倒**很实用。
Zhè bāo bù piàoliang, dào hěn shíyòng.
Ta torba nie jest piękna, ale jest bardzo praktyczna.
:::
#### 一....就是.... - podkreśla dużlą liczbe rzeczy biorących udział w działaniu lub długi czas trwania
:::warning
> 她在中国**一**住**就是**十年。

> 苹果太新鲜了，我一买就是3斤。
Píngguǒ tài xīnxiānle, wǒ yī mǎi jiùshì 3 jīn.
Jabłka są tak świeże, że kupiłem ich 3 funty.

> 她从小就打乒乓球，一打就是20年。
Tā cóngxiǎo jiù dǎ pīngpāng qiú, yī dá jiùshì 20 nián.
W tenisa stołowego gra od dziecka, a gra w nim już 20 lat.
:::

## LEKCJA 5
### SŁÓWKA

#### 录取 (lùqǔ) - to admit （those who are qualified in an exam）
:::info
> 他被厦大录取了。

> 他被公司录取了。
:::

#### 自个人 (zìgèrén) - one's own
:::info
> 自个人的事自个人做。
Zì gèrén de shì zì gèrén zuò.
Każdy sam sobie jest kowalem swojego losu.
:::
#### 缝补 (féngbǔ) - to mend; to sew
:::info
> 缝补衣服。
:::
#### 丢弃 (diūqì) - to discard (wyrzucać; pozbyć się)
:::info
>地上有很多别人丢弃的垃圾。
:::
#### 捡 (jiǎn) - to pick up
:::info
> 他经常捡垃圾。
Tā jīngcháng jiǎn lèsè.
On często zbiera śmieci
:::
#### 劝 (quàn) - to advise; to persuade
:::info
> 他劝我不要出去。
Tā quàn wǒ bù yào chūqù.
On radzi mi, żebym nie wychodził.

> 没有人劝得住地。
Méiyǒu rén quàn dé zhù de.
Nikt nie może go przekonać.
:::
#### 露天 (lùtiān) - open-air; outdoors
:::info
> 露天咖啡厅

> 露天演唱会
lùtiān yǎnchànghuì
koncert plenerowy
:::

#### 掀 (xiān) - lift (a cover, etc.)
:::info
> 掀裙子
Xiān qúnzi.
Podnosić spódnicę

> 被风掀起来
Bèi fēng xiān qǐlai.
Coś zostało podniesione przez wiatr
:::
#### 盖 (gài) - cover; put vcover on
:::info
> 盖上
Gài shàng.
Zakryj (coś), przykryj (coś) (dosłownie: zakryj na górę).

> 盖起来
Zakryć
:::
#### 当场 (dāngchǎng) - on the spot; at the scene (natychmiast)
#### 加薪 (jiāxīn) - to get a raise; to have a salary increase
:::info
> 当场要给他加薪。
:::
#### 责任心 (zérènxīn) - sense of responsibility
:::info
> 她有责任心。
:::
#### 手下 (shǒuxià) - subordinate
:::info
> 他的手下有几个人。
Tā de shǒuxià yǒu jǐ gè rén.
Ma kilka podwładnych.
:::
#### 发展 (fāzhǎn) - to develop
:::info
> 发展教育
Fāzhǎn jiàoyù.
Rozwijać edukację

> 体育发展
Tǐyù fāzhǎn.
Rozwijać sport

> 发展经济
Fāzhǎn jīngjì.
Rozwijać gospodarkę

> 一个外商听说这个公司发展得不错。
:::
#### 合作 (hézuò) - cooperate
:::info
> 我想和你合作。
:::
#### 剩下 (shèngxià) - to be left (over); to remain
:::info
> 只剩下两个包子。
Zhǐ shèngxià liǎng gè bāozi.
Pozostały tylko dwie bułeczki baozi.
:::
#### 生怕 (shēngpà) - for fear that
:::info
> 生怕外商觉得中国人小气。
Shēngpà wàishāng juéde Zhōngguórén xiǎoqì.
Martwię się, że obcokrajowcy mogą uważać, że Chińczycy są skąpi.
:::
#### 握 (wò) - shake
:::info
> 握手
Wòshǒu.
Uścisk dłoni

> 握一下
Wò yīxià.
Uścisnąć raz

> 握住笔
Wò zhù bǐ.
Trzymać ołówek
:::
#### 回请 (huíqǐng) - to return an invitation; give a return banquet
:::info
> 外商又回请了他。
Wàishāng yòu huí qǐng le tā.
Że przedsiębiorca z zagranicy zaprosił go w ramach rewanżu, bo tamten zaprosił go wcześniej.
:::
#### 气氛 (qìfēn) - atmosphere
:::info
> 用餐的气氛很愉快。
Yòngcān de qìfēn hěn yúkuài.
Atmosfera podczas posiłku była bardzo przyjemna.
:::
#### 珍惜 (zhēnxī) - to cherish; to treasure; to value
:::info
> 珍惜一粒米
Zhēnxī yī lì mǐ.
Szanuj (znaj wartość) ziarna ryżu

> 珍惜她
Zhēnxī tā.
Szanuj ją （Znaj jej wartość).

> 珍惜时间
Zhēnxī shíjiān.
Szanuj czas. (To wyrażenie oznacza, że należy dobrze zarządzać swoim czasem i nie marnować go.)

> 珍惜友谊

> 珍惜机会
:::
#### 粒 (lì) - M.W. for granular objects
:::info
> 一粒 米/药/沙子/种子/花生/进球
:::
#### 滴 (dī) - M.W fordripping liquid
:::info
> 一滴 水/汗/闻/血/泪/雨/油/酒
:::

#### 尽 (jǐn) - try one's best
:::info
> 尽力去做尽
Jìnlì qù zuò jìn.
Staraj się robić wszystko, co w twojej moc. (dosłownie: Daj z siebie wszystko, co w twojej mocy).

> 我会尽最大的努力去帮助他。
Wǒ huì jìn zuì dà de nǔlì qù bāngzhù tā.
Postaram się włożyć największy wysiłek, aby pomóc mu.

> 你要尽到自己的责任。
Nǐ yào jìn dào zìjǐ de zérèn.
Musisz wypełnić swoje obowiązki w pełni.
:::
#### 端 (duān) - to hold (with both hands (a cup et.c))
:::info
> 端起一杯酒说：“Chłuśniem, bo uśniem”
:::

#### 眼睛都不够用了 (yǎnjīng dōu bùgòuyòngle) - my eyes aren't enough
:::info
> 哪个城市很美，他的眼睛都不够用了。
Nǎge chéngshì hěn měi, tā de yǎnjīng dōu bùgòu yòng le.
To miasto jest tak piękne, że jego oczy nie wystarczają.
:::
#### 瞧不起 (qiáobùqǐ) - to look down on someone
:::info
> 人家瞧不起咱们。
Rénjiā qiáo bùqǐ zánmen.
Inni patrzą na nas z góry
:::
#### 赶紧 (gǎnjǐn) - without losing a time
:::info
> 我赶紧从床上爬起来。
Wǒ gǎnjǐn cóng chuángshàng pá qǐlai.
Szybko (bez ociągania/starty czasu) wstałem z łóżka.
:::
#### 冲进 (chōngjìn) - rush into
:::info
> 冲进大雨里
Chōng jìn dà yǔ lǐ.
Wbiegłem w deszcz.
:::
#### 骂 (mà) - to scold; to curse (przeklinać)
:::info
> 气得骂他是笨蛋。
Qì de mà tā shì bèndàn.
Wyzywał go na głupca w gniewie.
:::
#### 想不到 (xiǎngbùdào) - didn't expect; didn't think of
:::info
> 想不到那个外商竟站起来。
:::
#### 识字 (shízì) - to know how to read
:::info
> 父母都不识字。
Fùmǔ dōu bù shízì.
Oboje rodziców nie potrafią czytać ani pisać.
:::

#### 负责 (fùzé) - responsible; to be in charge of
:::info
>他很负责。
Tā hěn fùzé.
On jest bardzo odpowiedzialny.
:::
### GRAMA

#### ...., 可毕竟.... - ALE PRZECIEŻ/ALE W KOŃCU
:::warning
> 虽然他是外地人，**可毕竟**在这儿生活了十几年，对周围的一切还是很熟悉的。

> 尽管你不喜欢她，**可不经**她是你的妈妈，你应该尊重她。

> 东西好是好，**可毕竟**价格太贵了，我还是不买的。

> 房子小是小，**可毕竟**是我们自己的家。
:::

#### 怎么V也V不+C - NIE WAŻNE JAK (DUŻO/BARDZO)... TO NIE MOGĘ
:::warning
> 书法太难学了，我**怎么**学**也**学不会。
Kalligrafia jest zbyt trudna do nauczenia, niezależnie od tego, jak bardzo się staram, nie potrafię jej opanować.

> 饭菜太多了，我**怎么**吃**也**吃不完。

> 这首歌很好听，我**怎么**听**也**听不够。
:::

#### V着V着，.... - W TRAKCIE TRWANIA JAKIEJŚ CZYNNOŚCI NASTEPUJE KOLJENA CZYNNOŚĆ LUB ZMIANA STANU
:::warning
> 我们谈着谈着，老板进来了。

> 大家说着笑着，唱着跳着，好像回到了童年。

> 雨下着下着，忽然开始下雪。
:::

#### 无论/不论...., 都... - NIEZALEŻNIE OD/ BEZWZGLĘDU NA TO
口语：不管....，都....
:::warning
> 无论走到哪儿，我都不会忘记自己的祖国和亲人。

> 不论大事小事，他都自己做决定。

> 不管是辣的还是清淡的菜，我都喜欢。
:::

## LEKCJA 6
### SŁÓWKA

#### 难受 (nánshòu) - (feel) uncomfortable
:::info
> 他得了感冒，嗓子很**难受**。
Tā déle gǎnmào, sǎngzi hěn nánshòu.
Złapał przeziębienie, jego gardło jest bardzo bolesne.

> 身体/心里**难受**。

> 跟他分手的时候，我的心里**难受**极了。
:::success
Synonimy:
>好受

>舒服
:::
#### 幸运 (xìngyùn) - lucky; fortunate
:::info
> 幸运的人
Xìngyùn de rén
Szczęśliwy człowiek

> 幸运儿
Xìngyùn ér
Szczęściarz
:::
#### 令 (lìng) - cause; make (o uczuciach)
:::info
> 令人感动
Lìng rén gǎndòng
Powodujący poruszenie człowieka (że poczuł sie dotknięty) - Poruszający, wzruszający

> 令人兴奋
Lìng rén xīngfèn
Ekscytujący, rozbudzający emocje
:::success
Synonim:
> 使/让/叫
:::
#### 打交道 (dǎ jiāodào) - come into contact with; deal with
:::info
> A和/跟B打交道

> 我跟他打几次交道。
:::
#### 遇见 (yùjiàn) - to meet; run into; come across
:::info
> 我在电梯里遇见了我的上司。
:::
#### 压力 (yālì) - pressure
:::info
> 压力大/小

> 有/没有压力

> 巨大的压力。
enormous
:::
#### 包围 (bāowéi) - to surround; to encircle
:::info
> 巨大的压力立刻**包围**了我，我紧张得要命。
Jùdà de yālì lìkè bāowéi le wǒ, wǒ jǐnzhāng de yàomìng.
Natychmiast otoczyła mnie ogromna presja, bardzo się zestresowałam/zdenerwowałam.

> **包围**了A
Bāowéi le A
Obejmować, otaczać A

> 他被三个人**包围**。
Tā bèi sān gè rén bāowéi.
On został otoczony przez trzech ludzi.
:::
#### 微微 (wēiwēi) - slightly; a little
:::info
> 微微点头
Wēiwēi diǎntóu
Delikatnie kiwnąć głową

> 微微笑
Wēiwēi xiào
Lekko się uśmiechnąć

> 微微地张开嘴
Wēiwēi de zhāngkāi zuǐ
Lekko otworzyć usta

> 微笑/胖/红/冷
Wēixiào/pàng/hóng/lěng
Lekki uśmiech / troszkę gruby / lekko czerwony / lekko zimny
:::
#### 上升 (shàngshēng) - to go up
:::info
> 气温上升了5度。
Qìwēn shàngshēng le 5 dù.
Temperatura wzrosła o 5 stopni.
:::success
Antonim:
> 下降 (xiàjiàng) - come down
:::
#### 具体 (jùtǐ) - concrete; specific
:::info
> 具体内容
Jùtǐ nèiróng
Konkretna treść, szczegółowa zawartość

> 具体地址
Jùtǐ dìzhǐ
Konkretny adres

> 他介绍得很具体。
Tā jièshào de hěn jùtǐ.
On przedstawił to bardzo szczegółowo.
:::
#### 调查 (diàochá) - investigation; to investigate
:::info
> 他们在调查什么？
Tāmen zài diàochá shénme?
Co oni badają? Czym sie teraz zajmują? Nad czym pracują?

> 做一个调查
Zuò yīgè diàochá.
Przeprowadzać badanie/śledztwo.

> 人口调查
Rénkǒu diàochá
Badanie spis ludności.
:::
#### 支支吾吾 (zhīzhīwúwú) - hum and haw; to hesitate in speech (szukać słów, wahać się przed udzieleniem odpowiedzi)
:::info
> 你要清楚地回答，不要支支吾吾。
Nǐ yào qīngchǔ de huídá, bùyào zhīzhīwūwū.
Musisz odpowiedzieć jasno, nie bełkotać.

> 他忽然开始支支吾吾。
Tā hūrán kāishǐ zhīzhīwūwū.
Nagle zaczął bełkotać.
:::
#### 汗 (hàn) - sweat
:::info
> 出汗
Chūhàn
Pocić się

> 流汗
Liúhàn
Ciec potem, pocić się

> 一脸/一头/一身汗
Yī liǎn / Yī tóu / Yī shēn hàn
Cała twarz / głowa / ciało mokre od potu
:::
#### 优先 (yōuxiān) - take precedence
:::info
> 应该女士优先
Yīnggāi nǚshì yōuxiān
Kobiety powinny mieć pierwszeństwo

:::
#### 身影 (shēnyǐng) - figure
:::info
>
:::success
Synonim:
> 背影
Bèiyǐng
Sylwetka, postać od tyłu, plecy

> 影子
Yǐngzi
Cień, refleks, odbicie, postać w cieniu
:::
#### 消失 (xiāoshī) - to disappear
:::info
> 他最近消失了
:::success
Antonim:
> 出现
Chūxiàn
Pojawiać się, występować, ukazywać się
:::

#### 嘘 (xū) - breathe out slowly
:::info
> def.: 气慢慢地从嘴里出来

> 长嘘了一口气
Zhǎng xū le yī kǒu qì
Długo wydychać/wypuszczać powietrze/oddech.
:::
#### 屏 (bǐng) - hold (one's breath)
:::info
> 长屏住/着气
Zhǎng bǐng zhù/zhe qì
Długo utrzymywać/wstrzymywać oddech.

> 屏住呼吸
bǐng zhù hūxī
Zatrzymać oddech.
:::
#### 仅仅 (jǐnjǐn) - only; merely
:::info
> 仅仅过去了1分27秒。
Jǐnjǐn guòqù le 1 fēn 27 miǎo
Minęła zaledwie 1 minuta i 27 sekund.

> 仅仅来了10个人。
Jǐnjǐn lái le 10 gè rén.
Przyszło tylko/zaledwie 10 osób.

> 仅仅花了10块钱。
Jǐnjǐn huā le 10 kuài qián.
Wydałem tylko/zaledwie 10 juanów.
:::

#### 遭遇 (zāoyù) - come across; run into
:::info
> 他在童年就遭遇了不辛。
Tā zài tóngnián jiù zāoyù le bùxìng.
W dzieciństwie doświadczył nieszczęścia.

> 遭遇失败/敌人/车祸
Zāoyù shībài / dírén / chēhuò
Doświadczyć porażki / wroga / wypadku samochodowego

> 工作中遭遇了不少困难
Gōngzuò zhōng zāoyù le bùshǎo kùnnan.
W pracy doświadczył niemało trudności.
:::
#### 气喘吁吁 (qìchuǎnxūxū) - out of breath; gasp
:::info
> 气喘：呼吸加块加了
Qìchuǎn: Hūxī jiā kuài jiā le
气喘：Przyspieszone oddychanie

> 吁吁：出气的声音
Xūxū: Chūqì de shēngyīn
吁吁：Dźwięk wydychania powietrza

> 开始气喘吁吁地爬17楼。
Kāishǐ qìchuǎn xūxū de pá 17 lóu.
Zaczał sapać podczas wędrówki na 17 piętro.
:::
#### 以为 (yǐwéi) - to think; to believe (often mistakenly)
:::info
> 同事们都以为我在运动减肥。
Tóngshìmen dōu yǐwéi wǒ zài yùndòng jiǎnféi.
Moi współpracownicy myślą, że uprawiam sport, aby schudnąć.
:::
#### 难熬 (nán'áo) - unbearable (nieznośny, nie do zniesienia)
:::info
> 我不想再遭遇这样难熬的事了。
Wǒ bù xiǎng zài zāoyù zhèyàng nán'áo de shì le.
Nie chcę już doświadczać tak trudnych sytuacji.
:::
#### 机灵 (jīling) - clever; smart
:::info
> 我知道自己不是一个机灵地女孩。
Wǒ zhīdào zìjǐ bùshì yīgè jīlíng de nǚhái.
Wiem, że nie jestem bystrą dziewczynką.
:::
#### 等候 (děnghòu) - wait
:::info
> 等候客人/出租车/火车
Děnghòu kèrén/chūzūchē/huǒchē
Oczekiwać gości/na taksówkę/na pociąg

> 候车室
Hòuchēshì
Poczekalnia na dworcu kolejowym

>候机厅
Hòujītīng
Hala odlotów na lotnisku
:::
#### 呼吸 (hūxī) - to breathe
:::info
> 我深呼吸。
Wǒ shēn hūxī.
Wziełam głeboki oddech.
:::
#### 精彩 (jīngcǎi) - splendid; wonderful
:::info
> 精彩的比赛/表演/节目
Jīngcǎi de bǐsài/biǎoyǎn/jiémù
Wspaniały mecz/występ/program
:::
#### 鼓励 (gǔlì) - encouragement (wsparcie, zachęta， motywacja)
:::info
> 他给我的鼓励却留在我心里。
Tā gěi wǒ de gǔlì què liú zài wǒ xīnlǐ.
Jego wsparcie pozostaje w moim sercu.
:::
#### 赶紧* (gǎnjǐn) - promptly (bez straty czasu)
:::info
> 我赶紧说：....
Wǒ gǎnjǐn shuō: ...
Szybko (bez marnowania czasu) powiedziałem: ...
:::
#### 糟糕* (zāogāo) - awful, terrible
:::info
> 没有比这次考试更糟糕的了。
Méiyǒu bǐ zhè cì kǎoshì gèng zāogāo de le.
Nie było nic gorszego niż ten egzamin.
:::
#### 主动* (zhǔdòng) - take the initiative
:::info
> 我主动开口。
Wǒ zhǔdòng kāikǒu.
Sam zainicjowałem rozmowę.
:::
#### 迷* (mí) - fan
:::info
> 我是个网球迷。
Wǒ shì gè wǎngqiú mí.
Jestem fanem tenisa.
:::
#### 找回* (zhǎohuí)* - retrieve, regain （odzyskać）
:::info
> 找回自信。
:::
#### 提醒 (tíxǐng) - to remind
:::info
> **幸亏**你提醒了我，**要不**我早把这件事忘了。
Xìngkuī nǐ tíxǐngle wǒ, yàobù wǒ zǎo bǎ zhè jiàn shì wàngle.
Thankfully, you reminded me, otherwise I would have forgotten about this matter.
:::
#### 失去 (shīqù) - to lose
:::info
> 没有比失去亲人**更/再**令人难过**的了**。
Méiyǒu bǐ shīqù qīnrén gèng lìngrén nánguò de le.
Nie ma nic bardziej smutnego niż strata bliskiej osoby.
:::

### GRAMA

#### ...., 尤其是.... - SZCZEGÓLNIE
działa jak ...., 特别是....
:::warning
> 他很喜欢运动，**尤其是/特别是**喜欢游泳。

> 高中生，**尤其是/特别是**高三的学生，学习压力很大。
Gāozhōngshēng, yóuqíshì/tèbiéshì gāosān de xuéshēng, xuéxí yālì hěn dà.
Uczniowie szkół średnich, zwłaszcza ci w klasie trzeciej, doświadczają dużego stresu związanego z nauką.
:::

#### 幸亏......, 不然/要不/否则/要不然
:::warning
> **幸亏**你没告诉她，**不然**她又要担心了。
Xìngkuī nǐ méi gàosù tā, bùrán tā yòu yào dānxīnle.
Fortunately, you didn't tell her, otherwise she would worry again.

> **幸亏**你提醒了我，**要不**我早把这件事忘了。
Xìngkuī nǐ tíxǐngle wǒ, yàobù wǒ zǎo bǎ zhè jiàn shì wàngle.
Thankfully, you reminded me, otherwise I would have forgotten about this matter.

> **幸亏**你事先打电话问了一下，**不然**做错了。
Xìngkuī nǐ shìxiān dǎ diànhuà wènle yīxià, bùrán zuò cuòle.
Fortunately, you called in advance to ask, otherwise I would have made a mistake.
:::

#### 没有比.....更/再....的（N）了。 - NIE MA OD (TEGO)....NICZEGO...(JAKIEGOŚ)
:::warning
> **没有比**失去亲人**更/再**令人难过**的了**。
Méiyǒu bǐ shīqù qīnrén gèng lìngrén nánguò de le.
Nie ma nic bardziej smutnego niż strata bliskiej osoby.

> 在我眼里，**没有比**你**更/再**美**的**(人)**了**。
Zài wǒ yǎnlǐ, méiyǒu bǐ nǐ gèng měi de le.
W moich oczach, nie ma nikogo piękniejszego od ciebie.
:::

#### 宁可/宁愿A, 也不B - WOLAŁBYM/NAJCHĘTNIEJ A NIŻ B (cel A)
:::warning
> 我**宁可/宁愿**没有朋友，**也不**和这种人打交道。
Wǒ nìngkě/nìngyuàn méiyǒu péngyǒu, yě bù hé zhèzhǒng rén dǎ jiāodào.
Wolałbym nie mieć przyjaciół, niż mieć cokolwiek wspólnego z takimi ludźmi.

> 我**宁可/宁愿**在家看电视，**也不**去逛街。
Wǒ nìngkě/nìngyuàn zài jiā kàn diànshì, yě bù qù guàngjiē.
Wolałbym/najchętniej zostać w domu i oglądać telewizję niż iść na zakupy.

> 我**宁可/宁愿**多花点儿钱坐出租车，**也不**挤公交车。
Wǒ nìngkě/nìngyuàn duō huā diǎn er qián zuò chūzūchē, yě bù jǐ gōngjiāochē.
Wolałbym/najchętniej wydać trochę więcej pieniędzy na taksówkę niż korzystać z publicznego transportu.
:::

#### 宁可/宁愿A, 也要B - WOLE.... ALE ŻEBY B (cel B)
:::warning
> **宁可/宁愿**做德曼一些，也要做得好一些。
Nìngkě/nìngyuàn zuò démàn yīxiē, yě yào zuò dé hǎo yīxiē.
?????

> 他们**宁可/宁愿**多花钱，也要住上配套设施齐全的房子。
Tāmen nìngkě/nìngyuàn duō huā qián, yě yào zhù shàng pèitào shèshī qíquán de fángzi.
?????

> 我**宁可/宁愿**被大家误会，也要帮助她。
Wǒ nìngkě/nìngyuàn bèi dàjiā wùhuì, yě yào bāngzhù tā.
????
:::

#### V想V去 - KONTYNUACJA, POWTÓRZENIE AKCJI, PODKREŚLENIE CZYNNOŚCI
:::warning
> 我**听来听去**，也没听明白他的意思。
Wǒ tīng lái tīng qù, yě méi tīng míngbái tā de yìsi.
Słuchałem raz i znowu, ale nie zrozumiałem jego intencji.

> **说来说去**，她就是不答应我们的要求。
Shuō lái shuō qù, tā jiùshì bù dāyìng wǒmen de yāoqiú.
Mówie i mówie (tłumacze), ona nadal nie zgadza się na nasze żądania.
:::

## LEKCJA 7
### SŁÓWKA

#### 期间 (qījiān) - period (在.....期间)
:::info
> 新年期间，....
:::

#### 敬酒 (jìngjiǔ) - to propose a toast
:::info
>新郎和新娘给大家敬酒。
:::
#### *举杯 (jǔ bēi) - to raise a toast
:::info
> 人们都举杯为新人祝福。
:::
#### 说明 (shuōmíng) - to show, to indicate
:::info
>送得越多说明和新人的关系越近。
:::
#### 掏 (tāo) - draw out
:::info
>掏出来 (tāo chūlái) - to take out

> 我赶紧掏出几百远。
:::

#### 塞 (sāi) - stuff into
:::info
>**塞**进去 (sāi jìnqù) - to stuff in

>**塞**进朋友的信封理。
:::

#### 惊喜 (jīngxǐ) - pleasant surprise
:::info
> 我还因为中国的物价低而感到**惊喜**。
:::
#### 轻松 (qīngsōng) - relaxed
:::info
> 我还因为中国的物价低而感到惊喜，因为不用付小费而感到**轻松**。
:::
#### 待 (dài); 呆 (dāi) - to stay
:::info
> 在中国待的时间长了。
:::
#### 似乎 (sìhū) - it seems; as if
#### 在乎 (zàihu) - to care about
#### 面子 (miànzi) - face; reputation
:::info
> 我和这里的人们一样，**似乎**越来越在乎"面子"了。
:::

#### 抢 (qiǎng) - try ro be the first
:::info
> 都一定待**抢**着付钱。
:::
#### 撕 (sī) - to tear, to rip
#### 马虎 (mǎhu) - careless
:::info
> 撕掉 (sī diào) - to tear off (zdzierać)

>撕破 (sī pò) - to tear apart (rozdzierać)

> “不小心” 忘记撕掉价签，那是聪明的小花招，而不是马虎。
:::

#### 传统 (chuántǒng) - tradition
#### 评价 (píngjià) - to evaluate; assess (oceniać)
:::info
> 在中国人的文化传统里，“大方”是评价人的重要标准。
:::

#### 人均 (rénjūn) - per capita
:::info
> 尽管我们国家的**人均**收入差不多是中国人的好几倍。
:::
#### 捐 (juān) - to donate
:::info
> 把钱**捐**给学校。
:::
#### 观念 (guānniàn) - concept; idea
:::info
> 中国人的生活水平提高了，观念也变了
:::
#### 办学 (bànxué) - to run a school
:::info
> 越来越多的人开始捐钱**办学**，修路，帮助有困难的人。
:::
#### 追求 (zhuīqiú) - to pursue (dążyć do; gonić za)
:::info
> AA制好是好，但是**追求**姑娘的小伙子，有时还是应该大方地掏钱请客人。
:::
#### 要不然 (yàobùrán) - otherwise
:::info
> AA制好是好，但是追求姑娘的小伙子，有时还是应该大方地掏钱请客人，**要不然**，连我都会笑话你是个“小气鬼”。
:::
#### * 订 (dìng) - to order; to book
#### * 束 (shù) - M.W. bundle; bunch
:::info
> **订**了一**束**鲜花。
:::
#### * 点成 (diǎn chéng) - regard as
:::info
> 不愿意被人**点成**小气鬼。
:::

#### * 并且 (bìngqiě) - and; furthermore
:::info
> 偶尔也请客，**并且**明白了不少道理：。。。。
:::
#### * 千万 (qiānwàn) -absolutely must
:::info
> 你**千万**别相信这是真的。
:::
#### * AA制 (AA zhì) - split the bill
:::info
> 最自然的付钱方式是**AA制**。
:::
#### * 等等 (děngděng) - and so on; etc.
:::info
> 学校，医院或教堂，**等等**。
:::
#### * 严重 (yánzhòng) - serious
:::info
> 你的病可能会越来越严重。
:::
#### * 假话 (jiǎhuà) - lie
:::info
> 这个人说的是假话。
> Ta osoba mówi kłamstwa.
:::

### GRAMA
#### 反正 (fǎnzhèng) - anyway; anyhow
:::warning
**SKORO**
> **反正**都来了，就好好儿玩儿几天吧。
Skoro już wszyscy tu jesteśmy, po prostu dobrze się bawmy przez kilka dni.

> **反正**你是我的朋友，我就不跟你客气了。

**I TAK/ ANYWAY** （wnioski i wyniki nie ulegną zmianie w żadnych okolicznościach）

> 无论/不论你怎么说，**反正**我是不会跟你去的。
Nie ważne, co mówisz, i tak nie pójdę z tobą。

> 信不信由你，**反正**我不信。
Wierz lub nie, ale i tak nie wierzę.

> 不管明天下不下雨，**反正**我都要出去玩儿。
Nie ważne, czy jutro będzie padać deszcz czy nie, i tak wychodzę się bawić。
:::

#### 因为....而.... - z powodu.... to...
:::warning
> 他常常因为紧张而头疼。
Ona często z powodu stresu ma bóle głowy."
:::

#### 为....而..... - po
:::warning
> 全家人都**为**我考上名牌大学**而**高兴。
Cała rodzina jest szczęśliwa z powodu mojego przyjęcia do prestiżowego uniwersytetu.
:::

:::danger
W skrócie, "因为...而..." skupia się bardziej na związku przyczyny ze skutkiem, podczas gdy "为...而..." skupia się na działaniach podejmowanych dla osiągnięcia określonego celu lub z powodu czegoś.
:::

#### 就算...也 (jiùsuàn) - even if/ nawet jeśli nie... to...
:::warning
> **就算**你不告诉我，别人**也**会跟我说的。

> **就算**下雨，我**也**要去。
:::

#### 要不然 (yàobùrán) - otherwise
:::warning
> 天气太冷，你应该穿棉衣，要不然会感冒的。

> 谢谢你的提醒，要不然我早把这件事忘了。
:::

#### 连。。。都 - nawet
:::warning
> 他忙得连饭都没时间吃。
Jest tak zajęty, że nawet nie ma czasu zjeść.

> 连孩子都知道。
Nawet dzieci to wiedzą.

> 屋里连一个人都没有。

> 他连“你好”都不会说。

> 他气得连话都说不出来。
On był tak zły, że nie był w stanie wypowiedzieć ani słowa.
:::

:::danger
> POMIMO ŻE
> **尽管**父母不同意，我**还是**跟他结婚。

> NAWET JEŚLI
> **就算**父母不同意，我**也**跟他结婚。

> NIE WAŻNE CZY
> **无论**父母不同意，我**都**跟他结婚。
:::

## LEKCJA 8
### SŁÓWKA
#### 紧贴* (tiē) - to stick close to
:::info
#### 紧贴着这本书的薄薄的小册子掉了下来。
:::
#### 古典 (gǔdiǎn) - classical
:::info
> 古典诗歌集。- Zbiór poezji klasycznej.
:::
#### 随便 (suíbiàn) - casual; informal; random
:::info
> 我随便翻了翻。Po prostu sobie przeglądałem/obejrzałem trochę。
翻-look through; search

> 他（这个人）说话随便。Nie przywiązuje uwagi do tego co mówi.

> 他（这个人）穿衣服随便。Nie przywiązuje uwagi do tego co ubiera.

> 他这个人在哪儿都随随便便的。Nie ważne gdzie jest to zachowuje się swobodnie (źle).

> 去不去随你的便。

> 随便吃/坐/说/拿 byle co
:::
#### 吸引 (xīyǐn) - to attract
:::info
> **吸引**人/观众/游客/....的注意
przyciągający ludzi/ przyciągać widownię/ przyciągać turystów/ przyciągać uwagę (czegoś/kogoś

> 他的歌声把大家都**吸引**住了。

> 大家都被...**吸引**住了。
Wszyscy zostali przyciągnięci.

> 游戏对孩子有很大家**吸引**力。

> ...., **吸引**不了观众。
:::
#### 关注 (guānzhù) - to pay close attention to
:::info
> 关注人/事/物
zainteresowanie ludźmi/ interesowanie się sprawami/ skupienie uwagi na rzeczach

> 受到吸引 (shòu dào xī yǐn)
być przyciągniętym、być zainteresowanym

> 引起关注 (yǐn qǐ guān zhù)
wzbudzić zainteresowanie" lub "przyciągnąć uwagę
:::
#### 遥远 (yáoyuǎn) - faraway
:::info
> 遥远的国家

> 遥远的地方/国家/大学/路游景点
(punkt widokowy)
:::
#### 开设 (kāishè) - to offer (f.e. a course)
:::info
> 厦门大学开设中文课。

> 开设课程/专业/工厂(fabryka)/新店
:::
#### 失眠 (shīmián) - insomnia (bezsenność)
:::info
> 那天夜里我失眠了。
:::
#### 躺 (tǎng) - to lie down
:::info
> 躺下
położyć się

> 躺在床上
:::
#### 拨通 (bōtōng) - to rich sb by phone
:::info
> 拨不通

> 报警 Bàojǐng
zadzwonić na policje
:::
#### 早已 (zǎoyǐ) - long ago; already
:::info
> 我早已习惯了在中国的生活。

> 我早已把这件事忘记了。

> 这件事我早已知道了。

> 忘得干干净净了。 zapomnieć do czysta.
:::
#### 一再 (yīzài) - repeatedly; again and
:::info
> 一再 + V

> 一再道歉/强调(podkreślać;akcentować)/邀请/问

> 医生一再告诉他，一定要好好休息。
:::
#### 反复 (fǎnfù) - repeatedly; again and again
:::warning
> 一件事不要反反复复地说。

> 反复检查/说明/研究/考虑/感冒

> 反复多次
:::
#### 表达 (biǎodá) - to express; expression
:::info
> 一再**表达**我希望学习中文的决心。

> 把心里的想法**表达**出来。
wyrazić to co ma się w sercu
:::
#### 招 (zhāo) - recruit; enroll
:::info
> 招(学)生

> 招工(人)

> 招满了 nie ma wolnego miejsca na rekrutacje

> 中文系才从全英国**招**来了五名学生。
:::
#### 灰心 (huīxīn) - discouraged; lose heart (zrażony, zniechęcony)
:::info
> 他灰心极了

> 很灰心

> 别灰心
:::
#### 天书 (tiānshū) - unintelligible writing (nieczytelne, niejasne)
:::info
> 怪不得西方人把中文叫做**天书**，原来这种语言这么难！
叫做 - be called
:::
#### 废除 (fèichú) - abolish (likwidować)
:::info
>废除语言/文学/法律/制/度

>废除一夫多妻制 likwidować poligamię
:::
#### 兴奋 (xīngfèn) - excited
:::info
> **兴奋**时候的表现？
Jakie jest zachowanie podczas ekscytacji?

> 这让我感到**兴奋**。
:::
#### 掌握 (zhǎngwò) - to master
:::info
> **掌握**某种语言/知识/方法/情况/技术（technology）
:::
#### 迷宫 (mígōng) - maze; labyrinth
:::info
> 中国**迷宫** - 非常难懂的问题 (chinese puzzle)
>
> 中国盒子 - 事情太复杂 (chinese boxes)
:::
#### 比喻 (bǐyù) - metaphor; analogy
:::info
> 英语里有“中国迷宫”一词，就是用来**比喻**非常难懂的问题。
:::
#### 研究 (yánjiū) - research; study
#### 哲学 (zhéxué) - philosophy
:::info
> **研究**汉语/中国历史/人的性格

> 我**研究**中国古代**哲学**和文学。
:::

#### 报刊 (bàokān) - newspapers and periodicals
#### 文章 (wénzhāng) - article; essay
:::info
> 为**报刊**写**文章**。
:::
#### 风格 (fēnggé) - style
#### 编辑 (biānjí) - to edit; editor
:::info
> 我的文章**风格**让**编辑**们感到新鲜。
:::
#### 散文 (sǎnwén) - prose
:::info
> 英语散文
:::
#### 指* (zhǐ) - to refer to; to point at; to indicate*
:::info
> 妈妈**指**着街上个骑自行车的男人。
:::
#### 可怕* (kěpà) - dreadful; frightful; scary*
:::info
> **可怕**的红头发
:::
#### 当时* (dāngshí) - at that time; then*
:::info
> 1996年，**当时**我正在读高中。
:::
#### 从此* (cóngcǐ) - from this time; since then*
:::info
> **从此**，我就开始关注那个遥远而神秘的国家。
:::
#### 20世纪* (èrshí shìjì) - 20th century*
:::info
> 我找到了20**世纪**初英国著名汉学家AUTOR写的NazwaDzieła.
:::
#### 系* (xì) - department; faculty*
:::info
> 中文**系**
:::
#### 决心* (juéxīn) - determination; resolve; to make up one's mind*
:::info
> 我一再表达我希望学习中文的**决心**。
:::
#### 差* (chà) - to lack; to be short of*
:::info
> 我的听力和口语都很**差**。
:::
#### 坚持* (jiānchí) - to persist; to insist on; to persevere*
:::info
> 然而，我坚持下来了。
a jednak wytrwałem
:::
#### 真可惜* (zhēn kěxī) - What a pity; it's a shame*
:::info
> 真可惜，他们差一点儿就成功了。
:::

### GRAMA
#### 要么....., 要么..... (yàome) - either... or
:::warning
> 我们要么坐飞机去，要么坐火车去， 没有别的办法。

> 你现在有两种选择：要么放弃，要么坚持。
:::

#### 何必 (hébì) - why bother; there's no need
:::warning
> 何必那么小气(呢)？

> 我只是开个玩笑，何必要这么生气(呢)？

> 何必要批评他(呢)？
:::

#### 简直 (jiǎnzhí) - simply; just
:::warning
> 我简直不敢相信这是真的。
Po prostu nie jestem w stanie uwierzyć, że to jest prawda.

> 他说汉语，我简直一句都听不懂。

**简直 <-> 真的**
> 一天记住600个单词，这简直是不可能的。

> 他简直是机器了。On na prawdę jest robotem.

**PRZED CZASOWNIKIEM LUB PO 得**
> 他简直兴奋得睡不着觉。<-> 他兴奋得简直睡不着觉。

**简直 <-> NAPRAWDĘ**
> 今天简直冷死了，别出去了。

> 这本书简直太有意思了。

> 这里得风景简直美极了。
:::

#### 怪不得 (guàibùdé) - no wonder
:::warning
**怪不得...., (原来)....**
> 怪不得他没来上课，原来他病了。

**(原来)...., 怪不得....**
> 原来她是你的弟弟，怪不得你们长得这么像！

> 怪不得他的身体不好！
:::

#### 差一点儿 - prawie
:::warning

> 今天路上堵车，我**差(一)点儿**(没)迟到
prawie się spóźniłem/ prawie się nie spóźniłem

SPENIA SIĘ NIEOCZEKIWANIE
> 我**差(一)点儿**没考上大学。 Prawie nie zdałam do liceum.

> 这次考试的题太多了，我**差(一)点儿**没做完。..prawie nie skończyłam.

CHCESZ COŚ ZROBIĆ I PRAWIE SIĘ UDĄŁO ALE KOŃCOWO NIE
> 我们差赢了。
:::

#### 受不了 vs. 忍不住 (rěn bù zhù)
:::danger
Podsumowując, "受不了" bardziej odnosi się do niemożności zniesienia czegoś, podczas gdy "忍不住" odnosi się do niemożności powstrzymania się od działania w wyniku emocji.
:::

#### 马上 vs. 立即(lìjí)
:::danger
"马上" jest bardziej stosowane w sytuacjach codziennych i potocznych. Oznacza "natychmiast" lub "zaraz", ale zazwyczaj odnosi się do krótszego czasu oczekiwania niż "立即".
> 我们马上出发吧！(Wǒmen mǎshàng chūfā ba!) - "Zaraz wyruszamy!"

"立即" jest bardziej formalne i ma silniejsze znaczenie "natychmiast" lub "bezzwłocznie"
> 请立即报警。(Qǐng lìjí bàojǐng.) - "Proszę natychmiast zadzwonić po policję."

:::

#### 规则 (guīzé) vs. 规定
:::danger
"**规则**" odnosi się ogólnie do reguł, zasad lub norm, które mogą dotyczyć pewnej sytuacji, procedury, lub standardów zachowania. Jest to bardziej ogólny termin, niekoniecznie związany z prawem.
> 这个游戏有很多**规则**。(Zhège yóuxì yǒu hěnduō guīzé.) - "Ta gra ma wiele zasad."

"**规定**" odnosi się bardziej do ustalonego przepisu, normy lub zasady, która została formalnie ustalona lub nakazana przez jakąś instytucję, prawo lub autorytet. Może to być bardziej ściśle związane z prawem lub oficjalnymi uregulowaniami.
> 这个城市**规定**晚上十点之后不可以大声喧哗。(Zhège chéngshì guīdìng wǎnshàng shí diǎn zhīhòu bù kěyǐ dàshēng xuānhuá.) - "W tym mieście po godzinie dziesiątej wieczorem jest zakaz hałasu."

>学校**规定**穿校服。(Xuéxiào guīdìng chuān xiàofú.) - "W szkole obowiązuje noszenie mundurków."
:::
#### 时光* (shíguāng) vs. 时间
:::danger
"时光" jest bardziej poetyckim lub literackim słowem, które odnosi się do czasu jako przemijającej, ulotnej chwili lub okresu. Ma bardziej emocjonalne, subiektywne odczucie czasu.

>这些美好的时光会永远留在我们心中。(Zhèxiē měihǎo de shíguāng huì yǒngyuǎn liú zài wǒmen xīnzhōng.) - "Te piękne chwile pozostaną na zawsze w naszych sercach."

>
:::
## LEKCJA 9
### SŁÓWKA
生物钟 (shēngwù zhōng) - biological clock
人类 (rénlèi) - mankind
生物 (shēngwù) - organism; living creature
例如 (lìrú) - for example
误差 (wùchā) - error
居民 (jūmín) - resident (mieszkaniec)
虫 (chóng) - insect; worm
捉 (zhuō) - to catch
岛 (dǎo) - island
驴 (lǘ) - donkey
报时 (bàoshí) - give the correct time
植物 (zhíwù) - plant
类似 (lèisì) - similar
开放 (kāifàng) - come into blossom
科学家 (kēxuéjiā) - scientist
现象 (xiànxiàng) - phenomenon
心里 (xīnlǐ) - w sercu
心理 (xīnlǐ) - psychology
体力 (tǐlì) - physical strength
周期性 (zhōuqī xìng) - periodicity
体温 (tǐwēn) - body temperature
升降 (shēngjiàng) - rise and fall
心率 (xīnlǜ) - heart rate
血压 (xuèyā) - blood pressure
甚至 (shènzhì) - even
情绪 (qíngxù) - mood; emotion
受到 (shòudào) - be subjected to
微生物 (wéishēngwù) - microorganism
凡是 (fánshì) - every; all
信息 (xìnxī) - information
实验 (shíyàn) - experiment; test
证明 (zhèngmíng) - to prove
视觉 (shìjué) - vision
器官 (qìguān) - organ
时差 (shíchā) - time difference; jet lag
苦恼 (kǔnǎo) - worry; unhappiness
证据 (zhèngjù) - evidence; proof
表明 (biǎomíng) - to indicate; to show
照射 (zhàoshè) - to shine; to illuminate
调整 (tiáozhěng) - adjust (do czasu?)
长途 (chángtú) - long-distance
倒 (dǎo) - adjust
福音 (fúyīn) - good news
低落 (dīluò) - low; depressed
睡眠 (shuìmián) - sleep; slumber
治疗 (zhìliáo) - cure (a disease)
遵守 (zūnshǒu) - to abide; to observe (stosować się do)
规律 (guīlǜ) - regulation (natury, historii)
一般来说 (yìbān láishuō) - generally speaking
记忆力 (jìyì lì) - memory
激素 (jīsù) - hormone
衰老 (shuāilǎo) - aged; decrepit (leciwy, w podeszłym wieku)
熬夜 (áo yè) - to stay up late or all night
日光浴 (rìguāngyù) - sun bath
最佳 (zuìjiā) - optimal; the best
南美洲 (nánměizhōu) - South America
非洲 (fēizhōu) - Africa
南非 (nánfēi) - South Africa
鱼类 (yúlèi) - fish (category)
鸟类 (niǎolèi) - birds (category)
蚊子 (wénzi) - mosquito
小岛 (xiǎodǎo) - small island
本岛 (běndǎo) - main island
群岛 (qúndǎo) - archipelago
病毒 (bìngdú) - virus
细菌 (xìjūn) - bacteria
短途 (duǎntú) - short distance
佳人 (jiārén) - beautiful woman; good wife
二八佳人 (èrbā jiārén) - 16 years old beauty
隔 (gé) - to separate; to partition
例子 (lìzi) - example
日光 (rìguāng) - sunlight
人体 (réntǐ) - human body
盲人 (mángrén) - blind person
产生 (chǎnshēng) - to produce
生长 (shēngzhǎng) - to grow; growth
开夜车 (kāi yèchē) - drive car in the night
幼儿园 (yòu'éryuán) - kindergarten
宝宝 (bǎobao) - baby; treasure
重要性 (zhòngyào xìng) - importance
皮肤 (pífū) - skin
舌头 (shétou) - tongue
视觉 (shìjué) - vision
听觉 (tīngjué) - hearing
味觉 (wèigué) - taste
触觉 (chùjué) - touch
嗅觉 (xiùjué) - sense of smell
年纪 (niánjì) - age
### GRAMA

## LEKCJA 10
### SŁÓWKA
加 (jiā) - to add; put in - 给加咖啡点儿盐
盐 (yán) - salt - 我喝咖啡习惯放点儿盐。
配 (pèi) - to match - 她配不上他。/ 她配得上他。
勇敢 (yǒnggǎn) - brave
出于 (chūyú) - out of the - 出于健康的考虑，我打算提前退休。
结结巴巴 (jiējiēbābā) - stammering (jąkanie się) 他是一个结巴。/ 他紧张的时候，说话结结巴巴的。
目光 (mùguāng) - gaze; look - 人的目光集中到了他的身上。
集中 (jízhōng) - focus - 集中注意力 (skupić uwagę)/大家集中！/ 明天我们在校门口集中。
举动 (jǔdòng) - action 浪漫/勇敢的举动； 大人是不好的举动。
引起 (yǐnqǐ) - to cause; arouse (wzbudzać; powodować)
苦 (kǔ) - bitter
咸 (xián) - salty
距离 (jùlí) - distance - 波兰和中的距离有9000公里。
远方 (yuǎnfāng) - faraway place - 远方的故乡
频繁 (pínfán) - frequent - 从那以后，两个人频繁的约会。
约定 (yuēdìng) - ustalić, umówić - 我们约定明天在咖啡馆假面。
征服 (zhēngfú) - to conquer (podbijać, pokonywać, zdobywać) - 他被她给征服了。
错过 (cuòguò) - fail to notice or rcognize sb or sth - 错过火车/机会/比赛/她/节目
童话 (tónghuà) - fairy tale
王子 (wángzǐ) - prince
公主 (gōngzhǔ) - princess
富有 (fùyǒu) - rich
贫穷 (pínqióng) - poor
遗言 (yíyán) - dying words; last words
原谅 (yuánliàng) - to forgive - 原谅我。
欺骗 (qīpiàn) - to deceive; to cheat (oszukać) - 我欺骗了你四十多年。
糖 (táng) - sugar
说谎 (shuōhuǎng) - to lie; to tell a lie - 他对我说了谎。
实践 (shíjiàn) - practice; put into practice, carry out - 我必须实践这个谎言。
谎言 (huǎngyán) - lie; falsehood 书面 - 不要相信他的谎言。
假话 (jiǎhuà) - falsehood; lie 口语
今生 (jīnshēng) - this life (current life)
来生 (láishēng) - next life; afterlife - 如果有来生，我还要和你结婚。
至于 (zhìyú) - as for; as to （jeśli chodzi o）- 这个字就应该这样写，至于外什么，我也不知道。
实话 (shíhuà) - truth 书面 - 说实话，....
真话 (zhēnhuà) - truth 口语 - 说真话，我一点也不喜欢他。
开小差 (kāi xiǎochāi) - to be absent-minded
醋 (cù) - vinegar*
酸 (suān) - sour*
富翁 (fùwēng) - rich person; millionaire*
遗嘱 (yízhǔ) - will; testament*
遗体 (yítǐ) - remains (szczątki)*
遗产 (yíchǎn) - inheritance; legacy*
遗书 (yíshū) - letter of farewell; testament*
遗愿 (yíyuàn) - dying wish; last wish*
善意的谎言 (shànyì de huǎngyán) - white lie* (kłamać w dobrej intencji)
前生 (qiánshēng) - previous life; past life*
上辈子 (shàng bèizi) - in the last life*
这辈子 (zhè bèizi) - in this life*
下辈子 (xià bèizi) - in the next life*
一下子 (yīxiàzi) - in a short while; all of a sudden* - 我一下子爱上了她。
结束 (jiéshù) - finish* - 晚会结束的时候，....
拉近 (lājìn) - to bring closer* - 这首歌拉近了我们俩之间的距离。
拒绝 (jùjué) - to refuse; to reject* - 她竟然没有拒绝。
看望 (kànwàng) - to visit* - 我去医院看望他。
以后再商量 (yǐhòu zài shāngliang) - let's discuss it later*
平等 (píngděng) - equal; equality* - 人人平等
感激 (gǎnjī) - to be grateful; gratitude* - 我从心里感激他。
演员 (yǎnyuán) - actor; actress*
单身 (dānshēn) - single*
油 (yóu) - oil*
### GRAMA

## LEKCJA 11
### SŁÓWKA
### GRAMA

## LEKCJA 12
### SŁÓWKA
### GRAMA